Το σκοτάδι του διπλανού μας
Σε μια σχετικά φτωχή εβδομάδα, όπου η καλύτερη ταινία είναι ένα καρτούν, η ψηφιακή επανέκδοση του «Ταξιτζή» μοιάζει να έρχεται την ιδανική χρονική στιγμή: επιτέλους, είμαστε έτοιμοι να την επανεκτιμήσουμε
«Σε μένα μιλάς;». Ο Ρόμπερτ ντε Νίρο στην πιο χαρακτηριστική σκηνή του «Ταξιτζή»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
3 λεπτά «Ο Ταξιτζής»
Γυρισμένος το 1976, έβαλε στον κινηματογραφικό χάρτη τον Σκορσέζε και τσίμπησε κι έναν Φοίνικα στις Κάννες. Στην Ελλάδα πάντως οι κριτικοί είχαν πολλές διαφορές να λύσουν. Η μεγαλύτερη εξ αυτών: αποθεώνει ο «Ταξιτζής» τη βία του (αντι)ήρωά του; Ο Βασίλης Ραφαηλίδης έγραφε τότε ότι για να εξετάσει κάποιος αν είναι φασίστας θα πρέπει να δει τον «Ταξιτζή» και να ελέγξει τις αντιδράσεις του. Σε περίπτωση που του αρέσει, είναι!
Ενα μισανθρωπικό παραλήρημα ντύνει τις νυχτερινές εξορμήσεις του Ταξιτζή: «Ολα τα ζώα εμφανίζονται τη νύχτα: πόρνες, βρωμιάρες, καθάρματα, αδερφές, χασικλήδες, πρεζάκια, διεστραμμένοι… Κάποια στιγμή θα έρθει μια βροχή και θα ξεβρωμίσει τους δρόμους μας».
Οπου ο Ντε Νίρο ως Τράβις Μπικλ δουλεύει ως ταξιτζής σε μια πόλη βουτηγμένη στην παρακμή και στη διαφθορά. Οι βρώμικες λεπτομέρειες των διαδρομών του ακούγονται στο soundtrack σε voice over από τον ίδιο, ώσπου πέφτει πάνω σε ανήλικη πόρνη (μια εξίσου ανήλικη τότε Τζόντι Φόστερ): η μικρή θα γίνει το βασικό αντικείμενο των φαντασιώσεών του, ενώ παράλληλα θα βάλει μπρος το σχέδιό του για τη δολοφονία ενός αμερικανού υποψήφιου γερουσιαστή.
Ο Μπικλ (βετεράνος του Βιετνάμ) δεν είναι μια ηρωική φιγούρα: είναι ξεκάθαρα αυτιστικός. Αδυνατεί να κουβεντιάσει με τον οποιονδήποτε (ακόμη και τα voice over του κομπιάζουν). Η σχέση του με τις γυναίκες, ανύπαρκτη. Γοητεύει, σχεδόν κατά λάθος, τη Σίμπιλ Σέπερντ και στο πρώτο τους ραντεβού την πάει σε… τσοντάδικο, επειδή εκτός των άλλων είναι και μισογύνης: η γυναίκα γι’ αυτόν έχει συγκεκριμένη χρηστική αξία.
Επίσης, είναι μόνος – για να εξελιχθεί όμως σε χαρακτήρα άκρως μοναχικό. Γιατί προσέξτε! Αλλο η μοναξιά, άλλο η μοναχικότητα! Τη μοναξιά την απεύχεσαι· αν όμως κάθε προσπάθεια κοινωνικοποίησης πέσει στο κενό, τότε θα επιλέξεις τη μοναχικότητα, που διογκώνει το Εγώ και τις παραισθήσεις του: μπορεί στις μεγαλουπόλεις να ευδοκιμεί η μοναξιά, η μοναχικότητα όμως κρύβεται μονάχα στις πιο δυστυχείς ανθρώπινες ψυχές.
Και ο Σκορσέζε γνωρίζει πολύ καλά με τι χαρακτήρα έχει να κάνει. Δεν είναι όμως διατεθειμένος να «φύγει» από κοντά του: όλη η ταινία είναι υποκειμενικά δοσμένη μέσα από τη ματιά του αντιήρωά της, δεν μας σερβίρει δηλαδή στο πιάτο έναν διδακτισμό ευπρόσδεκτα «συγκαλυμμένο», ούτε έχει κάποια διδάγματα να μας τρίψει στη μούρη.
Εκθέτει όμως με ανατριχιαστική λεπτομέρεια το σκοτάδι του διπλανού μας που, όντας έμπλεος οργής σε μια χώρα που βυθίζεται απέλπιδα στη σήψη, ελευθερώνει ανενόχλητος το πιο σκοτεινό του πρόσωπο. Τώρα πια τα συγκαταβατικά μας χαμόγελα δεν του αρκούν. Επιζητεί την κοινωνική επιβράβευση.
Και ο Μπικλ στο φινάλε, μετά το μακελειό που έχει συντελεστεί, δείχνει να την έχει κερδίσει· παραμένει μια βόμβα έτοιμη να εκραγεί, με μοναδικό προορισμό το σκοτάδι από το οποίο προήλθε. Βαθμοί: 10
Google news
