[Ενστάσεις] Οι περιπέτειες της ανάπτυξης

Αν ήξερε τις περιπέτειες της ανάπτυξης σ’ αυτή τη χώρα ο υφυπουργός Ανάπτυξης Νότης Μηταράκης ίσως να είχε προτιμήσει να μείνει στην Αγγλία – από το να μετράει προβατάκια για να πολεμήσει την αϋπνία που, όπως δηλώνει, οφείλεται στην αδυναμία του να δρομολογήσει αμέσως επτά σημαντικές αναπτυξιακές προτάσεις, ίσως ήταν καλύτερα να κάνει λογαριασμούς αναλύοντας δεδομένα του λιανικού εμπορίου, της επαγγελματικής δηλαδή ειδικότητάς του.

Από την αρχή της Μεταπολίτευσης, μεγάλο μέρος των μαζικών κινητοποιήσεων είχε στόχο να ματαιωθούν κομβικές βιομηχανικές επενδύσεις. Η ανάπτυξη ήταν κακό πράγμα – θα έφερνε, υποτίθεται, υποβάθμιση, ρύπανση, μιζέρια και, κυρίως, τους ίδιους τους διαβόλους της κολάσεως μεταμορφωμένους σε στυγνούς κεφαλαιοκράτες. Μερικά μόνο παραδείγματα: Το 1975, τα Σπάτα ήταν πεδίο μάχης καθώς οι ηρωικοί Σπαταναίοι χτυπιόντουσαν επί μήνες με την Αστυνομία για να μη γίνει αεροδρόμιο στην περιοχή – έγινε σχεδόν 30 χρόνια μετά εξ ανάγκης. Αναλόγως, το 1979, αναλήφθηκε μεγάλος αγώνας κατά της ίδρυσης ενός εργοστασίου πετροχημικών στο Νιοχώρι Αιτωλοακαρνανίας. Η ποιητική διάσταση της ελληνικής αντίστασης βάφτισε το εργοστάσιο «καθεδρικό της ερήμου» υπαινισσόμενη ότι άπαξ και λειτουργήσει μεγάλη μονάδα χημικής βιομηχανίας στην Ελλάδα θα καταστραφεί το σύμπαν. Με τούτα και με κείνα, η μοίρα της χώρας συνδέθηκε με την αποβιομηχάνιση.

Από τη δεκαετία του 1950 η Ελλάδα ήταν κοσμοπολίτικος και λίγο εξωτικός τουριστικός προορισμός. Τη δεκαετία του 1980, όταν οι περιηγήσεις αποκτούσαν τη μαζική διάσταση που γνωρίζουμε σήμερα, άρχισαν να ανοίγουν οι προοπτικές της ανάπτυξης του τουρισμού. Την ίδια εποχή που η αυθαίρετη οικοδομή, τμήμα της «ατμομηχανής της ελληνικής ανάπτυξης», ρήμαζε την ύπαιθρο, το βασικό σύνθημα των διεκδικητικών κινημάτων στη χώρα συμπυκνωνόταν στη φράση «δεν θα γίνουμε τα γκαρσόνια της Ευρώπης». Ανέκαθεν προτιμούσαμε να είμαστε οι ζητιάνοι της.

Ακόμα και σήμερα που γνωρίζουμε καλά ότι είναι μονόδρομος η τουριστική ανάπτυξη, οι αντιδράσεις για επενδύσεις που έχουν σχεδιαστεί είναι τεράστιες. Αν δεν είναι τα κινήματα, θα είναι η αρχαιολογία. Κι αν δεν είναι η φυσιολατρία, θα είναι η (τουλάχιστον) δυσκινησία της Δικαιοσύνης…

Ο κ. Μηταράκης εκτιμά ότι είναι πολύ κοντά η έναρξη των έργων για μεγάλο τουριστικό συγκρότημα στο Κάβο Σίδερο της Κρήτης. Ας μη ρωτήσει όσους ξέρουν τις δυσκολίες που συνάντησε ένα αντίστοιχο έργο όπως το Κόστα Ναβαρίνο στη Μεσσηνία διότι μαζί με τα προβατάκια που μετράει θα αρχίσει να υπολογίζει και τους λύκους που τα κυνηγάνε για να μπορέσει να κοιμηθεί. Και έχει σημασία να κοιμάται τα βράδια, για να μην τον παίρνει ο ύπνος τη μέρα, όταν πρέπει να κάνει πολιτική.