Δύο ξένοι στην ίδια πόλη

Η τελευταία κουβέντα θα ειπωθεί στις 6 Σεπτεμβρίου, ημέρα που η Εκτελεστική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα συζητήσει τους τρόπους παρέμβασης στην αγορά ομολόγων προκειμένου να βοηθήσει τις χώρες που δανείζονται ακριβά. Αλλά έως τότε η διαμάχη που βρίσκεται σε εξέλιξη το τελευταίο διάστημα δεν πρόκειται να σταματήσει.

Εδώ και έναν μήνα, η Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας (Μπούντεμπανκ) βάλλει εναντίον της ΕΚΤ ακατάπαυστα και με όποιο μέσο που διαθέτει. Δεν είναι ανοικτός πόλεμος. Είναι όμως μάχη χαρακωμάτων. Την πρώτη εκπροσωπεί ο Γενς Βάιντμαν και τη δεύτερη ο Μάριο Ντράγκι.

Ο επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ «χτύπησε» για άλλη μια φορά προχθές δηλώνοντας ότι «η αγορά ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να γίνει εθιστική σαν τα ναρκωτικά». Ο πρόεδρος της ΕΚΤ απάντησε εμμέσως χθες «σνομπάροντας» την ετήσια σύνοδο των κεντρικών τραπεζιτών που φιλοξενείται την Παρασκευή στο Τζάκσον Χολ των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο λόγος; «Ο αυξημένος φόρτος εργασίας που προβλέπεται για τις επόμενες ημέρες», ανακοίνωσε εκπρόσωπός του.

Ο Βάιντμαν μετράει ήδη μια μεγάλη ήττα από τις 2 Αυγούστου όταν το ΔΣ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (οι έξι της Εκτελεστικής Επιτροπής και οι κεντρικοί τραπεζίτες των 17 της ευρωζώνης) αποφάσισαν παρά τη διαφωνία του γερμανού κεντρικού τραπεζίτη να αναλάβει δράση η ΕΚΤ. Αν και απομονωμένος, ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Γερμανίας εξακολουθεί να πιστεύει ότι αν η ΕΚΤ κινηθεί κατά τον τρόπο που αποφάσισε στις αρχές Αυγούστου, θα παραβιάσει το καταστατικό της. Σε αυτή τη στάση πρέπει να συνυπολογιστούν δύο παράμετροι: η πρώτη είναι ότι ο Βάιντμαν δεν προτίθεται να θέσει θέμα νομικά. Η δεύτερη είναι ότι η ΕΚΤ έχει προβεί ήδη σε μαζική αγορά ομολόγων από τον περασμένο χρόνο.

ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΩΝ. Σε κάθε περίπτωση είναι ζήτημα ερμηνείας. Το καταστατικό της ΕΚΤ αναφέρει ότι «η βασική αποστολή» (και επομένως όχι η μοναδική) της ΕΚΤ είναι η «διατήρηση της σταθερότητας των τιμών». Πέραν τούτου, η Τράπεζα «στηρίζει τη γενική οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης» και «καθορίζει και υλοποιεί τη νομισματική πολιτική».

Στην πραγματικότητα, η σύγκρουση στη Φρανκφούρτη γίνεται ανάμεσα σε δύο διαφορετικές αναγνώσεις. Ο Βάιντμαν διαβάζει την κρίση ως αποτέλεσμα της αλόγιστης δημοσιονομικής πολιτικής των μεσογειακών κρατών με αποτέλεσμα να φουσκώσουν τα ελλείμματά τους και να εκτοξευθούν τα χρέη τους. Για τον Βάιντμαν, το «ναρκωτικό» της ΕΚΤ θα είχε ένα και μόνο αποτέλεσμα: νέα χαλάρωση των απείθαρχων Νότιων και αναβολή των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων. Ο Ντράγκι δεν εντοπίζει το πρόβλημα στα εθνικά χρέη των μελών της ευρωζώνης – ή τουλάχιστον όχι μόνο σε αυτά. Θεωρεί ότι το πρόβλημα είναι συστημικό. Η ιλιγγιώδης διαφορά ανάμεσα στο κόστος δανεισμού της Γερμανίας και της Ιταλίας ή της Ισπανίας, πιστεύει ο πρόεδρος της ΕΚΤ, είναι προϊόν του πανικού που προκαλεί στους επενδυτές η σκέψη ότι θα πληρωθούν τα ομόλογά τους σε λιρέτες και πεσέτες. Με το πακέτο παρεμβάσεων που σχεδιάζει, ο Μάριο Ντράγκι θέλει να αποδείξει ότι το κοινό νόμισμα είναι «μη αναστρέψιμο», όπως είχε δηλώσει στις 21 Ιουλίου προσφέροντας μια βαθιά ανάσα ανακούφισης σε αγορές και κυβερνήσεις.

Ο Μάριο Ντράγκι δεν είναι ο μόνος που κάνει αυτήν την ανάγνωση, τουναντίον. Ο Βάιντμαν, από την πλευρά του, δεν μπορεί να υπολογίζει ούτε στον Γιεργκ Ασμουσεν, Γερμανό και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ που συντάσσεται με τον Ντράγκι. Ο γερμανικός Τύπος, πάλι, τον εμφανίζει αυτές τις ημέρες ως εγγυητή για τις θυσίες του γερμανού φορολογουμένου. Οι πληροφορίες λένε, πάντως, ότι ο κεντρικός τραπεζίτης της Γερμανίας έχει διαβεβαιώσει την Καγκελάριο ότι δεν σκοπεύει να τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια του Μάριο Ντράγκι.