[Πρόσωπα] Βαρύ φορτίο για την Πρόεδρο

Είναι η πρώτη και η μοναδική γυναίκα πρόεδρος του αφρικανικού Νότου. Μία μητέρα πέντε παιδιών που έχει αφιερώσει τη ζωή της στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων της γυναίκας στη χώρα της. Φέτος η Τζόις Μπάντα αντιμετωπίζει μία νέα – ίσως και τη μεγαλύτερη – πρόκληση, ως πολιτικός αυτή τη φορά: να σώσει το Μαλάουι από μια σοβαρή οικονομική κρίση και να ακούσει από τα χείλη των πολιτών πως, πράγματι, ένας νέος άνεμος φυσάει στη χώρα.

Πρόεδρος του Μαλάουι από τον Απρίλιο του 2012, μετά τον αιφνίδιο θάνατο του  πρώην προέδρου Μπίνγκου γουά Μουταρίκα, η Μπάντα μοιάζει ικανή να αντεπεξέλθει σε κάθε δυσκολία. Οχι ότι δεν φοβάται. Η αποστολή της διάσωσης της χώρας – αποκαλύπτει σε μία συνέντευξή της στην «Γκάρντιαν» – την «κατατρόμαξε». «Είναι βαρύ. Μπορώ όμως να το κουβαλήσω. Γιατί; Μα, γιατί είμαι Αφρικανή. Μια Αφρικανή σηκώνει ούτως ή άλλως βαρύ φορτίο στους ώμους της. Ετσι έχουμε μάθει».

Βραβευμένη για την ακτιβιστική δράση της και επιτυχημένη επιχειρηματίας, η Μπάντα κατάφερε να ιδρύσει το 1990 την Εθνική Ενωση Γυναικών Επιχειρηματιών στο Μαλάουι. Με την πολιτική ασχολήθηκε σχετικά μεγάλη. Το 1999, σε ηλικία 54 ετών, μπήκε στη Βουλή, με το όραμα να αλλάξει τους νόμους που επηρεάζουν αρνητικά τις γυναίκες και τα παιδιά.   

Αρκετά χρόνια νωρίτερα, το 1984, κόντεψε να πεθάνει στη γέννα. «Από εκείνη την ημέρα αγωνίζομαι για τα δικαιώματα των γυναικών». Το κλειδί για να ανοίξει αυτή η πόρτα, υποστηρίζει, είναι η οικονομική τους ενδυνάμωση. Αρωγός στην τιτάνια προσπάθειά της είναι ο νυν σύζυγός της και πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Ρίτσαρντ Μπάντα.

Η αναρρίχησή της στην προεδρία του Μαλάουι πραγματώθηκε μέσα σε δύο εφιαλτικά εικοσιτετράωρα. Ως αντιπρόεδρος έπρεπε να αντιμετωπίσει την «εξάδα του μεσονυχτίου», τους υπουργούς που έκαναν τα αδύνατα δυνατά για να την αφήσουν έξω από την έδρα της κυβέρνησης – προς όφελος του αδελφού του Μουταρίκα και υπουργού Εξωτερικών, Πίτερ. «Δεν είχα ιδέα ότι πέθανε. Την επομένη το θέμα ήταν στο BBC και τότε έμαθα ότι το Υπουργικό Συμβούλιο συνεδριάζει για να εκλέξει άλλον πρόεδρο. Μέσα σε εκείνες τις 48 ώρες πάλεψα για τα δικαιώματά μου», λέει.

Πολύ γρήγορα ήρθε αντιμέτωπη με το «χάος» που κληρονόμησε: τεράστιες ελλείψεις σε φάρμακα, ενέργεια, τρόφιμα, καύσιμα. Από την πρώτη στιγμή προειδοποίησε τον λαό ότι οι επόμενοι 18 μήνες θα είναι επίπονοι. Σε πρώτη φάση, υποτίμησε το εθνικό νόμισμα.  Παράλληλα ταξιδεύει. Τα ταξίδια είναι πολύ σημαντικά για την ανοικοδόμηση των διεθνών σχέσεων, τονίζει. Σε κάθε περίπτωση, οραματίζεται ένα Μαλάουι που δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά στην ξένη βοήθεια. Στρέφει το βλέμμα της προς τη Βραζιλία: «Ο Λούλα ήταν ο ήρωάς μου. Εβγαλε 20 εκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια στηρίζοντας τις μικρές επιχειρήσεις».