Εκλεισε το μάτι για δόση, επιμήκυνση

Τερμάτισε την ελληνική απομόνωση δυόμισι χρόνων η Ανγκελα Μέρκελ με το χθεσινό, ολιγόωρο ταξίδι της στην Αθήνα: η  Καγκελάριος, παρ’ ότι χρησιμοποίησε προσεκτικές διατυπώσεις σε όλες τις δημόσιες δηλώσεις της, θέλησε να δώσει ισχυρό μήνυμα στήριξης των προσπαθειών της τρικομματικής κυβέρνησης Σαμαρά.  
Χωρίς να δεσμευθεί – εύχομαι και ελπίζω, αρκέστηκε να πει – για την παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη, η κυρία Μέρκελ ανέφερε ότι θα κάνει ό,τι μπορεί για την εκταμίευση της δόσης των 31,5 δισ. ευρώ. Είναι χαρακτηριστική των διαθέσεών της η φράση της ότι «βλέπει φως στο τούνελ»: την χρησιμοποίησε για να ενθαρρύνει την ελληνική πλευρά να συνεχίσει την πολιτική των περικοπών και των διαρθρωτικών αλλαγών. Παράλληλα η Καγκελάριος δέχθηκε ότι «πρέπει να υπάρξει έναυσμα για ανάπτυξη».
Είναι ενδιαφέρον ότι, σύμφωνα με τα στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου, η κυρία Μέρκελ εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα στη συνάντηση που είχε με επιχειρηματίες, όταν άκουσε από τους εκπροσώπους των γερμανικών εταιρειών τα ίδια παράπονα για την έλλειψη ρευστότητας που έκαναν και οι εκπρόσωποι των ελληνικών επιχειρήσεων.
Η παρουσία της Καγκελαρίου σημαδεύτηκε  από τις μαζικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για την πολιτική του Μνημονίου, οι οποίες πάντως δεν συνοδεύθηκαν από γενικευμένα επεισόδια.

Με ρεαλιστική και ψύχραιμη ματιά αντιμετωπίζει την επίσκεψη Μέρκελ ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος – αποχαιρετώντας χθες το απόγευμα την Καγκελάριο στο Χίλτον – στάθηκε περισσότερο στο νέο κλίμα που διαμορφώνεται και λιγότερο στις αποφάσεις που ακολουθούν. «Η δόση, νωρίτερα ή αργότερα, θα δοθεί. Είναι σημαντικό, όμως, ότι με την επίσκεψη της Καγκελαρίου όλος ο κόσμος και οι αγορές λαμβάνουν το μήνυμα ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει και μπαίνει τέλος στη δραχμοφοβία», σχολίασε ο Πρωθυπουργός σε συνομιλητές του. Στελέχη του κυβερνητικού επιτελείου αναφέρουν ότι στις έξι ώρες παραμονής της Ανγκελα Μέρκελ στην Αθήνα κλείδωσαν ως «πακέτο» η εκταμίευση της – ζωτικής για τη χώρα – δόσης των 31,5 δισ. ευρώ και η διετής επιμήκυνση του ελληνικού προγράμματος, ενώ η Ελλάδα έχει από χθες τα γερμανικά εύσημα για την προσπάθεια που καταβάλλει.

Ακόμη και οι περισσότερο επιφυλακτικοί παραδέχονται ότι η επίσκεψη Μέρκελ ήταν θετική μόνο και μόνο λόγω του συμβολισμού που αυτή εκπέμπει, καθώς τα τελεσίγραφα για την άμεση προώθηση των επώδυνων μέτρων και των διαρθρωτικών αλλαγών παρέμειναν στο τραπέζι, ενώ η Καγκελάριος απέφυγε κάθε δέσμευση, παραπέμποντας για όλα τα ζητήματα στην έκθεση της τρόικας. Στο ίδιο πνεύμα, το μήνυμά της για τη θέση της Ελλάδας στο κοινό νόμισμα – «ελπίζω και εύχομαι η Ελλάδα να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ» – κρίθηκε αδύναμο και δεν δικαίωσε εκείνους που ανέμεναν μια ηχηρότερη στήριξη.

Σε κάθε περίπτωση, στην κυβέρνηση είναι κοινός τόπος ότι η εξάωρη επίσκεψη της κ. Μέρκελ δημιουργεί ένα νέο τοπίο για τη Ελλάδα, ισχυροποιεί τη θέση της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού και δρομολογεί θετικές εξελίξεις. Για πρώτη φορά στα χρόνια της ελληνικής κρίσης η γερμανίδα Καγκελάριος ανέφερε ότι «διακρίνει φως στο τέλος του τούνελ», ενώ αναγνώρισε ότι «παράλληλα προς τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα λιτότητας και εξοικονόμησης θα πρέπει να υπάρχει και έναυσμα για ανάπτυξη».  Από το πρωθυπουργικό επιτελείο έκαναν λόγο για μια έμμεση παραδοχή από την πλευρά της κ. Μέρκελ ότι το πρόγραμμα που σθεναρά υπερασπιζόταν επί μία διετία κινείται σε λάθος κατεύθυνση, δικαιώνοντας τον κ. Σαμαρά που επιτακτικά ζητούσε να υπάρξουν, παράλληλα, και μέτρα για την ανάκαμψη.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΣΠΑ. Προς την κατεύθυνση αυτή, μάλιστα, η Καγκελάριος υποσχέθηκε ενίσχυση της ελληνογερμανικής συνεργασίας στο επενδυτικό πεδίο, αλλά και τη στήριξη της Γερμανίας για την αξιοποίηση από την Ελλάδα των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, καθώς και για την πρόσβαση της χώρας μας στις πιστώσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων

