Πολύτιμη βιβλιογραφία

Εναν άγνωστο στο ευρύ κοινό ελληνιστή και βιβλιογράφο, τον Γάλλο Εμίλ Λεγκράν (1841 – 1903), παρουσιάζει η αρχειακή μελέτη του Γιάννη Παπακώστα που κυκλοφόρησε από το Ιδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη. Το όνομα του Λεγκράν συνδέεται πλέον με έργα υποδομής για την επιστήμη της Νέας Ελληνικής Φιλολογίας, σε σημείο που είναι αδύνατον να ασχοληθεί κανείς με την πνευματική κίνηση του Ελληνισμού κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας χωρίς να τον συμβουλευτεί. Το υλικό περιλαμβάνει εκατόν εξήντα επιστολές λογίων, Ελλήνων και ξένων ελληνιστών, και περίπου εκατό χειρόγραφες αναπαραστάσεις τίτλων διαφόρων βιβλίων που ανταποκρίθηκαν σ’ έναν βασικό σκοπό του Λεγκράν: να καταγράψει όλα τα έντυπα της εθνικής βιβλιογραφίας που συγγραφείς της ήταν Ελληνες της Διασποράς από το 1476 ώς τον 19ο αιώνα. Το τελικό αποτέλεσμα υπήρξε η ενδεκάτομη «Ελληνική Βιβλιογραφία» (Bibliographie Hellenique), η οποία αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί βασική πηγή για τους μελετητές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανάμεσα στις επιστολές ξεχωρίζουν βέβαια εκείνες των Ελλήνων ερευνητών (Βασίλειος Γεωργιάδης, Ανδρέας Παπαδόπουλος Βρετός, Βασίλειος Μυστακίδης, Κωνσταντίνος Σάθας), την προεργασία των οποίων φυσικά είχε λάβει υπόψη του ο Λεγκράν. Το αρχειακό υλικό είχε παραχωρηθεί εδώ και χρόνια στον συγγραφέα από τον καθηγητή στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Σταμ. Κ. Καρατζά.