[Δρόμοι] Περίπου 20.000…

… είδη ζώων και φυτών απειλούνται με εξαφάνιση στην άγρια φύση, σύμφωνα με την πιο έγκριτη καταγραφή των ζώντων επαπειλούμενων οργανισμών, την Κόκκινη Λίστα που εκδίδει η Διεθνής Ενωση για τη Διατήρηση της Φύσης. Αυτό θα έπρεπε να μη μας αφήνει να κοιμηθούμε τη νύχτα…

Μία έρευνα…

… που δημοσιεύθηκε πέρυσι στη βρετανική Επιθεώρηση «Nature», συμπεραίνει πως αν όλα τα είδη που περιλαμβάνονται στην Κόκκινη Λίστα εξαφανιστούν μέχρι τον επόμενο αιώνα και το φαινόμενο συνεχίσει με αυτό τον ρυθμό, σε λίγους αιώνες θα έχουν χαθεί τα τρία τέταρτα – ή και περισσότερο – όλων των ειδών. Ηδη γνωρίζουμε, βάσει των απολιθωμάτων, ότι τόσο γρήγορη απώλεια τόσων πολλών ειδών έχει συμβεί μόνο πέντε φορές τα τελευταία 540 εκατ. χρόνια. Κατά την τελευταία μαζική εξαφάνιση, πριν από περίπου 65 εκατ. χρόνια, εξέλειψαν οι δεινόσαυροι. Και η Κόκκινη Λίστα παρουσιάζει μόνο ένα μικρό δείγμα συγκριτικά με τον πραγματικό αριθμό των ειδών που βρίσκονται σε κίνδυνο. Η μεγάλη πλειονότητα των οργανισμών με τους οποίους μοιραζόμαστε τον πλανήτη δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμη ή έχει μελετηθεί τόσο λίγο ώστε να μην έχουμε απολύτως καμία ιδέα αν οι πληθυσμοί αυτοί είναι υγιείς ή βρίσκονται πολύ κοντά στην εξαφάνιση. Μέχρι στιγμής, έχει αποτιμηθεί το 4% των γνωστών ειδών, από τα περίπου 1,7 εκατ. Και σε κάθε γνωστό είδος, είναι πιθανό πως συγκαταλέγονται τουλάχιστον δύο ακόμη – ίσως και περισσότερα – τα οποία οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη ούτε ανακαλύψει ούτε κατηγοριοποιήσει ούτε ονομάσει. Μόλις πρόσφατα, για παράδειγμα, ένα νέο είδος βατράχου-λεοπάρδαλη βρέθηκε σε λίμνες και βάλτους της Νέας Υόρκης.

Συχνά ξεχνάμε…

… πόσο πολύ εξαρτιόμαστε από άλλα είδη. Τα οικοσυστήματά τους που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, καθώς και το φυσικό τους περιβάλλον είναι απαραίτητα για τις ανθρώπινες κοινωνίες. Αυτά τα συστήματα μας διασφαλίζουν τροφή, νερό και πρώτες ύλες για κατασκευές και καύσιμα∙ ρυθμίζουν το κλίμα και την ποιότητα του αέρα∙ μετριάζουν τα φυσικά φαινόμενα όπως οι πλημμύρες και οι καταιγίδες∙ εξασφαλίζουν τη γονιμότητα της γης και γονιμοποιούν τα σπαρτά. Η γενετική ποικιλία του πλανήτη παρέχει τις πρώτες ύλες για νέα φάρμακα, νέους καρπούς και νέα αγροτικά ζώα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ταιριάζουν καλύτερα στις νέες συνθήκες της κλιματικής αλλαγής. Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν είναι αν χρειάζεται να προστατεύουμε τόσα πολλά είδη ή αν μπορούμε να βασιστούμε στα υπάρχοντα οικοσυστήματα, έστω και αν δεν είναι πλήρη. Πρόσφατη μελέτη σε λιβαδικά οικοσυστήματα – κατά την οποία κατασκευάστηκαν και μελετήθηκαν επί σειρά ετών 17 λιβαδότοποι με διαφορετικά είδη – έδειξε ότι τουλάχιστον το 80% των φυτικών ειδών συνέβαλε στην αποτελεσματική λειτουργία των οικοσυστημάτων.

Οι υπηρεσίες…

… που προσφέρουν τα οικοσυστήματα θεωρούνται «δημόσια αγαθά», ελεύθερα διαθέσιμα σε όλους. Πρόκειται όμως για θεμελιώδη οικονομική αποτυχία, διότι ούτε η ευθραυστότητα ούτε τα όρια των φυσικών συστημάτων αναγνωρίζονται. Χρειαζόμαστε λοιπόν αγορές που θα θέσουν ρεαλιστική αξία στη φύση. Χρειαζόμαστε επίσης αποτελεσματική περιβαλλοντική νομοθεσία που θα προστατεύσει τα οικοσυστήματα.