[Πρόσωπα] Στον καιρό του μεγάλου κακού

Ενας άξιος αξιωματικός του σερβικού Στρατού, ο διοικητής Σρέτσκο Ατσίμοβιτς, είχε αρνηθεί να τουφεκίσει μουσουλμάνους αιχμαλώτους πολέμου στη Σρεμπρένιτσα. Την ιστορία του υπενθύμισε την Τετάρτη, με την ευκαιρία της 17ης επετείου της γενοκτονίας, η βοσνιακή εφημερίδα «Ντνέβνι Αβάζ».

Ο Ατσίμοβιτς κατάγεται από το Ρότσεβιτς, ένα μικρό χωριό κοντά στο Ζβόρνικ, στο σερβικό τμήμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Βόσνιος σερβικής καταγωγής, πήρε ενεργό μέρος στον πόλεμο που ρήμαξε τη χώρα του και έφτασε να γίνει διοικητής του 2ου τάγματος της ταξιαρχίας του Ζβόρνικ του Στρατού της Ρεπούμπλικα Σέρπσκα, της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας. Αρχηγός του Στρατού αυτού ήταν ο Ράτκο Μλάντιτς, που δικάζεται στη Χάγη για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ομως ο διοικητής Ατσίμοβιτς θα μείνει στην Ιστορία επειδή αρνήθηκε να υπακούσει στις διαταγές και να τουφεκίσει τους μουσουλμάνους αιχμάλωτους που είχε συλλάβει κατά τη σερβική επίθεση στη Σρεμπρένιτσα, τον Ιούλιο του 1995. Η ιστορία του παίρνει ιδιαίτερο νόημα εφέτος καθώς ο νέος Πρόεδρος της Σερβίας, ο εθνικιστής Τόμισλαβ Νίκολιτς, επέλεξε να σνομπάρει την τελετή μνήμης.

Πριν από 17 χρόνια, τα σερβικά στρατεύματα κατέλαβαν τον μουσουλμανικό θύλακο της Σρεμπρένιτσα, που προστατευόταν από τον ΟΗΕ, και εκτέλεσαν 8.000 αιχμαλώτους, κυρίως αγόρια και άνδρες, περιφρονώντας τους νόμους του πολέμου. Ηταν μια γενοκτονία, σύμφωνα με τη διεθνή Δικαιοσύνη. «Αντίθετα από τους περισσότερους αξιωματικούς του σερβικού Στρατού της Βοσνίας, ο Σρέτσκο Ατσίμοβιτς δεν είχε βγει από στρατιωτική ακαδημία, όπου διδάσκονται οι νόμοι και τα έθιμα του πολέμου, καθώς και οι Συνθήκες της Γενεύης για την ανθρώπινη μεταχείριση των αιχμαλώτων. Εντούτοις ήταν αυτός που, με τις πράξεις του, πρόσθεσε τη μοναδική σελίδα αξιοπρέπειας στο θλιβερό κεφάλαιο της σφαγής του 1995», υπογραμμίζει η «Ντνέβνι Αβάζ».

«Η διαταγή να εκτελέσουμε τους αιχμαλώτους ήταν σκανδαλώδης, αποφάσισα σε συνεννόηση με τους αξιωματικούς μου να την αρνηθούμε», εξηγεί ο ενδιαφερόμενος. Δύο φορές ο Σρέτσκο Ατσίμοβιτς αγνόησε τις διαταγές να αναλάβει το… μερίδιο της σφαγής που του αναλογούσε και να εκτελέσει σχεδόν 500 αιχμαλώτους. Εξήγησε την αντίθεσή του τηλεφωνικά στον Ντράγκο Νίκολιτς, αρχηγό της ασφάλειας της ταξιαρχίας του Ζβόρνικ, και προσωπικά την επομένη στον συνταγματάρχη Βούγιαντιν Πόποβιτς που ήρθε για να προσπαθήσει να τον πείσει – και να τον απειλήσει… Ο Νίκολιτς και ο Πόποβιτς καταδικάστηκαν σε ισόβια από το Δικαστήριο της Χάγης για τη σφαγή στη Σρεμπρένιτσα.

«Δυστυχώς ο διοικητής Ατσίμοβιτς δεν μπόρεσε να εμποδίσει τον θάνατο χιλιάδων Βοσνίων, αλλά είναι ένας από τους ελάχιστους αξιωματικούς που αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στη γενοκτονία», καταλήγει η «Ντνέβνι Αβάζ». «Με αυτή την εξαίρετη πράξη, έδειξε πως όλα μπορούσαν να γίνουν διαφορετικά, πως ήταν ένας δίκαιος στις ημέρες εκείνες του μεγάλου κακού. Τι θα γινόταν άραγε ο κόσμος χωρίς ανθρώπους όπως αυτός;».