Ο συγγραφέας που «έσωσε» τον Μπερνάρντο Μπερτολούτσι

Εννέα χρόνια πέρασαν από την ταινία «Οι ονειροπόλοι», και όλοι θεωρούσαν τον Μπερτολούτσι ξοφλημένο, με τις φήμες για την κακή υγεία του να οργιάζουν. Ομως ο σκηνοθέτης του «Κομφορμίστα», του «Τελευταίου τανγκό στο Παρίσι», του «1900» και τόσων ταινιών που έχουν γράψει ιστορία δεν είχε πει το τελευταίο του «Cut!». Ο καταλύτης ήταν η νουβέλα «Εγώ κι εσύ» με ήρωες δύο αποπροσανατολισμένα ετεροθαλή αδέλφια σε μια σπαρακτική προσπάθεια να βρουν μια δική τους έξοδο από τα προσωπικά τούνελ τους.

Πίσω από τη νουβέλα, ο πιο ανασφαλής, ο πιο ταλαντούχος και πιο πολυδιαβασμένος συγγραφέας της νέας γενιάς των ιταλικών γραμμάτων: ο Νικολό Αμανίτι, λαμπρό μέλος άλλοτε της παρεμβατικής ομάδας που εμψύχωνε το νεολαιίστικο περιοδικό «Gioventu cannibale», ο οποίος σήμερα διδάσκεται στα ιταλικά λύκεια. Αυτός αφύπνισε τον Μπερτολούτσι και έγραψε μαζί του το σενάριο της ταινίας, σε συνεργασία και με τους Ουμπέρτο Κονταρέλο και Φραντσέσκα Μαρτσιάνο.

«Αναφέρομαι κυρίως σε εφήβους γιατί πιστεύω ότι η σχέση με την οικογενειακή παράδοση και τις αντιλήψεις των γονιών μας παίζει καθοριστικό ρόλο στη ζωή μας. Μερικές φορές ο έφηβος γίνεται ίδιος με τους γονείς, άλλες φορές κάνει ριζοσπαστικές επιλογές, κλείνεται στον εαυτό του, καβγαδίζει… Εγώ γεννήθηκα το 1966 και μεγάλωσα σε μια περίοδο που το αυταρχικό σύστημα διαπαιδαγώγησης περνούσε κρίση και οι γονείς έπρεπε να συζητάνε με τα παιδιά τους. Ομως ο πατέρας μου δεν τα πίστευε όλα αυτά, ίσως επειδή είχε και εκείνος έναν αυταρχικό πατέρα…». Αυτό εξομολογήθηκε ο ιταλός συγγραφέας στον στενότερο έλληνα συνεργάτη του, τον Ανταίο Χρυσοστομίδη, υπεύθυνο της σειράς ξένης λογοτεχνίας στον Καστανιώτη.

Γνωστός στην Ελλάδα από τα διηγήματα και τα μυθιστορήματά του – κυρίως από το παγκόσμιο μπεστ σέλερ «Εγώ δεν φοβάμαι» (1.500.000 αντίτυπα μόνο στην Ιταλία) -, ο Αμανίτι διατηρεί μια φιλική σχέση μαζί του από το 1999. Και ο Χρυσοστομίδης τον ψυχογραφεί στο βιβλίο του «Οι κεραίες της εποχής μου» που κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες (Καστανιώτης) με 33 πορτρέτα των μεγαλύτερων ονομάτων της παγκόσμιας λογοτεχνίας – από τον Σαραμάγκου, τον Λιόσα, τον Παμούκ ή την Γκόρντιμερ έως τον Εντσενσμπέργκερ, τον Λε Καρέ, τον Μάγκρις, τον Φουέντες ή τον Ταμπούκι. Πρόκειται για τον καρπό των τηλεοπτικών συνεντεύξεων-ντοκιμαντέρ που εμπνεύσθηκε και παρουσιάζει δημοσιογραφικά (συχνά και με την υποφαινόμενη) από το 2007, για την ΕΤ1.

Ο Χρυσοστομίδης συνάντησε τον Αμανίτι σ’ ένα μεσαιωνικό χωριό της Τοσκάνης, μόλις είχε ολοκληρώσει το «Εγώ κι εσύ». Μια ιστορία που μας υποχρεώνει να προβληματιστούμε γιατί πιέζουμε τους νέους να είναι «σαν όλους τους άλλους». Οι παρατηρήσεις του για την εφηβεία – και όχι μόνον – αποδεικνύονται ιδιαίτερα επίκαιρες σήμερα.