Επανεκκίνηση με εφευρέτη ή με ηλεκτρολόγο

Η επετειακή διαδικασία για το γενέθλιο του Κινήματος επαναφέρει, και μάλιστα με τον πιο δραματικό τρόπο, ένα αίτημα που κυριαρχούσε και το 1974.

Ποιος, δηλαδή, θα είναι ο κεντρικός πολιτικός φορέας που θα εκφράσει σε περίοδο κρίσης και απαξίωσης της πολιτικής το αίτημα για επαναθέσμιση της κοινωνίας, επανεκκίνηση της οικονομίας προς όφελος των πολλών και αναδόμηση του κράτους στη βάση των αρχών της αξιοκρατίας και της διαφάνειας. Απαραίτητη προϋπόθεση για την αυθεντική έκφραση των αιτημάτων αυτών είναι να υπάρξει ένας πολιτικός φορέας ο οποίος θα κινητοποιήσει υγιείς και νέες δυνάμεις, αλλά και πρόσωπα που θα εκφράσουν με ανιδιοτέλεια το όραμα για μια νέα δυναμική και υπεύθυνη Κεντροαριστερά. Μακριά από μικροϋπολογισμούς, τακτικίστικους ελιγμούς και στείρα επικοινωνιακά τρικ. Ετσι δημιουργήθηκε τότε όχι το ΠΑΣΟΚ των κομματικών στελεχών, αλλά το ΠΑΣΟΚ του κόσμου.

Ακούγονται πολλά αιτήματα, αγωνιώδη, περισσότερο ή λιγότερο ειλικρινή για το παλιό, το νέο, το βαθύ, το υπό ανασύσταση, το μεταρρυθμιστικό. Μόνο που τα επίθετα δεν έχουν σημασία και δεν αφορούν τον κόσμο και τις αγωνίες του. Τα αιτήματα των πολιτών δεν έχουν αποδέκτη προδιαγεγραμμένο πολιτικό σχηματισμό. Γι’ αυτό και ζητούν απεγνωσμένα δυνάμεις και πρόσωπα που θα τους βγάλουν από το τέλμα. Ζητούν αξιοσύνη, γνώση και κατάθεση πραγματικών προτάσεων για έξοδο από την κρίση, που θα συνενώνουν όσους μπορούν μέσα από τη δουλειά τους να προσφέρουν σε κάθε επίπεδο και δεν περιμένουν την εξουσία για να ανελιχθούν.

Συνέβη και τότε, με μια μαζική συσπείρωση, γύρω από τον Ανδρέα Παπανδρέου, δυνάμεων που δεν είχαν κατ’ ανάγκη κοινή αφετηρία. Και αναφέρομαι κυρίως στις δυνάμεις της Αριστεράς. Εστω και αν στη μακρά πορεία υπήρξαν φαινόμενα που οδήγησαν στον εκφυλισμό και στην εξουσιομανία, αναμφισβήτητα δημιούργησαν κάτι νέο που άντεξε και ενέπνευσε, αλλά τώρα δεν υφίσταται. Το σήμα που εκπέμπει σήμερα στη συνείδηση των πολιτών είναι ότι δεν υπηρετεί αρχές που είναι προς όφελός τους καθώς έχει χάσει κάθε έννοια κοινωνικής πρωτοπορίας. Στην ουσία δεν εκπέμπει σήμα.

Μπορεί άραγε αυτό που συνέβη τότε να επαναληφθεί; «Ο λαός στην εξουσία», που αποτέλεσε την ψυχή του κόμματος για δεκαετίες, μπορεί να οδηγήσει στην ίδρυση ενός ευρέος, μαζικού και δημοκρατικού κινήματος που θα μάχεται για τη διάσωση της χώρας, για την πραγματική οικονομία, για την πραγματική ανάπτυξη, που θα νομοθετεί υπέρ του λαού; Οι πολίτες που ζουν σε αυτή την τεράστια ανασφάλεια και στον πολιτικό παροξυσμό, που δημιουργείται με τη διαδικασία του κατεπείγοντος για διάσωση της χώρας, μπορούν να πάρουν ανάσα και να ξαναποκτήσουν σημείο αναφοράς;

Ενδεχομένως ναι, εάν αφεθούν πίσω τα «κοστούμια» τού χθες και διαμορφωθεί ένα νέο ανανεωμένο σχήμα με βασικό γνώμονα την αξιοπιστία. Αν προωθηθούν στιβαρές και ριζοσπαστικές ιδέες, όχι για ομιλίες σε «κομματικές συγκεντρώσεις» ή για αποστολή σε δελτία Τύπου, αλλά ιδέες που οδηγούν σε πραγματικές λύσεις των προβλημάτων. Οταν έχουμε black out, δεν χρειαζόμαστε ούτε εφευρέτη, ούτε αγκιτάτορα, χρειαζόμαστε ηλεκτρολόγο.

Ο συμβολισμός της ιδρυτικής δέσμευσης του «συμβολαίου με τον λαό» έχει αξία μόνο ως συμβολισμός. Καθώς το Κίνημα πάσχει τόσο ιδεολογικά όσο και σε επίπεδο ανθρώπινων πόρων, έχει πλέον ανάγκη ενός ανοιχτού σχεδιασμού των δομών του στην αρχή της ομοτιμίας, σε μια συνεργατική, βιώσιμη παραγωγή σχέσεων, επιστήμης, τεχνογνωσίας, πολιτισμού, ελευθερίας και ελπίδας για το αύριο.

Ενα τέτοιο νέο κόμμα, 38 χρόνια μετά την ίδρυση του τότε ΠΑΣΟΚ, μπορεί να συμμετάσχει στο πείραμα για μια νέα ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά. Αλλιώς δεν θα πείσει κανέναν ότι έχει τη λύση, αλλά θα ενισχύσει την άποψη ότι είναι κομμάτι του προβλήματος.

Η Αννα Νταλάρα είναι πρώην υφυπουργός και βουλευτής του ΠΑΣΟΚ