… και οι αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά του βιβλίου

Υπάρχουν φυσικά και άλλοι σημαντικοί λογοτεχνικοί πράκτορες. Κορυφαία προσωπικότητα ήταν η Κάρμεν Μπαρσέλς που ανέδειξε την ισπανόφωνη λογοτεχνία (Λιόσα, Φουέντες κ.ά.) και αποσύρθηκε πρόσφατα. Αλλά κι ο Κρίστοφερ Λιτλ που ψάρεψε την άγνωστη Τζ. Κ. Ρόουλινγκ το 1995, έκλεισε ένα εξαψήφιο συμβόλαιο για τον «Χάρι Πότερ» στήνοντας μια δημοπρασία για τη «Φιλοσοφική λίθο», μεταμόρφωσε τη συγγραφέα σε λογοτεχνική σουπερστάρ και τώρα εκείνη τον απέλυσε. Η διαφορά όλων αυτών είναι ότι παρέχουν ταυτόχρονα μια μητρική (και ψυχολογική) φροντίδα στους συγγραφείς, διαπλάθοντας και το προφίλ τους, ενώ το «Τσακάλι» αφιερώνει το διαπραγματευτικό ταλέντο του αποκλειστικά στο να γεμίσει την τσέπη τους. Ετσι, έχει εκτινάξει στα ύψη το χρηματιστήριο του βιβλίου αλλά και έχει δηλητηριάσει ανεπανόρθωτα τις ηθικές αξίες ενός επαγγελματικού χώρου που θέλει να λέγεται πνευματικός.

Ακόμη και τώρα πάντως που η οικονομική κρίση πλήττει τη βιομηχανία του βιβλίου, ο Αντριου Ουάιλι παραμένει αισιόδοξος. Ο τζίρος της αγοράς βιβλίου, όπως λέει, υπολογίζεται σε 30 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ και 28 δισ. δολάρια στην Ευρώπη, «αλλά πρέπει να εργαστείς διπλά για να μην πέσει». Εκείνος έχει καταφέρει να κρατήσει στα ύψη τις προκαταβολές των συγγραφέων αλλά έχει υποστεί ήττα στο πεδίο των δημοπρασιών για τους νέους τίτλους αφού πλήθος ευρωπαίων εκδοτών αρνούνται πλέον να συμμετάσχουν. Η κρίση γίνεται ακόμη πιο φανερή, λέει, στην ποιότητα των βιβλίων «αφού οι εκδότες δεν μπορούν πια να πληρώνουν για σωστή επιμέλεια στα κείμενα», καθώς και στη λειτουργία των αλυσίδων βιβλιοπωλείων. Αντίθετα βλέπει να επανακτούν το κύρος τους τα βιβλιοπωλεία της γειτονιάς που διαμορφώνουν σχέσεις εμπιστοσύνης με τους αγοραστές-αναγνώστες, και μυρίζεται χρυσό με την διαχείριση των ηλεκτρονικών δικαιωμάτων των συγγραφέων.