Το «χρυσό» γλυκόπικρο φρούτο

Προϊόν Προστατευμένης Γεωγραφικής Ενδειξης από το 1994, δεν ευδοκιμεί πουθενά αλλού στην Ευρώπη παρά μόνο στην Κέρκυρα. Σαν μικρό πορτοκάλι στην όψη, αλλά σε σχήμα οβάλ, το κουμ κουάτ έχει γεύση έντονη, γλυκόπικρη, γι’ αυτό και συνήθως δεν τρώγεται ωμό. Επεξεργασμένο, ωστόσο, κάνει γλυκά θαύματα, δικαιώνει αιώνες τώρα το όνομά του, αφού στα κινεζικά Kam Kwat θα πει «χρυσός καρπός»…

Ηρθε στην Ευρώπη από την Ιαπωνία το 1846, από τον Ρόμπερτ Φόρτσουν. Στην Κέρκυρα, ειδικότερα, το έφερε ο άγγλος βοτανολόγος-ταξιδευτής Σίντνεϊ Μέρλιν το 1924, για να το φυτέψει πειραματικά στο αγρόκτημά του, μαζί με τα πορτοκάλια που πήραν το όνομά του. Αφού εγκλιματίστηκε στις συνθήκες του νησιού και έπιασε, οι ντόπιοι το λάτρεψαν, τόσο που άρχισαν να το καλλιεργούν συστηματικά. Ειδικά στο βόρειο τμήμα του, στις Νυμφές, στον Κάμπο και στον Πλάτωνα, εκεί όπου το γόνιμο έδαφος, το ήπιο και τον χειμώνα κλίμα και τα άφθονα νερά το ευνοούν να αναπτυχθεί.

Γύρω στα δυόμισι μέτρα ψηλό, με πυκνά κλαδιά, βαθυπράσινα φύλλα και λευκά άνθη, το δέντρο του (κιτρέα η ιαπωνική, επιστημονικά) βγάζει ωοειδείς καρπούς πιο μικρούς και από μανταρίνι, πλούσιους σε βιταμίνες Α και C. Είναι το μοναδικό από τα εσπεριδοειδή που αν αφαιρεθούν τα κουκούτσια του τρώγεται με τη φλούδα του, τη γεμάτη με αιθέρια έλαια, που δίνουν στο κουμ κουάτ το ξεχωριστό αυτό άρωμά του.

Ανθίζει κατά το καλοκαίρι, ενώ η ωρίμανση των φρούτων του ολοκληρώνεται γύρω στον Δεκέμβριο, με την αλλαγή του χρώματός τους από πράσινο σε πορτοκαλί. Ακολουθεί η συγκομιδή τους από τον Γενάρη μέχρι και τον Μάρτη, τότε που μαζεύονται γύρω στους 95 τόνους ετησίως, από περίπου 500 στρέμματα (1,15 ευρώ το κιλό αγοράζουν οι μεταποιητές από τους παραγωγούς). Σήμερα τους επεξεργάζονται, τους τυποποιούν και τους διαθέτουν σε Ελλάδα και εξωτερικό – κυρίως στη Γερμανία, αλλά και στην Αγγλία – μόλις καμιά δεκαριά Κερκυραίοι. Οι επτά από αυτούς συστήνουν εδώ και μια τριετία νέα Ανώνυμη Εταιρεία, καθώς τόσο ο Αγροτοβιομηχανικός Συνεταιρισμός Νυμφών όσο και η τοπική Αναπτυξιακή Εταιρεία που τον διαδέχτηκε έπαυσαν να λειτουργούν.

Τα παρασκευάσματα του κουμ κουάτ είναι κάθε λογής: ξεκινούν από το φημισμένο λικέρ (από τα άνθη ή τον φλοιό του / από 14 ως 20 ευρώ το λίτρο), το φρουί γλασέ, το γλυκό του κουταλιού (10 ευρώ το κιλό, 138 θερμίδες στα 100 γραμμάρια) και τη μαρμελάδα (6 ευρώ το κιλό) και φτάνουν πλέον και σε άλλες παραλλαγές: το κερκυραϊκό αυτό φρούτο «χωρά» τώρα και σε λουκούμια, μάντολες, μπακλαβά, σοκολατάκια, βανίλια υποβρύχιο, έως και σε καλλυντικά με αιθέρια έλαια, προϊόντα που βρίσκει κανείς και εκτός νησιού. Το κουμ κουάτ χρησιμοποιείται και στη μαγειρική, σε πίτες και σάλτσες για ψητά κρέατα, αλλά και σε φρουτοσαλάτες, γλασαρισμένα φρούτα, επιδόρπια ή κοκτέιλ. Σήμερα το παράγουν και η Κίνα, η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ, ειδικά η Φλόριδα, όπου διεξάγεται και ετήσιο φεστιβάλ κουμ κουάτ…