Με 32 δισ. ευρώ η πρεμιέρα του ΔΝΤ της Ευρώπης

Το «ευρωπαϊκό ΔΝΤ» εγκαινιάστηκε με ενθουσιασμό από τους εταίρους τη Δευτέρα στο Λουξεμβούργο και θα χρειαστεί λίγες ημέρες ακόμη για να αποκτήσει τα πρώτα του κεφάλαια και να αρχίσει να λειτουργεί. Την Παρασκευή, συγκεκριμένα, ο μόνιμος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) θα βάλει στο ταμείο του τα πρώτα 32 δισ. ευρώ και, θεωρητικά τουλάχιστον, μπορεί να θεωρείται «ετοιμοπόλεμος». Βεβαίως, δεν προορίζονται για την Ελλάδα αυτά τα 32 δισ. ευρώ. Μάλλον προς Δυσμάς θα οδεύσουν, συγκεκριμένα προς την Ισπανία. Αν και, όπως μεταδίδουν ξένα μέσα ενημέρωσης, το πιθανότερο είναι η πρώτη στήριξη που θα παράσχει ο πολυαναμενόμενος Μηχανισμός να είναι τριπλή: προς την Ισπανία, την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η Κύπρος είναι η τρίτη υποψήφια χώρα για να λάβει βοήθεια από τον ESM, μαζί με την Ισπανία και βεβαίως την Ελλάδα. Ετσι, για λόγους γερμανικών συμφερόντων, στο Λουξεμβούργο κυκλοφορούσε χθες η φήμη ότι τον Νοέμβριο θα δημιουργηθεί ένα πακέτο αρωγής προς τις τρεις προαναφερθείσες χώρες. Η κυβέρνηση Μέρκελ φέρεται να επιθυμεί τη δημιουργία κοινού πακέτου χρηματοδότησης προκειμένου να εγκριθεί σε μία και μόνη συνεδρίαση της γερμανικής Κάτω Βουλής – είναι προφανές ότι οι πολλές συζητήσεις για την παροχή βοήθειας προς τους ασώτους Νοτιοευρωπαίους φθείρουν πολιτικά τον κυβερνητικό σχηματισμό και την καγκελάριο προσωπικώς.

Το μεγάλο αγκάθι. Σε κάθε περίπτωση, το δυσκολότερο πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει ο ευρωπαϊκός μηχανισμός διάσωσης είναι το ισπανικό. Με την ανεπίσημη στήριξη του Παρισιού και την επίσημη της Ρώμης, η κυβέρνηση της Μαδρίτης θα προσπαθήσει να κάμψει τις ενστάσεις του Βερολίνου και να επιτύχει μέσω του ESM την άμεση ανακεφαλαιοποίηση των ισπανικών τραπεζών στις αρχές του 2013, χωρίς την υποχρέωση να υιοθετήσει πακέτο λιτότητας άλλο πέραν εκείνου που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα.

Είναι προφανές ότι οι προσδοκίες της Ισπανίας και φυσικά της Ελλάδας και των άλλων υπερχρεωμένων κρατών του Νότου από τον ουσιαστικότερο θεσμό οικονομικής αλληλεγγύης που αποκτά η Ευρώπη είναι μεγάλες. Διότι η θεσμική αποστολή του ESM είναι τετραπλή: η στήριξη ενός κράτους-μέλους που δεν μπορεί να δανειστεί από τις αγορές, η αγορά κρατικών ομολόγων στην πρωτογενή και τη δευτερογενή αγορά, η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών του μέσω της χορήγησης δανείου προς τις κυβερνήσεις και η δημιουργία μιας «γραμμής πίστωσης» προς τις κυβερνήσεις, που θα εγγυάται για το σύνολο ή μέρος των ομολόγων που εκδίδουν στις αγορές.

Οσα και το ΔΝΤ. Η προίκα του ESM δεν είναι ευκαταφρόνητη. Μπορεί να αρχίζει με τα 32 δισ. ευρώ, γρήγορα όμως θα προστεθούν άλλα 200 δισ., όπως διαβεβαίωσε ο επικεφαλής του Ταμείου Κλάους Ρέγκλινγκ, και το 2014 θα φθάσει τα 500 δισ. ευρώ. Σε αυτά θα προστεθούν και τα 200 δισ. ευρώ του προσωρινού μηχανισμού στήριξης EFSF, για να φθάσει η δύναμη πυρός στα 700 δισ. ευρώ. Οσα, δηλαδή, διαθέτει και το ΔΝΤ.