«Κλικ» από το Σαράγεβο έως τη Συρία

Αναπόφευκτα τέθηκε η σύγκριση στη δουλειά πατέρα-γιου, ή καλύτερα δύο διαφορετικών γενεών του πολεμικού φωτορεπορτάζ. «Τον Νοέμβριο του 1992 στο αποκλεισμένο Σαράγεβο δεν είχαμε νερό. Βγαίναμε, μαζεύαμε λασπόνερο, το φιλτράραμε και με αυτό εμφανίζαμε. Ετσι με δυσκολία στέλναμε την ημέρα μόνο 2-3 φωτογραφίες», περιέγραψε ο Δημήτρης Μεσσήνης, που σήμερα είναι επιμελητής φωτογραφικού του Ασοσιέιτεντ Πρες.

Κι αν ο παλιός κουβαλούσε κιλά φωτογραφικού εξοπλισμού, σήμερα ο νέος έχει την πολυτέλεια των ψηφιακών μηχανών και του λάπτοπ. Οι δυσκολίες όμως είναι διαφορετικές.

«Η πίεση είναι μεγαλύτερη λόγω ανταγωνισμού. Επίσης, πριν από δεκαπέντε χρόνια δεν ήταν στόχοι οι δημοσιογράφοι και γι’ αυτό φορούσαν και διακριτικά. Σήμερα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, αφού τα διακριτικά είναι ο στόχος», είπε από τη μεριά του ο Αρης Μεσσήνης.

Βεβαίως στην περιπέτεια του πολεμικού φωτορεπορτάζ υπάρχουν και οι συμπληγάδες της προπαγάνδας.

«Ημουν στο Κόσοβο το 1999. Ηταν χειμώνας, έριχνε χιόνι, είχε μείον δεκαπέντε βαθμούς. Δεκάδες γυναικόπαιδα εγκατέλειπαν ένα χωριό. Το θέμα ήταν βούτυρο στο ψωμί μας. Εγώ όμως παρατήρησα έναν άνθρωπο που φώναζε επαναλαμβανόμενα την ίδια λέξη. Επειτα από λίγο θα ερχόταν ο σερβικός στρατός, γυρίσαμε στην Πρίστινα, στο ξενοδοχείο ρώτησα για τη λέξη και μου είπαν πως ο τύπος αυτός επαναλάμβανε το ρήμα “κλάψε”. Διασταύρωσα λοιπόν πως ήταν ο κομισάριος του χωριού που προέτρεπε τα γυναικόπαιδα να κλάψουν. Πέταξα σε καλάθι τα φιλμάκια, η εντιμότητα είναι κλειδί», σημείωσε ο Δημήτρης Μεσσήνης, ενώ και ο γιος του Αρης είχε μια ανάλογη εμπειρία να αφηγηθεί: «Στη Συρία πέσαμε σε στημένη ανάκριση καθεστωτικού αιχμαλώτου. Πιο πριν ο ίδιος ήταν με τους αντάρτες δεν το πήραμε χαμπάρι, όταν ετοίμαζα την παραγωγή το κατάλαβα και μόνον η υποψία με έκανε να μη στείλω το υλικό».

Η φωτογραφία πίσω τους δείχνει έναν τηλεφακό βουτηγμένο στο αίμα έπειτα από μια πολεμική αποστολή. Το συναίσθημα είναι ένα ακόμη βασικό θέμα για το πλήρωμα των φωτορεπόρτερ που παίζουν τη ζωή τους στα ζάρια. «Οταν δουλεύω είμαι παγερός, δεν αφήνεις ποτέ την μηχανή κάτω, όταν κοιτώ τις εικόνες είναι δικό μου θέμα αν θα κλάψω», είπε ο Δημήτρης Μεσσήνης.