[Επιφυλλίδα] Και τι εστίν αλήθεια;

Οταν μέμφεσαι δημόσια ένα πρόσωπο που του έχεις εκφράσει ιδιωτικά τη συμπάθεια και την εκτίμησή σου είναι σαν να φτύνεις τα μούτρα σου. Για να θυμηθούμε κάτι σχετικό με την Αλίκη Βουγιουκλάκη που έλεγε «έχω βαρεθεί να μου ζητάνε ιδιωτικά συγγνώμη άνθρωποι που με έχουν βρίσει δημόσια». Η σχέση μας με τον σημερινό πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ δεν είχε ποτέ μια τόσο ακραία μορφή. Αν νιώθουμε λίγο αμήχανα με όσα έχουμε να του καταμαρτυρήσουμε είναι γιατί υπήρξε πάντα πρόθυμος και ευγενής όταν του ζητήσαμε να μιλήσει για οποιοδήποτε βιβλίο, με κορυφαία την καίρια και ευθύβολη παρουσίαση ενός πονήματος του Γιάννη Τσαρούχη που μας τον έκανε ακόμη πιο συμπαθή.

Υπάρχουν όμως πράγματα που μας καίνε τη γλώσσα – όπως και πολλών άλλων -, που ενώ τα καταπίνεις αδιαμαρτύρητα όταν προέρχονται από ανθρώπους που περιφρονείς είναι αδύνατον να τα παρακάμψεις όταν τα εκστομίζουν άνθρωποι που τους εκτιμάς – και μάλιστα πάρα πολύ. Είπε λοιπόν ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος μιλώντας από το βήμα της Γερουσίας της Βουλής στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ την Πέμπτη 10 Μαΐου: «Φοβούμαι ότι ο λαός μας σε μεγάλο βαθμό, και αποδείχτηκε αυτό από τις εκλογές, δεν θέλει να του λες την αλήθεια, παρότι διεκδικεί να του λες την αλήθεια και μόνον την αλήθεια».

Ο κ. Βενιζέλος είναι τόσον ευφυής ώστε μόνον το οφθαλμοφανές δεν μπορεί να εννοεί, ότι δηλαδή ο ελληνικός λαός καταψήφισε – στον βαθμό που το καταψήφισε – το ΠΑΣΟΚ επειδή του είπε την αλήθεια ενώ δεν ήθελε να την ακούσει. Γιατί στον ίδιο βαθμό θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι καταψήφισε και τη Νέα Δημοκρατία που επίσης του έλεγε του λαού την αλήθεια – πράγμα που ασφαλώς δεν θα το δέχεται ο κ. Βενιζέλος. Ή εξαφάνισε με την ψήφο του άλλα κόμματα τα οποία επίσης του έλεγαν την αλήθεια αλλά δεν ήθελε να την ακούσει. Επειδή η ρήση του κ. Βενιζέλου είναι αυτό που λέμε «πολυεπίπεδη», αξίζει τον κόπο να την αφουγκραστούμε κάπως βαθύτερα, τόσο περισσότερο που μέσα στο γενικόλογο πνεύμα της εκφοράς της δεν φαίνονται οι αποχρώσεις της – που ο ίδιος ο κ. Βενιζέλος ως επιστήμονας και όχι ως πολιτικός τις γνωρίζει καλύτερα από τον οποιονδήποτε άλλο.

Ασχετα αν δεν επένδυσε στην ακριβή ανάλυση της ρήσης του αλλά στην αόριστη και γι’ αυτό πολύ πιο δυσεξήγητη διατύπωσή της. Κατ’ αρχάς συμφωνεί κανείς ότι ο λαός ακούει πολύ πιο ευχάριστα έναν που του λέει γοητευτικά ψέματα σε σχέση με εκείνον που του υπογραμμίζει δυσάρεστες αλήθειες. Ομως και πάλι το λάθος δεν βρίσκεται στον λαό αλλά σε εκείνον που απευθύνεται στον λαό. Συνειδητά ή ασύνειδα ο καθένας μας ως λαός, όταν ακούμε έναν πολιτικό να μας μιλάει με «τη σκληρή γλώσσα της αλήθειας», αναρωτιόμαστε τι τον έπιασε ξαφνικά και έγινε τόσο φιλαλήθης. Γιατί χρησιμοποιεί αυτή τη γλώσσα της αλήθειας ενώ την είχε καταπιεί σε άλλες εξίσου κρίσιμες περιστάσεις.

Μήπως δεν θα τον ενδιέφερε τον λαό να μάθει από τα ίδια τα χείλη του κ. Βενιζέλου για τις απάτες, τις ρεμούλες, τα σκάνδαλα «διαπρεπών» συναδέλφων του του ίδιου με αυτόν κόμματος ή άλλων κομμάτων, ώστε να τον υπολογίσει ο λαός ως πολύπλευρα και ολοκληρωτικά φιλαλήθη τη στιγμή που θα έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου;

Οταν αποσιωπάς μιαν αλήθεια ή δεν της δίνεις το βάρος που έχει αλλά και της αναγνωρίζει ο λαός, όσο και αν μιαν άλλη στιγμή διατυπώσεις μιαν αλήθεια ζέουσα, έχεις κάνει τους άλλους δύσπιστους ως προς τη σημασία της. Οταν στεκόμαστε επιλεκτικοί απέναντι στις αλήθειες που διατυπώνουμε, από τη στιγμή που γνωρίζουμε πολύ περισσότερες, αν όχι όλες, αυτές που τελικά θα ξεστομίσουμε θα φτάσουν δυστυχώς στα αυτιά των άλλων ως ψέματα. Και τα ψέματα πληρώνονται και από τις δύο πλευρές. Και από εκείνον που λέει την αλήθεια και από εκείνον που την εισπράττει ως ψέμα.