Σύμφωνα με υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές, στην κατ’ ιδίαν συνάντηση του Πρωθυπουργού με την Καγκελάριο, αλλά και στο γεύμα εργασίας που ακολούθησε η  κ. Μέρκελ εμφανίστηκε έτοιμη να στηρίξει μια σειρά από τα ελληνικά αιτήματα, με πρωταρχικά την εκταμίευση της δόσης των 31,5 δισ. ευρώ και την παράταση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθεί αυστηρά από ελληνικής πλευράς το χρονοδιάγραμμα που ετέθη και από το Eurogroup. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, το «πακέτο» των δημοσιονομικών περικοπών έχει σφραγιστεί και δεν ζητούνται πρόσθετες μειώσεις σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα. Μέσα σε ένα χρονικά ασφυκτικό πλαίσιο ζητείται να προωθηθεί και το «πακέτο» των 89 διαρθρωτικών αλλαγών, το οποίο θα ξεκλειδώσει και τις αποφάσεις για την Ελλάδα. «Ο χρόνος δεν πιέζει μόνον εσάς, πιέζει κι εμάς, πιέζει και την Ευρώπη», φέρεται ότι ανέφερε η γερμανίδα Καγκελάριος. Κορυφαίος υπουργός που συμμετείχε στις χθεσινές συζητήσεις αναφέρει ότι το γερμανικό μήνυμα ήταν πως εάν έχουν προωθηθεί και οι διαρθρωτικές αλλαγές έως την προσεχή Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ (18-19 Οκτωβρίου) τότε η εκταμίευση της δόσης θα πραγματοποιηθεί στις αρχές Νοεμβρίου, διαφορετικά θα υπάρξει καθυστέρηση, πιθανότατα έως το τέλος Νοεμβρίου. Ο ίδιος εκτιμούσε ότι η απόφαση για την κρίσιμη δόση θα συνοδευθεί και με τη διετή επιμήκυνση του ελληνικού προγράμματος.

Συνεργάτες του κ. Σαμαρά τονίζουν ότι το θέμα την επιμήκυνσης ετέθη ανοικτά, καθώς ο Πρωθυπουργός θεωρεί ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την προώθησή του από την πλευρά των δανειστών. Η κ. Μέρκελ εμφανίστηκε θετική, ζητώντας αναλυτική παρουσίαση της ελληνικής πρότασης που προβλέπει διετή παράταση χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση, αλλά κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού μέσα από τεχνικές λύσεις (διακράτηση των ελληνικών ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ κ.ά.).

Η ΔΟΣΗ ΤΩΝ 6 ΔΙΣ. Ο Πρωθυπουργός πάντως έδωσε  έμφαση στην, προβλεπόμενη από τη σύμβαση, δόση των 6 δισ. ευρώ για την εξόφληση των οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες. Ζητήθηκε, μάλιστα, η συγκεκριμένη δόση, που θα αποτελέσει ανάσα ρευστότητας για την αγορά, να αποδεσμευθεί από το υπόλοιπο «πακέτο» και να προηγηθεί εάν η δόση των 31,5 δισ. ευρώ καθυστερήσει.

ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ. Και στη χθεσινή συζήτηση, εξάλλου, η κ. Μέρκελ υπήρξε ιδιαίτερα «διαβασμένη» για τις καθυστερήσεις στην προώθηση των μεταρρυθμίσεων. Εκανε λόγο για υπερβολές στις φαρμακευτικές δαπάνες, επέμεινε στην απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και στην αναδιάρθρωση των ΟΤΑ, ενώ – προβάλλοντας τα κενά στο σύστημα φορολόγησης – υπήρξε αιχμηρή, λέγοντας ότι «δεν ευθύνεται η Ευρώπη για τη φοροδιαφυγή και την άνιση κατανομή βαρών στους Ελληνες». Ο Πρωθυπουργός παρενέβη, επισημαίνοντας ότι στις άμεσες προτεραιότητες της κυβέρνησης είναι ο εκσυγχρονισμός του φορολογικού συστήματος.

ΣΤΟΝ ΠΑΠΟΥΛΙΑ. Θερμή υποδοχή επιφύλαξε στη γερμανίδα Καγκελάριο και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας, ο οποίος ωστόσο υπήρξε αιχμηρός για τη στάση που κρατούσε έως πρότινος η Γερμανία. «Η επίσκεψή σας είναι πολύ σημαντική σε μία στιγμή που ο ελληνικός λαός περνάει δύσκολες στιγμές, σχεδόν έχει εξαντλήσει την αντοχή του», ανέφερε στην προσφώνησή του, ενώ στην κατ’ ιδίαν συζήτησή τους ανέφερε ότι «εάν η Ευρώπη σκέφτεται να επιβάλει κι άλλα μέτρα τότε θα πρέπει να βρει άλλον λαό…»