[Αποψη] Τα χρέη, τα δάνεια και η ρευστότητα

Τα «καλά χρόνια» της προηγούμενης δεκαετίας, κατά τα οποία το αναπτυξιακό πρότυπο της χώρας μας στηρίχθηκε κυρίως στη δημοσιονομική χαλαρότητα και στη δαπάνη, στην ταχύτατη ανάπτυξη της δημόσιας και ιδιωτικής κατανάλωσης με τραπεζική χρηματοδότηση και στην ανάπτυξη των επενδύσεων σε κατοικίες, δεν δανείστηκαν απ’ ό,τι φαίνεται μόνο οι ιδιώτες αλλά και οι επιχειρηματίες.

Την περίοδο 2003-2008, δηλαδή κατά τη χρυσή εποχή του τραπεζικού συστήματος, οι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών εταιρείες υπερδιπλασίασαν τα τραπεζικά τους χρέη, καθώς από 19,8 δισ. ευρώ έφθασαν πέντε χρόνια αργότερα τα 43,9 δισ. ευρώ. Η τάση αυτή συγκρατήθηκε στη συνέχεια, καθώς έκλειναν οι στρόφιγγες της ρευστότητας, για να διαμορφωθούν σήμερα στα 41,7 δισ. ευρώ.

Καθώς η πλειονότητα των εταιρειών προβαίνει σε αναδιάρθρωση δανεισμού, αφού δεν είναι δυνατόν να αποπληρώσει τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό λόγω ταμειακών δυσχερειών, τα προβλήματα ρευστότητας εγείρουν κίνδυνους υπαγωγής και άλλων εταιρειών στο άρθρο 99, ενώ το τελευταίο τρίμηνο έφυγε πάνω από 1 δισ. από τις εισηγμένες, κυρίως σε κεφάλαιο κίνησης και πληρωμές τόκων. Μέσα από την επεξεργασία των ισολογισμών 52.000 επιχειρήσεων για τη τελευταία δεκαετία από την Hellastat προκύπτει, πάντως, η σαφής αποκλιμάκωση της συνολικής αλλά και της τραπεζικής χρηματοδότησης. Ειδικότερα, ο λόγος των ξένων προς τα ίδια κεφάλαια υποχώρησε πλέον στο 0,86 προς 1, έναντι σχέσης 1,32 προς 1 το 2007. Παρατηρείται δηλαδή ότι ενώ οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούσαν το 2007 κατά μέσο όρο 1,32 ευρώ δανεικά για κάθε 1 ευρώ δικών τους κεφαλαίων, η σχέση αυτή αντιστρέφεται σήμερα πλήρως.

Επιπροσθέτως, παρά την υποχώρηση του δανεισμού, η κλιμάκωση του κόστους χρήματος σε συνδυασμό με την υποχώρηση του κύκλου εργασιών οδηγεί ανοδικά τον δείκτη χρηματοοικονομικού κόστους προς πωλήσεις, Αντίστοιχα, η ικανότητα κάλυψης των τόκων από τα λειτουργικά κέρδη διαχρονικά υποβαθμίζεται, αγγίζοντας πλέον τις δύο φορές – πρακτικά αυτό σημαίνει ότι το 50% των λειτουργικών κερδών πρέπει να διατεθεί για πληρωμή τόκων – έναντι κάλυψης 3 φορών το 2008 και άνω του 4 την περίοδο 2002-2004. Καθώς λοιπόν πληθαίνει επικίνδυνα ο αριθμός των εταιρειών που βρίσκονται πολύ κοντά στα όρια των κεφαλαίων που χρήζουν ενίσχυσης, σε μια αγορά όπου οι πωλήσεις πιέζονται και η ύφεση βαθαίνει, η επιδείνωση της καθαρής θέσης αρκετών εισηγμένων δεν αποτελεί μάλλον καλό νέο για τη συνέχεια…