[Πρόσωπα] Ο πρόδρομος του Νέου Αθεϊσμού

Ενας από τους κορυφαίους αμερικανούς φιλοσόφους, ο Πολ Κουρτς, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του στην καταπολέμηση των προκαταλήψεων εναντίον αυτών που έχουν επιλέξει να μην πιστεύουν σε Θεό ή σε θρησκεία, απεβίωσε την περασμένη Κυριακή στο Αμχερστ της Νέας Υόρκης σε ηλικία 86 ετών. Θεωρείται ευρέως ο πρόδρομος του κινήματος του Νέου Αθεϊσμού, το οποίο αντιπροσωπεύεται από φυσιογνωμίες όπως ο βρετανός βιολόγος Ρίτσαρντ Ντόκινς, ο γάλλος φιλόσοφος Μισέλ Ονφρέ και ο αμερικανός καθηγητής Ντάνιελ Ντένετ.

«Ηταν μία από τις φυσιογνωμίες με τη μεγαλύτερη επιρροή στα κινήματα του ουμανισμού και του σκεπτικισμού από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα», ανακοίνωσε το Κέντρο για την Ερευνα (CFI), το οποίο ο φιλόσοφος είχε ιδρύσει το 1991. Πρώην καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο (συνταξιοδοτήθηκε το 1991), ο Κουρτς, ο οποίος γεννήθηκε το 1925 στη Νέα Υόρκη σε μια εβραϊκή οικογένεια και το 1945 είχε συμμετάσχει ως νεαρός στρατιώτης στην απελευθέρωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Νταχάου, είχε επίσης ιδρύσει το 1969 τον εκδοτικό οίκο Prometheus Books, ο οποίος εκδίδει έργα κριτικά για τη θρησκεία που άλλοι εκδοτικοί οίκοι είναι απρόθυμοι να διαχειριστούν. Τα τελευταία χρόνια ο Prometheus έχει αψηφήσει απειλές και έχει εκδώσει μελέτες για τις ρίζες του Ισλάμ που αμφισβητούν την παραδοσιακή ιστορία τής εν λόγω θρησκείας, καθώς και μελέτες για την κατάσταση των αθέων και των αγνωστικιστών σε μουσουλμανικές χώρες.

Ο Πολ Κουρτς έγραψε ή επιμελήθηκε περισσότερα από 50 βιβλία περί της μη θρησκευτικής ηθικής, κριτικές της θρησκείας και της μεταφυσικής, καθώς και μελέτες για τον σκεπτικισμό, την αμφισβήτηση της δογματικής σκέψης. «Είμαι ένας λαϊκός ουμανιστής, διότι δεν είμαι θρησκευόμενος. Αντλώ την έμπνευσή μου όχι από τη θρησκεία ή από την πνευματικότητα, αλλά από την επιστήμη, την ηθική, τη φιλοσοφία και τις τέχνες», είχε δηλώσει το 2007, όταν είχε τιμηθεί με ένα βραβείο για το σύνολο του έργου του. Το τελευταίο βιβλίο του με τίτλο «Τι είναι λαϊκός ουμανισμός;» («What is Secular Humanism?») κυκλοφόρησε το 2006. Τριάντα χρόνια νωρίτερα είχε ιδρύσει την επιθεώρηση «Free Inquiry» («Ελεύθερη Ερευνα»), η οποία κυκλοφορεί ευρέως στα αμερικανικά πανεπιστήμια και βοηθά τους νεότερους Αμερικανούς να δουν με πιο κριτική ματιά τη θρησκεία. Είχε επίσης επινοήσει τον όρο «eupraxsophy», από τις λέξεις «ευπραξία» και «σοφία», για να περιγράψει φιλοσοφίες της ζωής, όπως ο λαϊκός ουμανισμός, που απορρίπτουν την υπερφυσική πίστη και τονίζουν τη σημασία τού να ζεις μια ηθική ζωή βασισμένη στον ορθό λόγο και στην επιστήμη. Το Κέντρο για την Ερευνα του Πολ Κουρτς έχει στόχο να προωθήσει μια λαϊκή κοινωνία βασισμένη σε αυτές τις αρχές και το κίνημα που δημιούργησε έχει σήμερα παρακλάδια στην Ασία, στην Αφρική και στη Λατινική Αμερική.