[Επιφυλλίδα] Αυτοψία απανθρωπιάς

Στη διασταύρωση της Βασιλίσσης Ολγας με τη Λεωφόρο Αμαλίας, ντάλα μεσημέρι, ένας νεαρός αλλοδαπός με ευγενέστατο πρόσωπο έχει στήσει μια παραστασούλα. Για όση ώρα το κόκκινο κρατάει ακινητοποιημένα τα αυτοκίνητα από την πλευρά της Βασιλίσσης Ολγας. Με τέσσερις μικροσκοπικές μπάλες που τις πετάει ψηλά και τις πιάνει πριν να πέσουν στην άσφαλτο, ο νεαρός αλλοδαπός δείχνει να χαίρεται με αυτό που κάνει.

Φτάνει να αναλογιστείς το πρόσωπο ενός εργάτη σε οικοδομή με την ίδια ακριβώς ζέστη για να εκτιμήσεις τη διαφορά, γεγονός που δεν σημαίνει ότι δεν κατανοείς το σκουντούφλικο ύφος του εργάτη. Τις στιγμές αυτές η συνεννόηση ανάμεσα στους ανθρώπους γίνεται «στο φτερό».

Το μάτι του νεαρού πιάνει την έκφραση μιας κυρίας – οδηγού ενός Ι.Χ. που είναι το πρώτο σε μια μικρή σειρά αυτοκινήτων. Τον κοιτάζει επίμονα και θαυμαστικά ενώ το χέρι της φαίνεται να ψάχνει για χρήματα. Ο νεαρός – ταχυδακτυλουργό να τον ονομάσουμε; – μόλις τελειώνει το νούμερό του που η διάρκειά του, είναι υπολογισμένη με τον λεπτοδείκτη, σπεύδει προς το παράθυρο της νεαρής οδηγού που συνεχίζει εμφανώς να ψάχνει για χρήματα. Για να εισπράξει τελικά ένα ανασήκωμα των ώμων από την πλευρά της υποψήφιας να τον ευεργετήσει.

«Κάτι» ωστόσο στην όλη ατμόσφαιρα της επικοινωνίας τους μιλάει για μια υπολογισμένη συμπεριφορά σε σχέση με την οδηγό, να βασανίσει δηλαδή έναν άνθρωπο που πρόθεσή του βέβαια μπορεί να μην ήταν να την ευχαριστήσει, όμως δεν την είχε βλάψει σε τίποτε. Απλά με το πρόσχημα του θεάματος ήθελε να κερδίσει τον επιούσιο.

Δεν χρειάζεται να το πολυσκεφθείς για να καταλάβεις πως πρόκειται για μια γενικευμένη συμπεριφορά. Μας είναι τελικά προτιμότερο να βασανίζουμε τους άλλους από το να τους ευχαριστούμε. Δεν ισχυρίζεται κανείς ότι η οδηγός θα έπρεπε να βοηθήσει τον νεαρό που αυτοσχεδίαζε με τις μπάλες. Αλλά γιατί έπρεπε να στήσει μέσα σε ελάχιστη ώρα μια ολόκληρη σκηνοθεσία προκειμένου να απογοητεύσει έναν άνθρωπο ενώ θα μπορούσε να αδιαφορήσει, χωρίς να κριθεί ως απάνθρωπη.

Αυτό ακριβώς είναι το τρομερό. Οταν επινοούμε τρόπους για να βασανίζουμε αγνώστους μας, καταλαβαίνει κανείς πια είναι η συμπεριφορά μας όταν πρόκειται για ανθρώπους που μας είναι φίλοι ή γνωστοί και συμβαίνει να μας έχουν βλάψει.

Θα αντιτείνει ίσως κάποιος πως η ζέστη, ο εκνευρισμός, το γεγονός ότι την ίδια ώρα κάποιοι άλλοι απολαμβάνανε, η οδηγός μέσα στο αυτοκίνητο λογάριασε πως με τον τρόπο αυτόν θα ανακουφιστεί.

Να βασανίσει, έστω για λίγο, έναν άνθρωπο σε σχέση με τη μεγάλη δική της ταλαιπωρία. Ομως αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Γιατί χρειάζεται να απολαμβάνουμε για να μας είναι ανεκτοί και υποφερτοί οι άλλοι, γιατί να νιώθουμε πως καταπατούνται τα δικαιώματά μας όταν ζούμε ταπεινά και φτωχικά σε σχέση με τους άλλους;

Ιδού η καταστροφή που προκαλούν σε μια κοινωνία φαινόμενα όπως αυτά του Τσοχατζόπουλου. Αφού απολάμβανε ο ίδιος και οι άνθρωποί του όσα δεν δικαιούνταν να απολαμβάνουν, γιατί να μη θεωρεί ο οποιοσδήποτε ότι το δικαίωμα να δροσίζεται σε μια παραλία που μένει όμως ανικανοποίητο αφού καταταλαιπωρείται στην πυρακτωμένη άσφαλτο δεν του δίνει την ευχέρεια να βασανίζει τον άλλον;

Δεν έχει καμιά σημασία το γεγονός ότι είναι άπειροι εκείνοι που θα θεωρούσαν ακόμη και την πυρακτωμένη άσφαλτο μιαν ευλογία γιατί θα ήταν το μέσον να επιστρέψουν σε ένα επαρκέστατο κατάλυμα. Οι άνθρωποι όσον αφορά την απόλαυση, ιδιαίτερα το καλοκαίρι, τη θεωρούν με απόλυτους όρους, ώστε η παραμικρή στέρηση να αισθάνονται πως δικαιολογεί τη χυδαιότητά τους.