«Αθώος γιατί μας έδωσε δικαίωμα στην αμφιβολία»

Οταν αργά το βράδυ όλοι επέστρεψαν στις θέσεις τους, η πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι 10 δικαστές ισοψήφησαν. Εκείνη, με αυστηρό βλέμμα, ζήτησε την καταδίκη του Σωκράτη «γιατί παριστάνει την αλογόμυγα αλλά μας χλευάζει» και γιατί η άρνησή του να σεβαστεί τους θεούς της πόλης σημαίνει προδοσία.

Αθώος γιατί το «εν οίδα ότι ουδέν οίδα» φανερώνει σεβασμό στους θεούς, είπε ο Γιούζεπ Νέι, ο πρώην πρόεδρος του ελβετικού δικαστηρίου. Eνοχος γιατί, μεταξύ άλλων, ασέβησε στη θεά Πειθώ, στον Αγοραίο και τον Βουλαίο Δία, ειδικά, γιατί το «δαιμόνιό» του τον απέτρεπε από το κακό αλλά δεν τον προέτρεπε σε κάτι καλό εισηγήθηκε η Aννα Ψαρούδα – Μπενάκη, επίσης μέλος του πάνελ των δικαστών. Αθώος γιατί μας έδωσε το μεγαλύτερο δώρο του κόσμου, το δικαίωμα στην αμφιβολία», σύμφωνα με τον Φρανσουά Τερέ, μέλος της Ακαδημίας Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών της Γαλλίας. Και τέλος πάντων, αθώος ή ένοχος, για αρκετούς ακόμα λόγους.

Το κοινό πάντως, που είτε βρέθηκε στην εκδήλωση είτε παρακολούθησε τη διαδικτυακή μετάδοσή της (περίπου 38.000 χρήστες, σύμφωνα με τις μετρήσεις της Στέγης, και όχι μόνο από την Ελλάδα), αποφάσισε με 584 ψήφους υπέρ Σωκράτους και με 282 υπέρ Αθηναίων, βγάζοντας τους δικαστές από τη δύσκολη θέση.

Ηταν δίκαιο το αποτέλεσμα; «Oσον αφορά στους δικαστές, νομίζω ότι ήταν σωστό. Αποκαλύπτει τη δυσκολία τού να κρίνουμε ένα ιστορικό γεγονός. Oσο για την εποχή μας, δεν ξέρω αν υπάρχει αντίστοιχος Σωκράτης. Δεν έχω γνωρίσει κάποιον τουλάχιστον», είπε αποχωρώντας ο Αντώνης Παπαδημητρίου.

«Η αναπαράσταση της δίκης απέδειξε πόσο έχει προχωρήσει η ανθρωπότητα σε ζητήματα όπως η ελευθερία της έκφρασης», σχολίασε μια νεαρή εκπαιδευτικός. Ενας συνομήλικός της φυσικός που ψήφισε υπέρ Αθηναίων δεν έμεινε και πολύ ευχαριστημένος γιατί, όπως διερωτήθηκε, «πού ξέρω εγώ τι θα πει “δαιμόνιο”, μπορεί να ήταν παρανοϊκός». Ενας ηθοποιός του θεάτρου κωφών που παρακολούθησε τέσσερις ώρες δικαστικής διαμάχης στη νοηματική γλώσσα εξήγησε με τη βοήθεια της διερμηνέως του ότι στην αρχή είχε αμφιβολίες αλλά τελικά ψήφισε υπέρ του φιλοσόφου «γιατί εισήγαγε κάτι νέο στην κοινωνία του, κι εγώ που ζω με αποκλεισμούς στη δική μου θέλω κάποιον σαν κι αυτόν για να φέρει καινούργια πράγματα».