[Προβολείς] Τέρατα και θαύματα

Περιγράφεται σαν αδηφάγο τέρας που καταπίνει πακτωλούς χρημάτων. Ενας υπερτροφικός οργανισμός που κινδυνεύει να σκάσει από τη δυσκινησία του, μια γραφειοκρατική μάστιγα που πνίγεται σε τόνους χαρτιού. Είναι ο άλλος τρόπος για να δει κανείς την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οχι ως μια κοινότητα κρατών αλλά σαν έναν απομονωμένο θύλακο χαρτογιακάδων κάπου στο κέντρο των Βρυξελλών. Οχι ως ένα από τα πιο ελκυστικά πειράματα στην ιστορία της ανθρωπότητας, μια μοναδική απόπειρα υπέρβασης των ευρωπαϊκών εθνικισμών, αλλά σαν έναν απρόσωπο μηχανισμό – και ποιος μπορεί να δει σε ένα τέτοιο πράγμα τον εαυτό του στον καθρέφτη; Αυτή δεν είναι η Ευρώπη που μπορεί να μας συνεγείρει. Είναι η διοικητική της μηχανή που μας απωθεί. Και συχνά συνοδεύεται από ένα ερώτημα: σε αυτή την εποχή των ισχνών αγελάδων μήπως στοιχίζει πολλά; Την απάντηση επιχείρησε να δώσει με ένα πολυσέλιδο αφιέρωμα το ολλανδικό περιοδικό «De Groene Amsterdammer». Για να μπλέξει στους κόμπους ενός μπερδεμένου κουβαριού, να χαθεί σε έναν λαβύρινθο χωρίς νήμα. Ακόμη κι έτσι όμως, ακόμη κι αν είναι δύσκολο να μετρηθούν με ακρίβεια οι διαστάσεις του τέρατος, το συμπέρασμα είναι ότι – μάλλον – το τέρας δεν είναι ακριβώς τέρας. Μπορεί να μοιάζει, να φαίνεται στα μάτια μας, αλλά δεν είναι.

Εντάξει, δεν πρόκειται ούτε ακριβώς για θαύμα. Περίπου 50.000 υπάλληλοι εργάζονται για να ρυθμίσουν τη ζωή μισού δισεκατομμυρίου Ευρωπαίων. Η αναλογία είναι ένας γραφειοκράτης ανά 10.000 κατοίκους. Πού μπορεί να βρει κανείς μικρότερη αναλογία; Δυστυχώς, η περίπτωση δεν προσφέρεται για συγκρίσεις. Και το Βερολίνο έχει τόσους υπαλλήλους αλλά προσφέρουν υπηρεσίες που δεν περιλαμβάνονται στο «πακέτο» των Βρυξελλών. Η δημόσια διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών είναι σαράντα φορές μεγαλύτερη αλλά και εκεί περιλαμβάνεται η Αμυνα, ενώ η κοινή Αμυνα στην Ευρώπη είναι γραμμένη μόνο στα χαρτιά. Αλλά ακόμη κι αν οι υπάλληλοι δεν είναι πολλοί, τι μπορεί να πει κανείς για το 1 δισ. ευρώ που κοστίζει κάθε χρόνο η μετάφραση κάθε πιθανού κι απίθανου εγγράφου σε 23 γλώσσες; Και πάλι, όμως, η διοίκηση απορροφά μόλις το 6% του προϋπολογισμού της ΕΕ, πού να συγκριθεί με το 30% της Ολλανδίας ή το 35% της Ιταλίας; Ναι, αλλά είναι μια διοίκηση χωρίς τα βάρη της εκπαίδευσης, της υγείας, της δημόσιας τάξης… Είναι σαφές, ακριβής απάντηση στο αρχικό ερώτημα δεν μπορεί να υπάρξει. Τουλάχιστον, όμως, αίρεται η μικρή παρεξήγηση για το τέρας που μπορεί να μην είναι θαύμα αλλά δεν είναι και ακριβώς τέρας. Ισως έτσι να πορεύεται η Ευρωπαϊκή Ενωση. Λύνοντας παρεξηγήσεις που την κυνηγούν χρόνια, διαλύοντας την καχυποψία που την ακολουθεί από την ίδρυσή της. Οχι μόνο για τη διοίκησή της. Αλλά και για την ίδια της τη φύση, το κοινό της νόμισμα, το επόμενο μεγάλο πείραμα μιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας.