Το μποζόνιο της ανίκητης Ισπανίας

Ομάδες που σάρωσαν τίτλους υπάρχουν πολλές. Ομάδες που έβγαλαν μάτια με την μπάλα που έπαιξαν ακόμη περισσότερες. Αλλά εκείνες που πήγαν το ποδόσφαιρο ένα βήμα παραπέρα είναι μετρημένες στα δάχτυλα. Τελευταία πρωτοπόρος του αθλήματος η Ισπανία: η πρώτη Εθνική που κατέκτησε δύο Euro και ένα Μουντιάλ στη σειρά και η μοναδική που νίκησε με τέσσερα μπαλάκια διαφορά σε τελικό Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Με… εφευρέτη τον αντιτουριστικό Ντελ Μπόσκε, ο οποίος το 2003 απολύθηκε από τη Ρεάλ Μαδρίτης κυρίως επειδή η φάτσα του πλήγωνε την υψηλή αισθητική τού Μπερναμπέου. Αλλά αυτός ο τύπος με το παχύ μουστάκι και το σπινθηροβόλο βλέμμα της αγελάδας αποδείχτηκε μεγάλη μορφή – και μαζί με την ομάδα του κέρδισε περίοπτη θέση στο Μουσείο Ποδοσφαιρικής Ιστορίας.

Τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται κι αυτό δεν ισχύει μόνο για όσους έκραζαν τον προπονητή μέχρι το βράδυ της περασμένης Κυριακής, αλλά και για εκείνους που από την επομένη τον αποθέωναν. Γιατί, ως συνήθως, η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση: ο Ντελ Μπόσκε έβαλε την τελευταία πινελιά και την υπογραφή του, όμως αυτό το αριστούργημα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου είχε αρχίσει να ζωγραφίζεται εδώ και περίπου δύο δεκαετίες.

Το σωματίδιο – Θεός για τη δημιουργία του ισπανικού ποδοσφαιρικού κόσμου όπως τον γνωρίζουμε σήμερα ήταν ο Γιόχαν Κρόιφ. Μεγαλωμένος με τις αρχές τού ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου στον φοβερό Αγιαξ των 70s, όταν ανέλαβε την Μπαρτσελόνα ως προπονητής κι έπειτα ως τεχνικός διευθυντής (1988-1996) επέλεξε να της διδάξει αυτό που ήξερε καλύτερα απ’ όλους: το passing game. Και καθώς οι Καταλανοί ανέβαιναν επίπεδο, άρχισαν να αντιγράφουν το παιχνίδι τους και οι υπόλοιπες ομάδες της χώρας και να το διδάσκουν στις Ακαδημίες τους. Δέκα χρόνια μετά τη φυγή τού «ιπτάμενου Ολλανδού» από τη Βαρκελώνη, σχεδόν όλοι οι ισπανικοί σύλλογοι είχαν ασπαστεί το νέο στυλ, άλλοι με μεγαλύτερη κι άλλοι με μικρότερη επιτυχία. Μόνο η Εθνική τους επέμενε να παίζει ντεμοντέ, με έναν τρόπο που δικαιώνει απόλυτα το παρατσούκλι της: «La furia roja». Που στα ισπανικά σημαίνει «Η κόκκινη οργή».

Η Ισπανία εκείνης της εποχής στηριζόταν κυρίως στη δύναμη και στο πάθος των παικτών της και λάτρευε το ταμπούρι με ξαφνικές αντεπιθέσεις. Πιθανότατα επειδή το «ισπανός αμυντικός» ήταν το πιο σύντομο ανέκδοτο, κάτι σαν το «αλβανός τουρίστας». Ετσι, αν και οι καλοί ποδοσφαιριστές δεν της έλειπαν, μέχρι το 2008 είχε να παινεύεται μόνο για ένα Κύπελλο Εθνών (τον πρόγονο του Euro) το 1964 – τότε που ο Ντελ Μπόσκε πήγαινε ακόμη σχολείο! – και για τη συμμετοχή της στον τελικό του Euro 1984. Κατά τα λοιπά στις μεγάλες διοργανώσεις δεν κέρδιζε τίποτε περισσότερο από την αμέριστη συμπάθεια του κοινού για την ωραία προσπάθεια.

Ολα άλλαξαν όταν στον πάγκο της κάθησε ο Λουίς Αραγονιές, ο οποίος στο Μουντιάλ του 2006 παρουσίασε μια ομάδα που έπαιζε περίπου όπως οι σύλλογοι της χώρας: με πολλές γρήγορες πάσες, πιο επιθετικά, με την άμυνα να στηρίζεται στο πρέσινγκ των μέσων ψηλά, με λιγότερο πάθος αλλά περισσότερο μυαλό. Δύο χρόνια αργότερα η μετάλλαξη της Εθνικής Ισπανίας έγινε ακόμη πιο φανερή και επιβραβεύτηκε με το στέμμα του Euro 2008. Η ποδοσφαιρική Ισπανία είχε αρχίσει να μεταμορφώνεται από ταύρο σε ταυρομάχο, όπως πολύ εύστοχα παρατήρησε ο συγγραφέας Τζίμι Μπερνς.

Ο Ντελ Μπόσκε εξέλιξε το μοντέλο ακόμη περισσότερο φτάνοντας στο σημείο να καταργήσει τους φορ για να χωρέσουν όλοι οι εξαιρετικοί μέσοι: Ινιέστα, Τσάβι, Αλόνσο, Φάμπρεγας, Μπουσκέτς. Πώς να αντιμετωπίσεις μια ομάδα που έχει στην ενδεκάδα της πέντε «δεκάρια», όπως είπε και ο Ματσόλα στο μνημόσυνο της Ιταλίας; Αλλά και πώς να της βάλεις γκολ όταν δεν μπορείς να της πάρεις την μπάλα;

Αυτή η Ισπανία είναι η καλύτερη εθνική ομάδα στα 140 χρόνια που παίζεται το τόπι. Αν δεν την ευχαριστιόμαστε τόσο είναι γιατί μοιραία τη συγκρίνουμε με τη μήτρα της: την πιο θεαματική ομάδα όλων των εποχών, την Μπαρτσελόνα του Μέσι. Ο οποίος, δυστυχώς, δεν είναι Ισπανός.