[Αποψη] Η παγκοσμιοποίηση και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης

Η περίοδος 1865 – 1913 χαρακτηρίζεται από τους οικονομολόγους ως «η χρυσή εποχή της παγκοσμιοποίησης». Τότε οι δασμοί και το κόστος μεταφορών μειώθηκαν, εκατομμύρια εργαζόμενοι μετανάστευσαν από την Ευρώπη στην Αμερική, οι διεθνείς ροές κεφαλαίου αυξήθηκαν, οι πραγματικές αμοιβές άρχισαν να συγκλίνουν και το βιοτικό επίπεδο βελτιώθηκε. Το κύμα εκείνο της παγκοσμιοποίησης ολοκληρώθηκε το 1914, απόρροια των πολέμων και της αύξησης του προστατευτισμού.

Το τελευταίο μεγάλο κύμα αρχίζει πάντως με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, καθώς η κατάρρευση της ΕΣΣΔ επανέφερε την έννοια της παγκοσμιοποίησης στα κείμενα πολλών οικονομολόγων. Οι ροές κεφαλαίων αυξήθηκαν, το εμπόριο επιταχύνθηκε, οι εξαγωγές των αναδυόμενων χωρών τετραπλασιάστηκαν, οι επενδύσεις αυξήθηκαν, περισσότεροι εργαζόμενοι μετανάστευσαν από φτωχά σε πλούσια έθνη, ενώ ο δυναμισμός της Κίνας και οι επιτυχίες της Ινδίας ανέδειξαν τις σημαντικές ανακατατάξεις στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα χαρακτηρίζοντας τη νέα εποχή.

Υστερα όμως ήρθε η κρίση της περιόδου 2007 – 2008 και οι οικονομολόγοι είπαν ότι πρώτη φορά στην Ιστορία μια πλήρως παγκοσμιοποιημένη οικονομία βάλλεται από μια πλήρως παγκοσμιοποιημένη ύφεση. Το οικονομικό σύστημα, απεφάνθησαν, μοιάζει να αποδομείται, καθώς εκεί που παρετηρείτο εκτίναξη του πληθωρισμού αναδύθηκε ο κίνδυνος του αποπληθωρισμού, εκεί που κυριαρχούσε η οικονομική σταθερότητα η αποσταθεροποίηση ήταν πια η κυρίαρχη τάση, εκεί που η μόχλευση (επενδύσεις και με δανεικά) εκτίναξε τις επενδύσεις κυριάρχησε η απομόχλευση (μείωση των δανεικών), ενώ η κυρίαρχη τάση των ιδιωτικοποιήσεων έδωσε τη θέση της σε μια σχεδόν ξεχασμένη έννοια, αυτή των κρατικοποιήσεων. Τότε ήταν που ακούστηκε η άποψη ότι οι θεαματικές ανατροπές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης τάσης, της αποπαγκοσμιοποίησης. Με τις ανεπτυγμένες οικονομίες όμως χρεωμένες, έπρεπε να ανακάμψει το εμπόριο και να αυξηθούν οι ροές κεφαλαίων.

Ετσι, παρά τα προβλήματα, η παγκοσμιοποίηση παραμένει ακόμη η κυρίαρχη τάση. Εξάλλου με το μερίδιο αγοράς της Ασίας, ειδικώς της Κίνας και της Ινδίας, να εκτιμάται ότι θα αυξηθεί δραστικά έναντι π.χ. της ευρωζώνης που θα πάρει την κατιούσα, οι αποκαλούμενες και Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης δείχνουν να αποτελούν στο μέλλον μονόδρομο. Το θέμα είναι όμως η χώρα μας να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των διαδικασιών και να συμμετάσχει όσο πιο ενισχυμένη γίνεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σε μια περίοδο μάλιστα κατά την οποία αρκετοί δεν αποκλείουν, ειδικά μετά τις αμερικανικές εκλογές, ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί το κακό σενάριο για την Ελλάδα.