[Φαινόμενα] Εφιαλτικά σενάρια για τη δραχμή

Αριστα δομημένο ως προς την αφήγηση του πιθανού σεναρίου να βρεθούμε από το ευρώ πίσω στη δραχμή, με τις απόψεις οικονομικών παραγόντων και ειδημόνων να είναι ιδιαιτέρως σαφείς ως προς τον προσδιορισμό της βλάβης από ένα τέτοιο γεγονός, το ντοκιμαντέρ «Δραχμή: οι συνέπειες της επόμενης ημέρας» έμοιαζε με αφήγηση μιας εθνικής τραγωδίας.

Ακραία εφιαλτικό; Μπορεί. Αλλά η εμπειρία χωρών που αντιμετώπισαν την κατάρρευση της οικονομίας τους δεν αφήνει περιθώρια για την παραμικρή αμφιβολία για το τι θα συμβεί. Τουλάχιστον για χρονικό διάστημα αρκετό ώστε να διαλυθούν όσα με κόπο και πολλές ελπίδες οικοδομήθηκαν όχι μόνο σε δημόσιο αλλά και σε ιδιωτικό επίπεδο.

Είναι αλήθεια ότι με εφιαλτικά σενάρια που αφορούν είτε μια πυρηνική καταστροφή είτε διάφορες δαιμονολογίες περί καταστροφής του πλανήτη από κομήτες, πλημμύρες κ.λπ., έχει παραχθεί ένας εξαιρετικά επιτυχημένος εμπορικά κινηματογράφος. Το ότι πρόκειται για σινεμά, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι υπάρχει αμφιβολία περί της ολοκληρωτικής καταστροφής από έναν πυρηνικό όλεθρο, για παράδειγμα. Τον έζησε η Ευρώπη με το Τσερνόμπιλ και η Ιαπωνία με την Φουκουσίμα. Αρκεί ένα «ατύχημα» και η πραγματικότητα μπορεί να ξεπεράσει την κινηματογραφική φαντασία.

Στο πεδίο του «ατυχήματος» ενέταξε και το ντοκιμαντέρ του Antenna το «σενάριο της δραχμής». Που μπορεί και να συμβεί με μια καταγγελία του Μνημονίου, άρα άρνηση του χρέους, την οποία προφανώς θα ακολουθήσει και μια άρνηση από την πλευρά των Ευρωπαίων να καταβάλουν τις δόσεις της οικονομικής βοήθειας. Η συνέπεια είναι προφανής και στους αδαείς περί τα οικονομικά. Στάση πληρωμών. Δεν υπάρχουν χρήματα για μισθούς και συντάξεις. Ασφυξία. Τυπώνεται εθνικό νόμισμα το οποίο αυτομάτως υποτιμάται. Υποτιμούνται εθνική και ιδιωτικές περιουσίες και το χειρότερο, δυσχεραίνονται οι εισαγωγές, γίνονται δυσεύρετα ή πανάκριβα προϊόντα ακόμη και καθημερινής χρήσης. Οι περιγραφές της κατάστασης στην οποία μπορεί να περιέλθει η χώρα από καθηγητές οικονομικών (Πίτερ Μόρισι), από ειδικούς του Bloomberg (Τσάντλερ), από μέλη του οικονομικού think tank της ΕΕ, από την οικονομική σύμβουλο του Μπράουν Βίκι Πράις, κόβουν την ανάσα. Το μοντάζ που παραθέτει τις γνώμες όλων, φράση τη φράση, δημιουργεί ένα κλίμα καταιγιστικής δυστυχίας.

Ανεργία στα ύψη, εκτίναξη της ύφεσης, τα φάρμακα τουλάχιστον 50% ακριβότερα, άδεια ράφια στα καταστήματα. Αλλά οι χειρότερες περιγραφές αφορούν τις πρώτες «ημέρες-της-δραχμής», με ουρές στις τράπεζες και τα βενζινάδικα, ουρές ακόμη και στα σύνορα απ’ όπου θα επιχειρούν ίσως να φύγουν όσοι Ελληνες θα προσπαθήσουν να διασώσουν τα χρήματά τους και να αναζητήσουν ασφαλέστερους τόπους διαμονής, οι ευρωπαϊκές χώρες θα κλείσουν τα δικά τους σύνορα για να αποφύγουν κύματα ελλήνων μεταναστών, ακόμη και με την επιστροφή στο μεταπολεμικό παρελθόν παρομοίασαν ορισμένοι το κλίμα.

Αλλά και οι σκέψεις ότι μπορεί μετά το πρώτο διάστημα του πανικού να ευνοηθούν ορισμένοι τομείς όπως ο τουρισμός ή οι επενδύσεις αντικρούονται αυτομάτως από την εμπειρία άλλων χωρών. Ο ακριβός τουρισμός στον οποίο προσβλέπουμε απαιτεί υψηλής ποιότητας προϊόντα, όσο για τις επενδύσεις, καμιά απολύτως δεν έγινε ποτέ σε ασταθή οικονομικά περιβάλλοντα, όπως έχει συμβεί στη Ρωσία, τη Βουλγαρία κ.λπ.

Καμιά διέξοδος. Καμιά ανάσα. Μόνον η ελπίδα ότι όλο αυτό είναι μόνον ένα σενάριο. Το σενάριο-της-δραχμής. Το χειρότερο. Και όσο κι αν εξεγείρει η τρομολαγνική αφήγηση, δεν παύει να αποτελεί και το εύκολο καταγγελτικό άλλοθι μιας κοινωνίας που έχει αποκτήσει πολύ τηλεοπτικούς αυτοματισμούς. Μιας κοινωνίας επομένως που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να αντιδράσει, υπό το άχθος της παρατεινόμενης κρίσης, με μια τυφλή απόρριψη του τηλεοπτικώς παρουσιαζόμενου «εφιάλτη της επόμενης ημέρας».

Τελευταία ελπίδα; Βρίσκεται μόνο στην πολιτική της διαπραγμάτευσης, στη διαφαινόμενη τάση της Ευρώπης να αναδιπλωθεί, στη φράση ότι η «Γερμανία θα αναγκαστεί να αλλάξει μείγμα στην οικονομική της πολιτική». Αρκεί η εγχώρια πολιτική να είναι παρούσα με σαφείς προτάσεις.