[Δρόμοι] Η Κίνα…

… αντιμετωπίζει μερικά σοβαρά οικονομικά προβλήματα και το πώς το Πεκίνο θα τα λύσει – ή δεν θα τα λύσει – μπορεί να αλλάξει την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Πρώτον, η φούσκα της αγοράς ακινήτων ξεφουσκώνει. Ομως η οικονομία της μοιάζει να πάσχει επίσης απ’ αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούμε υπερβολική δυναμικότητα – υπερβολικές επενδύσεις σε εργοστάσια, καταστήματα λιανικής ή υποδομές. Το τι προβλέπει κανείς ότι θα συμβεί στη συνέχεια εξαρτάται από τη σχολή οικονομικής σκέψης στην οποία ανήκει.

Η κεϊνσιανή…

… θεωρία υποστηρίζει ότι η συνολική ζήτηση – το σύνολο όλης της κατανάλωσης, των επενδύσεων, της κυβερνητικής δαπάνης και των καθαρών εξαγωγών – προωθεί τη σταθερότητα και ότι η κυβέρνηση μπορεί και πρέπει να βοηθάει σε δύσκολους καιρούς. Ομως η οπτική που αναπτύχθηκε από τους αυστριακούς οικονομολόγους Λούντβιχ φον Μίζες (φωτογραφία) και Φρίντριχ Χάγιεκ, και υποστηρίζεται σήμερα από πολλούς συντηρητικούς, υπογραμμίζει πως η κυβερνητική πολιτική συχνά επιδεινώνει τα πράγματα αντί να τα βελτιώνει. Οικονομολόγοι όλων των τάσεων συμφωνούν ότι η Κίνα μπορεί να αντιμετωπίσει πρόβλημα. Ο Τζον Μέιναρντ Κέινς υπογράμμιζε στη δεκαετία του 1930 τους κινδύνους από τις κερδοσκοπικές φούσκες – όπως αυτή στην αγορά ακινήτων της Κίνας. Ομως οι κεϊνσιανοί θεωρούν πως το Πεκίνο έχει τα εργαλεία για να στηρίξει τη συνολική ζήτηση – για παράδειγμα προσαρμόζοντας τα επιτόκια, ζητώντας από τις κρατικές τράπεζες να συνεχίσουν να δανείζουν ή χρησιμοποιώντας μέρος των αποθεμάτων της σε ξένο συνάλλαγμα, που ανέρχονται σε 3 τρισ. δολάρια.

Η αυστριακή…

… οπτική εισάγει μερικές πιο ζοφερές θεωρήσεις. Υποστηρίζει πως δεν υπάρχει τρόπος να αποδώσουν πολλές από τις υπερεπιδοτούμενες επενδύσεις της Κίνας καθώς γίνονται μέσα σ’ ένα περιβάλλον οικονομικής ευνοιοκρατίας, ενώ το επίπεδό τους είναι τεχνητά υψηλό. Μπορεί να υπάρξει οικονομική κατάρρευση – όχι επειδή η συνολική ζήτηση είναι υπερβολικά χαμηλή, αλλά επειδή η οικονομία παράγει λάθος μείγμα αγαθών και υπηρεσιών. Και κατά την αυστριακή σχολή, η κυβέρνηση έχει μικρότερη δυνατότητα να διορθώσει τα πράγματα απ’ ό,τι σύμφωνα με τις κεϊνσιανές θεωρίες. Επιπλέον, οι δυνάμεις της αγοράς, σύμφωνα πάντα με την οπτική αυτή, ανατρέπουν ή αρνούνται να επικυρώσουν τα μοντέλα των επενδύσεων που προτιμά το κράτος.

Η αισιόδοξη…

… άποψη είναι πως η υπερβολική δυναμικότητα της κινεζικής οικονομίας είναι διαχειρίσιμη. Η οικονομία σύντομα θα αναπτυχθεί φυσικώ τω τρόπω υποστηρίζοντας την υπάρχουσα κεφαλαιακή δομή και δεν θα υπάρξει κατάρρευση. Η απαισιόδοξη άποψη είναι ότι τα προβλήματα είναι τόσο μεγάλα ώστε οι απόπειρες της κυβέρνησης να τονώσει τις επενδύσεις της με περαιτέρω επιδοτήσεις μπορεί να περιορίσουν τόσο την κατανάλωση και να στρεβλώσουν τόσο την κατανομή των πόρων ώστε στην οικονομία θα επικρατήσει στασιμότητα. Σε κάθε περίπτωση, πόσο συχνά στην Ιστορία χώρες κατέγραψαν μια εξαιρετικά ταχεία οικονομική ανάπτυξη χωρίς κανένα σημαντικό οικονομικό στραβοπάτημα; Μπορεί κανείς μακροπρόθεσμα να είναι αισιόδοξος για την Κίνα αλλά να εξακολουθεί να φοβάται το επόμενο γύρισμα του επιχειρηματικού κύκλου της.

n Ο Ρούσσος Βρανάς απουσιάζει για προσωπικούς λόγους