Αγωνιστές και καθημερινότητα

Tο 1976 ξεκίνησε στο Σοβέτο – το μεγαλύτερο γκέτο των μαύρων – η μεγάλη εξέγερση της νεολαίας με ηγέτη τον ριζοσπάστη φοιτητή της Ιατρικής Στιβ Μπίκο, κήρυκα της «Μαύρης υπερηφάνειας». Παρότι πνίγηκε στο αίμα, η εξέγερση αυτή έδωσε το καθοριστικό χτύπημα στο καθεστώς του απαρτχάιντ καθώς μετέστρεψε εναντίον του τη διεθνή κοινή γνώμη. «Εκείνες τις μέρες», έχει πει η Ναντίν Γκόρντιμερ, «που άφησαν τον Μπίκο να πεθάνει σπασμένος στο ξύλο, ήταν αδύνατον να γράψω». Ομως, στη διάρκεια του απαρτχάιντ, το 1979, έγραψε λ.χ. την «Κόρη του Μπέργκερ» για να καταδείξει τον εσωτερικό διχασμό ενός αληθινού επαναστάτη ανάμεσα στο χρέος προς τα «πιστεύω» του και στο χρέος απέναντι στην προσωπική ζωή του. Μετά την κατάρρευση του ρατσιστικού καθεστώτος έγραψε, το 1994, το «Κανείς να μη με συνοδεύσει» όπου πρωτομίλησε για τους (μαύρους) “ήρωες” που αυτοεξορίστηκαν μετά τη σύλληψη του Μαντέλα, το 1963, και προσπαθούσαν να κατευθύνουν τον αγώνα κατά του απαρτχάιντ απέξω, ενώ οι «μέσα» διακινδύνευαν καθημερινά τη ζωή τους στα σαμποτάζ και στις συγκρούσεις τους με τον νοτιοαφρικανικό στρατό. Οταν όμως αποκαταστάθηκαν οι ελευθερίες, οι «έξω» επέστρεψαν και άρχισαν να συνάπτουν βρόμικες πολιτικές συμμαχίες για να πάρουν τον έλεγχο της οικονομικής ανάπτυξης… Το ενδιαφέρον στο καινούργιο της μυθιστόρημα είναι ότι εξετάζει την εφαρμογή των δημοκρατικών αξιών όχι πια στον δημόσιο στίβο αλλά στον ιδιωτικό, τόσο στη μαύρη κοινότητα όσο και στη λευκή. Αν κερδηθεί ο αγώνας στο πεδίο της καθημερινότητας, τότε, υπαινίσσεται η Γκόρντιμερ, έχει πιθανότητες να κερδηθεί και στο πεδίο της πολιτικής.