[Προβολείς] Τι ΔΕΝ είναι

Κάποιες φορές οι αιτίες των προβλημάτων είναι τόσο καλά κρυμμένες ώστε για να τις εντοπίσει κανείς χρειάζεται πολλή δουλειά ή πολλή τύχη. Αλλοτε η αιτία αποκαλύπτεται από ένα είδος επιφοίτησης. Η σκέψη φωτίζεται ξαφνικά και μαζί της λούζεται στο φως ο σκοτεινός δρόμος που οδηγεί στη ρίζα του κακού.

Στην περίπτωση της ευρωπαϊκής κρίσης, πάλι, αυτό που χρειαζόταν ήταν μια πρωτότυπη ιδέα και λίγη δημοσιογραφική επιμέλεια. Σαν την ιδέα που είχε και την επιμέλεια που επέδειξε ο Βόλφγκανγκ Λούεφ από την εφημερίδα «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ». Ο γερμανός συνάδελφος παρουσίασε στο ένθετο της εφημερίδας του σε μορφή ποιήματος μια σειρά από δηλώσεις των τελευταίων δύο χρόνων.

Τον τίτλο, «Αυτό που πρέπει να ειπωθεί», τον δανείστηκε από ένα ποίημα του Γκίντερ Γκρας με το οποίο ο γερμανός νομπελίστας καταδίκαζε την πολιτική του Ισραήλ προκαλώντας στην πατρίδα του θύελλα αντιδράσεων.

Προφανώς, ο σκοπός του δημοσιογράφου δεν ήταν να προκαλέσει οργή αλλά θυμηδία. Και να υποδείξει ενδεχομένως ότι η ρίζα του κακού στην Ευρώπη δεν βρίσκεται στην τιμωρητική διάθεση του Βορρά, τη δημοσιονομική απειθαρχία του Νότου ή μια γενική ατολμία. Η Ευρώπη υποφέρει κυρίως για έναν λόγο: επειδή τα μέλη της ετεροκαθορίζονται. Κι όταν ετεροκαθορίζεσαι, δύσκολα βρίσκεις τη δική σου ταυτότητα.

Σε αυτό το παιχνίδι ετεροκαθορισμού η Ελλάδα έχει την τιμητική της. «Η Γαλλία δεν είναι Ελλάδα» είχε δηλώσει τον Μάιο του 2010 η Κριστίν Λαγκάρντ. Κι ακολούθησαν η Πορτογαλία για την οποία διαβεβαίωσαν ότι δεν είναι Ελλάδα ο Πρωθυπουργός της, ο επικεφαλής των πορτογάλων βιομηχάνων κι ένας αναλυτής, η Ουγγαρία (δύο φορές), η Ιρλανδία (δυο – τρεις) και η Ισπανία που πάντως έσπευσε να διαβεβαιώσει στη συνέχεια ότι δεν είναι ούτε Πορτογαλία ούτε Ιρλανδία.

Αυτό το παιχνίδι ετεροκαθορισμού φαίνεται ότι άρεσε τόσο που πέρασε τα σύνορα της ΕΕ. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είπε κι αυτός ότι η Ρωσία δεν είναι Ελλάδα, ένας αμερικανός επενδυτής ότι η Γερμανία δεν είναι Ζιμπάμπουε και ο ισπανός Πρωθυπουργός ότι η Ισπανία δεν είναι Ουγκάντα. Από ελληνικής πλευράς, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου έχει διευκρινίσει ότι η Ελλάδα δεν είναι Ιρλανδία και ο Γιάννης Στουρνάρας ότι δεν είναι Αργεντινή. Ποίημα ή παιχνίδι; Το λες και μπάχαλο.