Δορυφόροι, το νέο όπλο στη φαρέτρα των σεισμολόγων

Αντιδράσεις, αλλά και νέο κύκλο συζητήσεων στην επιστημονική κοινότητα για την πρόοδο της επιστήμης της σεισμολογίας προκαλεί η καταδικαστική για επτά επιστήμονες απόφαση του δικαστηρίου της Λ’Ακουιλα, επειδή καθησύχασαν υπεβολικά τους πολίτες λίγες μόλις ημέρες πριν από την εκδήλωση του φονικού σεισμού, πριν από τριάμισι χρόνια. Ηδη πάντως, οι σεισμολόγοι στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα αξιοποιούν ακόμη και εξελιγμένες τεχνολογίες που στηρίζονται σε δορυφόρους, για να κατανοήσουν τους μεγάλους σεισμούς και να εκτιμήσουν την επικινδυνότητα του γεγονότος.

Το καινούργιο όπλο στη φαρέτρα των ειδικών επιστημόνων είναι η λεγόμενη σεισμολογία GPS, η οποία χρησιμοποιείται για να υπολογίζει με μεγάλη ακρίβεια (χιλιοστού επί της ουσίας) την παραμόρφωση του υφίσταται το έδαφος μόλις εκδηλωθεί μεγάλος σεισμός.

«Πρόκειται για ένα ανερχόμενο και αξιόπιστο πεδίο στην επιστήμη της σεισμολογίας και ένα από τα σημαντικά του πλεονεκτήματα είναι ότι μπορούμε να έχουμε εικόνα για την εδαφική παραμόρφωση, 40 δευτερόλεπτα μετά την εκδήλωση του γεγονότος», λέει στα «ΝΕΑ» ο Θανάσης Γκανάς, διευθυντής ερευνών στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο  του Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Για να ληφθούν αυτά τα δεδομένα, οι δορυφόροι στέλνουν συνεχώς σήματα  σε επίγειους σταθμούς που βρίσκονται σε διάφορες περιοχές. Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο έχει στη διάθεσή του 18 τέτοιους σταθμούς, συνδεδεμένους on line σε ένα κεντρικό σύστημα λήψης δεδομένων. «Καθώς γνωρίζουμε με ακρίβεια τη θέση των δορυφόρων και των επίγειων σταθμών, οποιαδήποτε παραμόρφωση του εδάφους θα καταγραφεί αμέσως», προσθέτει ο Θανάσης Γκανάς. Νέας γενιάς, αλλά με την ίδια φιλοσοφία είναι τα δύο βασικά όργανα της σεισμολογίας, οι σεισμογράφοι και οι επιταχυνσιογράφοι. Ο Γιώργος Δρακάτος, διευθυντής Ερευνών στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Αστεροσκοπείου Αθηνών, λέει στα «ΝΕΑ» ότι τα δεδομένα που συλλέγουν τα συγκεκριμένα μηχανήματα αφορούν πληροφορίες αιχμής πάνω στο γεγονός. «Τα δίκτυα σεισμογράφων μάς δίνουν πληροφορίες για το μέγεθος του σεισμού, τον τόπο, τον χρόνο, τη θέση του επικέντρου του. Οι επιταχυνσιογράφοι καταγράφουν τις ισχυρές εδαφικές μετακινήσεις και οι πληροφορίες τους αξιοποιούνται συνδυαστικά με εκείνες των σεισμογράφων».