Αίνιγμα οι έδρες στα Δωδεκάνησα

Ο διαχωρισμός των νησιών του Αιγαίου σε δύο (αυτοδιοικητικές) περιφέρειες – Βορείου και Νοτίου Αιγαίου – ουδέποτε τεκμηριώθηκε επαρκώς με ιστορικά, οικονομικά ή χωροταξικά κριτήρια. Το πιθανότερο είναι να προέκυψε από τοπικιστικές αντιπαλότητες, γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και πολιτικοοικονομικές φιλοδοξίες. Αλλωστε το κοινό χαρακτηριστικό και των δύο αυτών αυτοδιοικητικών περιφερειών είναι οι σημαντικές εσωτερικές τους ανομοιογένειες, ιδιαίτερα έντονες όσον αφορά τις πολιτικές παραδόσεις και τις κομματικές προτιμήσεις.

Ετσι, το ΠΑΣΟΚ διατηρεί το απόλυτο προβάδισμα στα Δωδεκάνησα (σταθερά πρώτο κόμμα από το 1981), ενώ κατά κανόνα προηγείται και στη Χίο, ως άμεσος κληρονόμος και στις δύο περιπτώσεις μιας ισχυρής φιλελεύθερης παράδοσης. Αντίθετα, στις Κυκλάδες ο πολιτικός ανταγωνισμός εμφανίζεται αμφίρροπος, με ΠΑΣΟΚ και ΝΔ να εναλλάσσονται στην πρώτη θέση ανάλογα με το εθνικό αποτέλεσμα. Τελείως διαφορετικό είναι, τέλος, το πολιτικό τοπίο στους άλλους δύο νομούς (Λέσβου και Σάμου), όπου το ΚΚΕ καταγράφει σταθερά τα τελευταία 20 χρόνια ορισμένα από τα καλύτερα ποσοστά του (18,1% στη Σάμο και 14,1% στη Λέσβο το 2009). Η κατάτμηση των νησιών του Αιγαίου σε πέντε πολιτικά ανομοιογενείς εκλογικές περιφέρειες, καθιστά την κάθε επιμέρους αναμέτρηση μια τελείως ιδιαίτερη περίπτωση.

Στη μονοεδρική (από το 1985) Σάμο η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση εναλλάσσεται, με τη ΝΔ να έχει επικρατήσει σε 5 από τις 10 εκλογικές αναμετρήσεις που έχουν έκτοτε πραγματοποιηθεί, το ΠΑΣΟΚ σε 4, ενώ τον Απρίλιο του 1990 εκλέχτηκε ο προερχόμενος από τον ΣΥΝ κοινός υποψήφιος με το ΠΑΣΟΚ.

Στη διεδρική Χίο η κατανομή των εδρών ανά μία σε ΠΑΣΟΚ και ΝΔ αποτελεί τον σταθερό κανόνα από το 1981.

Στην τριεδρική Λέσβο, όπου το ΚΚΕ εκλέγει ανελλιπώς βουλευτή από το 1977, οι έδρες είναι αναμενόμενο να προσκυρωθούν ανά μία σε ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΚΚΕ.

Αβέβαιη παραμένει η κατανομή εδρών στις τριεδρικές Κυκλάδες, αν και τα δύο (πρώην) μεγάλα κόμματα παραμείνουν κάτω από το όριο του 40%, αφού σε μια τέτοια περίπτωση το τοπικά τρίτο κόμμα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αποσπάσει την τρίτη έδρα.

Τέλος, στα πενταεδρικά Δωδεκάνησα οι τρεις έδρες που είναι πιθανόν να παραμείνουν αδιάθετες από την α’ κατανομή (αφού προσκυρωθούν ανά μία έδρα σε ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) είναι άγνωστο πού θα καταλήξουν (κάποια ή κάποιες σε μικρότερα κόμματα ή όλες ως δώρο στο πρώτο πανελλαδικά κόμμα).