Αρχιτεκτονικά σχέδια για την κρίση

Η έκθεση «Collecting Architecture» αποτελεί το άθροισμα της έρευνας δύο ετών που έκαναν επιτόπου στην Αθήνα και σε γύρω περιοχές οι μεταπτυχιακοί ερευνητές του Τμήματος Αρχιτεκτονικής του αμερικανικού Πανεπιστημίου Κολούμπια σε συνεργασία με το ΔΕΣΤΕ και τη συμμετοχή του Τμήματος Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Αφετηρία της συνεργασίας τους ήταν η διερεύνηση για τους τρόπους που η αρχιτεκτονική επιδρά στην πρακτική και τη διαμόρφωση των ιδιωτικών συλλογών στο παρόν. Το δημόσιο χρέος και η συλλογή εσόδων μέσω του ειδικού φόρου στους λογαριασμούς της ΔΕΗ, η αξιοποίηση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και των ολυμπιακών ακινήτων στην περιοχή του, οι εγκαταστάσεις συγκέντρωσης και περιορισμού των μεταναστών, η διαχείριση των ευρωπαϊκών συνόρων από τις υπηρεσίες της Frontex απασχόλησαν τους αρχιτέκτονες που εργάστηκαν στο «Collecting Architecture». Και ένα σύνολο από ευφάνταστα σχήματα, με γραφίστικα σχέδια, κατόψεις, στατιστικά στοιχεία και σημειώσεις απλώνονται σαν τα καρέ μιας ταινίας που αφηγούνται τις ουτοπικές αρχιτεκτονικές λύσεις στα υπαρκτά προβλήματα της πόλης.

Από τις πιο εντυπωσιακές είναι η πρόταση για το Ελληνικό: ο διάδρομος του παλαιού αεροδρομίου να μετατραπεί σε πάρκο δοκιμών και προσομοίωσης επιχειρήσεων καταστολής τρομοκρατικών επιθέσεων. Το σκεπτικό αυτής της αξιοποίησης βασίζεται στο ότι κατασκευάστηκε με προδιαγραφές του ΝΑΤΟ για να αντέξει σε τυχόν βομβαρδισμούς και ο διάδρομος έχει βάθος δύο μέτρα. Για να ξηλωθεί το κόστος εργασιών είναι υπέρογκο και δαπανηρό. Ενώ η αποβάθρα του Πειραιά θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σταθμό μετεπιβίβασης που θα λειτουργεί και ως εκθεσιακός χώρος έργων τέχνης, προσδίδοντας πολιτισμική αξία στο πολυσύχναστο μεγάλο λιμάνι.

Παράλληλα με την έκθεση της διεθνούς αρχιτεκτονικής ματιάς πάνω στην κρίσιμη πραγματικότητα, ο Ελβετός Μάριο Μπότα, σταυροφόρος της άποψης ότι η αρχιτεκτονική μπορεί να έχει βαθιά επιρροή στις δομές της κοινωνίας, δίνει διάλεξη την Παρασκευή στο πλαίσιο του προγράμματος Megaron Plus.

Ο αρχιτέκτονας, του οποίου υπογραφή φέρει και το συγκρότημα της Εθνικής Ασφαλιστικής στη λεωφόρο Συγγρού, πιστεύει πως «η αρχιτεκτονική έχει ηθικό καθήκον, αφού διαχειρίζεται αξίες σχετικές με τον τρόπο που ζούμε. Είναι ένα σύστημα που δημιουργεί μια τάξη στον χώρο. Οργανώνει τον χώρο, ενώ τα κτίρια στις πόλεις μας πρέπει να προσφέρουν κάποια σημεία αναφοράς. Αισθάνεσαι πιο άνετα όταν ελέγχεις τον χώρο που σε περιβάλλει».

Φως στον πρωταγωνιστή της αθηναϊκής αρχιτεκτονικής της δεκαετίας του ’60 ρίχνει, στο Μουσείο Μπενάκη, η έκθεση «Ο κόσμος του Εμμανουήλ Βουρέκα». Ο επισκέπτης θα δει τις μελέτες του δημιουργού του ξενοδοχείου Χίλτον, τις μακέτες αλλά και φωτογραφίες εποχής από τη έναρξη λειτουργίας των τουριστικών εγκαταστάσεων στα Αστέρια της Γλυφάδας, στο Καβούρι, στη Βουλιαγμένη. Αλλά και τη μελέτη του για το Μέγαρο Μουσικής της Αθήνας, από την οποία πραγματοποιήθηκαν μόνο οι όψεις. «Πολλά από τα έργα του σήμερα αποτελούν τοπόσημα. Το έργο του προκάλεσε συχνά αντιδράσεις, θετικές ή αρνητικές. Ο χρόνος τον καταξίωσε», σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη.