Δύο αρχαίοι κόσμοι, 110 φωτογραφίες

Κρατά στο χέρι του μια φωτογραφία ενός ψαρά που ράβει τα δίχτυα του στην ακροθαλασσιά, στη Σκιάθο. «Ηταν 1964. Αν προσέξετε, η σύνθεση είναι απλή: τα κίτρινα δίχτυα, το μπλε της θάλασσας, το πρόσωπο του ψαρά. Είναι η τυπική εικόνα που είχε ο τουρίστας για την Ελλάδα. Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα…» λέει και το βλέμμα του πέφτει έξω από το παράθυρο, στην Πλατεία Συντάγματος, μάρτυρα διαδηλώσεων, επεισοδίων και αυτοκτονιών.

Ωστόσο ο Ρόμπερτ ΜακΚέιμπ – ο καταξιωμένος αμερικανός φωτογράφος – από την πρώτη στιγμή που πάτησε το πόδι του στην Ελλάδα, το 1954 σε ηλικία 21 ετών με τον αδελφό του, αισθάνθηκε Ελληνας, όπως εξομολογείται. «Ενιωθα σαν στο σπίτι μου. Θυμάμαι το πρώτο βράδυ κοιμηθήκαμε στη Μεγάλη Βρεταννία. Κόστιζε 200 δρχ. η βραδιά. Την επομένη μετακινηθήκαμε στο Εξέλσιορ, στην Ομόνοια, εκεί που βρίσκεται σήμερα η Εθνική Τράπεζα, όπου το δωμάτιο κόστιζε μόλις 30 δρχ.».

Μπήκε από νωρίς στον κόσμο της εικόνας, καθώς ως έφηβος ακολουθούσε τους φωτογράφους της εφημερίδας «Ντέιλι Μέιλ», της οποίας εκδότης ήταν ο πατέρας του. Αχώριστος σύντροφος στις διαδρομές του ανά την Ελλάδα – από την Αμοργό και την Αστυπάλαια, ώς τη Μύκονο, τη Σαντορίνη και την Κρήτη, τη Νίσυρο και την Τήλο, όπου «με τον αδελφό μου ήμασταν οι μοναδικοί τουρίστες» – η φωτογραφική του μηχανή. «Εψαχνα το αυθεντικό. Με γοήτευαν οι άνθρωποι που αν και ντρέπονταν, χαμογελούσαν στον φακό».

Και 110 φωτογραφίες – πολλές από εκείνες που τράβηξε στα χρόνια της αθωότητας στην Ελλάδα, στην έγχρωμη εκδοχή τους, μαζί με ορισμένες εικόνες που αιχμαλώτισε με τον φακό του το 2006 στην Κίνα – συνθέτουν την έκθεση που εγκαινιάζεται στις 27 Οκτωβρίου στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης στην Κέρκυρα, υπό την επιμέλεια της διευθύντριας του μουσείου Δέσποινας Ζερνιώτη.

Για ποιον λόγο αποφάσισε να εκθέσει εικόνες μιας Ελλάδας που χάνεται πλάι σε εκείνες της αναπτυσσόμενης Κίνας; «Πιστεύω ότι εκπέμπουν μια αισιοδοξία, καθώς οι φωτογραφίες δείχνουν εικόνες ανθρώπων που αν και ήταν φτωχοί σε καλοδέχονταν, σου προσέφεραν και το τελευταίο κομμάτι ψωμιού που είχαν.

Θεωρώ δε ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στα δύο θέματα. Από τη μια παρουσιάζεται μια Ελλάδα που σε μεγάλο ποσοστό δεν υπάρχει και από την άλλη μια χώρα με ισχυρή παράδοση που αναπτύσσεται και διαρκώς αλλάζει. Οι παραλληλισμοί ανάμεσα στις δυο χώρες – από το ότι “ανακάλυψαν” τη γραφή περίπου την ίδια εποχή έως το ότι οι μεγάλοι φιλόσοφοι Πλάτων και Κομφούκιος έζησαν με μόλις μισό αιώνα διαφορά – αποτέλεσαν πρόκληση για μένα. Και δεν βρίσκετε επίσης αντίφαση στο να υπάρχει μουσείο για την Απω Ανατολή στην Κέρκυρα, στο δυτικότερο ελληνικό νησί με τις πιο έντονες δυτικοευρωπαϊκές παραδόσεις;» λέει ο φωτογράφος, που έχει παντρευτεί Ελληνίδα και περνά αρκετούς μήνες στη χώρα μας.