Μ’ ένα ταξίδι ­- στη Λατινική Αμερική – ξεχνιέμαι

ΗΤΑΝ Δεκέμβριος του 2004. Λίγες εβδομάδες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπου η Τουρκία θα έπαιρνε την πολυπόθητη ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καίγονταν, αλλά ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής προτίμησε να πάει στην Αίγυπτο να δει τις πυραμίδες. Με ένα ταξίδι ξεχνιέμαι. Ροκανίζω τον πολιτικό χρόνο. Βγαίνω από τη δύσκολη θέση. Αλλάζω λίγο την ατζέντα. Αλλωστε, επτά μήνες νωρίτερα ο Καραμανλής είχε δηλώσει ότι η Ελλάδα δεν θα μπλόκαρε το ξεκίνημα των διαπραγματεύσεων. Ηταν η εποχή που οι φρέσκοι έλληνες πρωθυπουργοί έκαναν τις πρώτες εβδομάδες ένα ταξίδι στην Ουάσιγκτον.

Οκτώ χρόνια αργότερα, οφείλει κανείς να παραδεχθεί ότι ο ωμός ρεαλισμός του Καραμανλή δικαιώνεται. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις Τουρκίας – Ευρώπης ξεκίνησαν αλλά δεν κατέληξαν πουθενά. Ατόνησαν. Και αποτελούν μη-θέμα σε μια Ευρώπη του 2012 που έχει μπλέξει στην κρίση της ευρωζώνης. Την ίδια ώρα ένας άλλος πολιτικός, αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης αυτός, ο Αλέξης Τσίπρας, ακολουθεί κι εκείνος τη μέθοδο: με ένα ταξίδι ξεχνιέμαι. Μόνο που αυτός πάει Βραζιλία και Αργεντινή – όχι Αίγυπτο. Είναι δηλαδή λίγο λιγότερο προκλητικός. Ωστόσο, κι αυτός γεμίζει τον χρόνο. Και δημιουργεί εικόνες και γεγονότα.

Ας μην ασχοληθούμε με την Αργεντινή. Ωστόσο, η Βραζιλία είναι άλλη μια απόδειξη του πόσο επιφανειακά αντιλαμβάνονται καμιά φορά στον ΣΥΡΙΖΑ κάποια θέματα. Τι σχέση έχει ο πραγματισμός του Λούλα, ενός συνδικαλιστή που ως Πρόεδρος θα συνενώσει πολιτικές της αγοράς με ένα κοινωνικό προφίλ, με τον συχνά έξαλλο παλαιοαριστερό λόγο της Κουμουνδούρου; Η Βραζιλία – όπως και η Κίνα ή η Ινδία – είναι μετακαπιταλιστική χώρα. Εκτός αν ο Αλέξης θέλει σιγά σιγά να οδηγήσει τον ΣΥΡΙΖΑ πιο μακριά από τους Λαφαζάνηδες ή τους εραστές της δραχμής και πιο κοντά σε έναν σοσιαλισμό της αγοράς. Αυτά όμως δεν φαίνονται σε υπερατλαντικά ταξίδια σε τόπους εξωτικούς. Θα φανούν στις τελικές θέσεις που θα πάρει, ας πούμε, ο ΣΥΡΙΖΑ στις ιδιωτικοποιήσεις ή στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Μέχρι στιγμής – και επί της ουσίας – δεν έχει ακούσει κανείς τίποτε άλλο παρά παλαιοκομμουνιστικές απόψεις από μοδάτους τριαντάρηδες που συχνάζουν στο Γκάζι. Δηλαδή μιλάμε για πολύ παλιό κρασί σε μοντέρνας σχεδίασης μπουκάλια. Ούτε καν κόκκινο κρασί Νέου Κόσμου όπως αυτό που έρχεται από την Αργεντινή που έχει κι εξαιρετικό Malbec.

Κατά τα λοιπά, αντί να τρέχουν στη Λατινική Αμερική ως μυθικό τόπο οικονομικής επαγγελίας, οι σύντροφοι του ΣΥΡΙΖΑ καλύτερα θα έκαναν να έριχναν μια ματιά σε όσα έγιναν στην Κύπρο. Η κυβέρνηση Χριστόφια δεν βρήκε λύση ούτε από τη Ρωσία ούτε από την Κίνα. Στο ΔΝΤ κατέληξε με όλες τις γνωστές συνέπειες – δηλαδή μια πολιτική πολύ σκληρής λιτότητας. Αλλά, φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη διάσταση του χρόνου. Οπως κι ο Καραμανλής της Αιγύπτου έτσι κι ο Τσίπρας της Λατινικής Αμερικής παίζει καθυστέρηση. Φεύγει δηλαδή ταξίδι κι αφήνει πίσω του την κυβέρνηση να τα βγάλει πέρα με την οικονομία και να επωμισθεί το κόστος αποφάσεων που είναι μονόδρομος. Αλλά, βέβαια, ποιος είπε ότι η πολιτική γίνεται χωρίς κυνισμό;