Μια από τις παγκόσμιες πρωτοτυπίες της ελληνικής τηλεοπτικής παραγωγής – και όχι η μοναδική – είναι ότι αναζήτησε σενάρια για τις δραματικές, κοινωνικές της σειρές στην ελληνική λογοτεχνία (Παπαδιαμάντης, Καραγάτσης, Καστανάκης, Ξενόπουλος, Καζαντζάκης κ.ά.). Επιλογή ασφαλής σε μια τόσο μικρή αγορά σεναριογράφων – και αυτή προσανατολισμένη περισσότερο στα «ευγενή είδη» όπως το θέατρο και ο κινηματογράφος.
Εμβληματική αυτής της κατηγορίας σειρά η τηλεοπτική μεταφορά του καζαντζάκειου έργου «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» (1975-76), καθώς υπήρξε η πρώτη υπερπαραγωγή της ελληνικής τηλεόρασης, η πρώτη μεγάλη επιτυχία στην εποχή της Μεταπολίτευσης και κατά μία έννοια έθεσε το μέτρο για τις παραγωγές που ακολούθησαν.
Αφησαν εποχή η σκηνοθεσία του Βασίλη Γεωργιάδη, μαέστρου στο να μετατρέπει λογοτεχνικά έργα σε αυθεντικά τηλεοπτικά σίριαλ πολλών επεισοδίων, με μια «χολιγουντιανή» – τηρουμένων των αναλογιών – σφραγίδα, αλλά και μια διανομή ρόλων που απογείωσε τους χαρακτήρες του βιβλίου.
Η ιστορία διαδραματίζεται σε ένα χωριό στα βάθη της Ανατολίας, που ετοιμάζεται να γιορτάσει το Πάσχα αναπαριστώντας τα Πάθη του Χριστού. Ο παπα-Γρηγόρης έχει μοιράσει του ρόλους στους νεότερους, τον Χριστό θα κάνει ο Μανωλιός, γιος του προύχοντα, και αίφνης εμφανίζεται ομάδα προσφύγων (αναφορά στη Μικρασιατική Καταστροφή), που οι ντόπιοι αρχίζουν να αισθάνονται ως απειλή.
Εν τω μεταξύ οι χωρικοί-πρωταγωνιστές του πασχαλινού δράματος ταυτίζονται όλο και περισσότερο με τους ρόλους και σιγά σιγά όλοι οι χαρακτήρες παίρνουν θέσεις ανάλογες με την ιστορία του Ευαγγελίου, οι τοπικοί άρχοντες γίνονται οι Φαρισαίοι, ο παπα-Γρηγόρης ο Καϊάφας, ο άγριος, σκληρός Παναγιώταρος ο Ιούδας, ενώ ο Μανωλιός χαρίζει τα υπάρχοντά του στους πρόσφυγες, για να τον σκοτώσουν στο τέλος, θυσιάζοντάς τον.
Τα σκηνικά κατασκευάστηκαν εξαρχής, στον Ελαιώνα, για να φαίνεται αυθεντικό το ντεκόρ του χωριού Λυκόβρυση στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Οσο για το καστ, άφησε εποχή, με τον Αλέξη Γκόλφη στον ρόλο του Μανωλιού, που δεν ήταν ηθοποιός, ανακάλυψη του ίδιου του Γεωργιάδη, τον Γιώργο Φούντα στον ρόλο του σκληρού Παναγιώταρου, τον Δήμο Σταρένιο έξοχο γερο-Λαδά, τον Χατζίσκο στο ρόλο του παπα-Φώτη, την Κάτια Δανδουλάκη στον ρόλο της Μαριορής, ενώ το σιωπηλό γιουσουφάκι υποδύθηκε η Τζένη Φωτίου.
Ωστόσο η ιστορία τού «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», αλληγορική, με τους παραλληλισμούς με το Ευαγγέλιο, τις συγκαλυμμένες αναφορές στον «μπολσεβικισμό» και στην προσφυγιά από τη Μικρασιατική Καταστροφή, σαφής ως προς τα πολιτικά της μηνύματα, την ισότητα όλων των ανθρώπων και την κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά με την καζαντζάκεια σφραγίδα της αμφισβήτησης της εκκλησιαστικής ορθότητας στην ερμηνεία του Ευαγγελίου, αποτέλεσε «ριζοσπαστικό» βήμα για μια τηλεόραση που μόλις έβγαινε από τη λογοκριτική μέγγενη του χουντικού καθεστώτος.
Η σειρά επαναπροβλήθηκε το 1982 σε καινούργιο μοντάζ 15 επεισοδίων, από τα οποία δυστυχώς απουσίαζαν εκείνα στα οποία υπήρχε η μοναδική τηλεοπτική εμφάνιση της Γεωργίας Βασιλειάδου.
Σχόλια
