Η μεγάλη φυγή των πολυεθνικών οδηγεί σε περιθωριοποίηση το ΧΑ

Από το 1987, οπότε η άρση των περιορισμών στην εξαγωγή συναλλάγματος οδήγησε στη δειλή άφιξη των πρώτων ξένων επενδυτών, έως σήμερα, που οι τελευταίοι ελέγχουν το 50% των ελληνικών μετοχών, το ελληνικό Χρηματιστήριο άλλαξε χέρια δύο φορές. Ώς τον Μάρτιο του 1998 οι ξένοι είχαν μια διακριτική παρουσία, η οποία αυξήθηκε κατακόρυφα μετά την υποτίμηση της δραχμής και την είσοδο της Ελλάδας στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ). Ετσι σημείωσαν υπερκέρδη ως τις 17.9.1999, όταν το ΧΑ πραγματοποίησε το ιστορικό ρεκόρ του. Χαρακτηρίζοντάς το «η μεγαλύτερη φούσκα» πούλησαν όσες μετοχές μπόρεσαν και έτσι περισσότεροι από ενάμισι εκατομμύριο έλληνες μικροεπενδυτές αναρωτιόνταν τι πραγματικά είχαν αγοράσει.

Στις 30.5.2001, όταν το ΧΑ εισήλθε στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών της ΜSCΙ, οι ξένοι κατείχαν το 13,1% της αγοράς και έως το 2003 το 17,24%. Μετά τη διενέργεια των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας τοποθέτησαν όμως επιθετικά περί τα 25 δισ. ευρώ οδηγώντας το μερίδιό τους πάνω από το 50%. Σήμερα πάλι συντελείται μια νέα αλλαγή: όταν η μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία βάσει κεφαλαιοποίησης, η Coca-Cola HBC, σκοπεύει, αρχικώς τουλάχιστον, να διαγραφεί από το Χρηματιστήριο της Αθήνας για να εισαχθεί στις αγορές του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης προσβλέποντας σε αύξηση της ρευστότητάς της, τα πράγματα για το εταιρικό και χρηματιστηριακό τοπίο της χώρας παραμένουν μάλλον αρνητικά.

Τα  παραδείγματα των Unilever – Ελαΐς, Παπαστράτος – Ρhilip Μorris, Vodafone Ρanafon – Vodafone UΚ, Κωτσόβολος – Dixons, Ιnteramerican – Εureko, Παυλίδης – Κraft Foods, Χάλυψ – Ciments Francais, Ρόκας – Iberola, Φοίνιξ – Groupama, ΑΒ Βασιλόπουλος – Delhaize, Δέλτα Παγωτού – Nestle, Credit Agricole – Εμπορική, Ηyatt – ΒC Ρartners, Νίκας – GCΙ Foods, Νεοχημική – Carlyle Group κ.λπ. εξηγούν επίσης το γιατί το Χρηματιστήριο της Αθήνας γίνεται εδώ και αρκετά χρόνια φτωχότερο.

Σύμφωνα μάλιστα με τους υπολογισμούς του Bloomberg, η αποχώρηση της Coca-Cola HBC, η οποία ξεπερνά τη χρηματιστηριακή αξία και των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών, θα οδηγήσει το ΧΑ στην τελευταία θέση (βάσει κεφαλαιοποίησης, η οποία έχει υποχωρήσει 86% σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2007), μεταξύ των 24 ανεπτυγμένων αγορών και πολύ πιο κάτω από πολλές αναδυόμενες αγορές,  κινούμενο σε επίπεδα μικρότερα και από το Βιετνάμ.

Σε μια στιγμή που, όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της Intralot K. Aντωνόπουλος από το βήμα του συνεδρίου της «International Herald Tribune», ο πατριωτισμός δεν είναι πια αρκετός για τη διατήρηση της έδρας των επιχειρήσεων στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος αφελληνισμού των εγχώριων εξωστρεφών επιχειρήσεων να είναι πλέον ορατός καθώς η μεταφορά της έδρας τους σε χώρες με φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον αποτελεί ισχυρή προοπτική.

Την ίδια ώρα, αν και οι αξίες στα χρηματιστήρια μεταβάλλονται ραγδαία, το βέβαιο είναι ότι χωρίς την προσέλκυση σημαντικών νέων εταιρειών που βρίσκονται εκτός αγοράς ή χωρίς να μεγαλώσουν άλλες που σήμερα διαθέτουν περιορισμένη κρίσιμη μάζα για να προσελκύσουν διεθνή κεφάλαια, η περιθωριοποίηση του Χρηματιστηρίου της Αθήνας μάλλον θα έχει συνέχεια.