Η είδηση είναι πραγματικά συγκλονιστική – από την ανάποδη. Στα Κηπιά Ελευθερούπολης του Νομού Καβάλας λειτουργεί από το 2010 Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων που περιλαμβάνει ομοιώματα διάσημων προσωπικοτήτων από την Ελλάδα και το εξωτερικό – ανάμεσά τους τα ομοιώματα της Αλίκης Βουγιουκλάκη, της Ρένας Βλαχοπούλου, του Μάικλ Τζάκσον, του Ελβις Πρίσλεϊ κ.ά. Δεν έχει καμιά σημασία αν πρόκειται για ιδιωτική έμπνευση ή δημοτική πρωτοβουλία. Αυτό που μετράει είναι πως για να δημιουργηθεί Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων στα Κηπιά Ελευθερούπολης (το επαναλαμβάνουμε μήπως και το χωνέψουμε) σημαίνει ότι υπάρχει μια αντίστοιχη ανάγκη σε πολλούς ή λίγους ανθρώπους.
Ενας δηλαδή καθόλου ευκαταφρόνητος αριθμός ανθρώπων αφού ρύθμισε τις όποιες εκκρεμότητές του, ηθικές και κοινωνικές, στα Κηπιά της Ελευθερούπολης ή οπουδήποτε αλλού, δεν του έμεινε άλλη διέξοδος παρά να δει ως κέρινα ομοιώματα πρόσωπα που με την τηλεόραση τα έχει νυχθημερόν μπροστά του.
Και να πεις ότι θα είχαν καμιά πρεμούρα, αν ζούσαν, ο Μάικλ Τζάκσον και ο Ελβις Πρίσλεϊ να υπάρξουν παρηγορητικά για τα Κηπιά Ελευθερούπολης ή οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου, έστω να το καταλάβουμε. Αλλά οι ίδιοι να το αγνοούν εντελώς όσο ζούσανε ή και αν το μαθαίνανε να τους ήταν τελείως αδιάφορο το ότι θα γίνονταν κέρινα ομοιώματα στα Κηπιά της Ελευθερούπολης και τα τελευταία να προσφεύγουν σε αυτούς ως σανίδα για να γεμίσουν τον χρόνο τους είναι μια τεράστια μορφή αναξιοπρέπειας. Μα θα πείτε, γιατί το Λονδίνο ή η Νέα Υόρκη να έχουν Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων και να μην έχουν τα Κηπιά Ελευθερούπολης;
Περί αυτού ακριβώς πρόκειται. Αν η άγνωστή μας, συμπαθής κατά τ’ άλλα ελπίζουμε, κωμόπολη ή πολίχνη ζήλωσε τη δόξα του Λονδίνου, δεν θα το συναγωνιστεί στο επίπεδο του Μουσείου Κέρινων Ομοιωμάτων που σε τελευταία ανάλυση, όπου και αν στήνεται, είναι ένας αρχοντοχωριατισμός και μια ξιπασιά. Τι είδους συγκίνηση επιπλέον είναι αυτή, να μετράς ή να αποφαίνεσαι για τις ομοιότητες ή τις αποκλίσεις ανάμεσα σε ένα ομοίωμα και στο πρωτότυπό του, όταν μάλιστα το τελευταίο θα σου μείνει άγνωστο και απροσπέλαστο στον αιώνα τον άπαντα;
Το απορίας άξιον όμως είναι και κάτι άλλο: πώς συμβαίνει να πληροφορούνται την ύπαρξη Μουσείου Κέρινων Ομοιωμάτων όποιοι είχαν την πρωτοβουλία για τη δημιουργία του και να μην έφτασε ποτέ στα αυτιά τους, ή και αν έφτασε να αισθάνθηκαν ότι δεν τους αφορά, το «πείραμα» του Ριάτσε; Πρόκειται για ένα χωριό της Καλαβρίας, σε μια παραλία του οποίου προσάραξε το 1998 ένα σκάφος που μετέφερε 300 κούρδους μετανάστες. Ο δάσκαλος του χωριού και κατοπινός του δήμαρχος Ντομένικο Λουκάνο έφτιαξε έναν σύλλογο με την ονομασία «Πόλη του μέλλοντος» και παραχώρησε, με τη σύμφωνη γνώμη βέβαια των κατοίκων του Ριάτσε, στους μετανάστες τα εγκαταλελειμμένα σπίτια ενός κοντινού ορεινού χωριού. Οι μετανάστες ανταπέδωσαν με την εργασία τους την ευγνωμοσύνη τους ώστε και το ίδιο το ορεινό χωριό να ξαναζήσει και το Ριάτσε που είχε αρχίσει να παρακμάζει να ξαναζωντανέψει.
Θα μπορούσε άραγε να συμβεί το ίδιο σε περίπτωση που τα Κηπιά Ελευθερούπολης και η γύρω περιοχή -χτυπάμε ξύλο – έπεφταν σε μαρασμό; Τα κέρινα δηλαδή ομοιώματα θα αποδείχνονταν τόσο γονιμοποιά όσο η ανθρώπινη παρουσία, έστω και αν πρόκειται για μετανάστες;
Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη».