[Πρόσωπα] Λιποτάκτης από τη Λευκορωσία

Ο Στεπάν Ζαχαρτσένκα λιποτάκτησε από τον στρατό της Λευκορωσίας πριν από έναν χρόνο και κατέφυγε στη Λιθουανία. Και τώρα η Δημοκρατία αυτή της Βαλτικής, μέλος της ΕΕ, ετοιμάζεται να τον εκδώσει στο Μινσκ, παρόλο που κινδυνεύει να του επιβληθεί εκεί η ποινή του θανάτου.

Ο Πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντρ Λουκασένκο διοικεί ένα αυταρχικό κράτος και χαρακτηρίζεται από πολλούς «ο τελευταίος δικτάτορας της Ευρώπης». Στη χώρα του οι εξαφανίσεις και οι απαγωγές αντιπολιτευόμενων είναι τρέχουσα πρακτική με στόχο να συντηρείται ο φόβος, καταγγέλλει η δημοσιογράφος Νατάλια Ρατζίνα, η οποία πέρασε ενάμιση μήνα στη φυλακή επειδή κάλυπτε τις διαδηλώσεις κατά της επανεκλογής του Λουκασένκο και λέει πως δεν μπορεί να ξεχάσει «τα ουρλιαχτά των κρατουμένων» που έφταναν ως το κελί της. Εντούτοις η Λιθουανία βοηθάει το λευκορωσικό καθεστώς. Πέρυσι έδωσε στο Μινσκ πληροφορίες για τους λογαριασμούς σε λιθουανικές τράπεζες του λευκορώσου υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Αλες Μπιαλιάτσκι. Βάσει αυτών, ο διαφωνών κατηγορήθηκε για φοροδιαφυγή και φυλακίστηκε για τεσσεράμισι χρόνια, αφού κατασχέθηκε η περιουσία του.

Τον Ζαχαρτσένκα τον περιμένει μια σφαίρα στο κεφάλι, αν εκδοθεί από τη Λιθουανία. Αυτός ο λοχίας του λευκορωσικού στρατού διέφυγε πέρυσι. Λέει πως αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση ότι θα πυροβολήσει εναντίον του «όχλου» σε περίπτωση μαζικής εξέγερσης, τον ξυλοκόπησαν και αποφάσισε να λιποτακτήσει. Κατάφερε να φτάσει στο Βίλνιους, όπου παραδόθηκε στην Αστυνομία. Ομως η Λιθουανία δεν του έδωσε πολιτικό άσυλο. Και οι λευκορωσικές Αρχές τον περιμένουν για να του απαγγείλουν κατηγορίες για λιποταξία, παράνομη διέλευση των συνόρων, συνεργασία με ξένες υπηρεσίες και εσχάτη προδοσία. «Αν με δικάσει η λευκορωσική Δικαιοσύνη θα πρόκειται για παρωδία δίκης ή για δίκη κεκλεισμένων των θυρών», λέει ο Ζαχαρτσένκα. «Θα με σκοτώσουν και θα πουν πως αυτοκτόνησα. Αυτό γίνεται συνεχώς στη χώρα μας. Ποιος είμαι εγώ; Εδώ δολοφονήθηκε ένας στρατηγός και δημοσιογράφοι εξαφανίζονται από τη μια μέρα στην άλλη».

Ο νεαρός είχε διακόψει τις σπουδές του στην Ουκρανία για να υπηρετήσει. «Κατάγομαι από το Γκόμελ, στα σύνορα με την Ουκρανία, και ήθελα να γίνω συνοριοφύλακας, όμως δεν τα κατάφερα», αφηγείται. Τέσσερις μήνες αφότου κατατάχθηκε, η βία είχε ενταχθεί στην καθημερινότητά του. Οι αξιωματικοί μεθούσαν και υπέβαλλαν τους στρατιώτες στα χειρότερα καψώνια. Και όταν δεν υπέγραψε το έγγραφο που του ζητήθηκε, βρέθηκε στο νοσοκομείο από το ξύλο.

Δραπέτευσε και πέρασε δύσκολα τα σύνορα, όμως τώρα λέει πως είναι σίγουρος ότι η Λιθουανία συνεργάζεται με το καθεστώς του Λουκασένκο. «Μου αρνήθηκαν το άσυλο επειδή η λιποταξία δεν αποτελεί λόγο για να πάρεις άσυλο. Ομως δεν λιποτάκτησα από συναισθηματική απογοήτευση ή επειδή τρελάθηκα. Απλώς αρνήθηκα να πυροβολήσω τους συμπατριώτες μου», εξηγεί. Και ελπίζει πως, δημοσιοποιώντας την ιστορία του, θα καταφέρει να μη γυρίσει πίσω στη Λευκορωσία.