«Αυτοαπασχόληση, απάντηση στην υποαπασχόληση»

Η 33χρονη Μαρία σπούδασε πληροφορική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τα πρώτα χρόνια μετά την αποφοίτησή της έψαχνε επιλεκτικά για δουλειά. Αυτό σύντομα άλλαξε. Μείωσε τις απαιτήσεις της, λέει. Μέχρι σήμερα έχει εργαστεί ως πωλήτρια, τηλεφωνήτρια και σε διανομή φυλλαδίων. Φέτος, η κυριότερη πηγή εισοδήματός της είναι τα ιδιαίτερα μαθήματα μαθηματικών και πληροφορικής σε μαθητές λυκείου. Αμείβεται από 10 έως 15 ευρώ την ώρα και υπολογίζει τα έσοδά της στα 300 με 400 ευρώ τον μήνα. Συγκατοικεί με τον φίλο της – πρόσφατα άνεργο – και πληρώνουν από κοινού τα έξοδα του σπιτιού και το ενοίκιο. Παρατηρεί πως πολλές από τις αγγελίες για δουλειά είναι παραπλανητικές, ενώ οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας «καλύπτονται συνήθως εσωτερικά στις επιχειρήσεις». Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Ευρωπαϊκής Οικονομικής Συνεργασίας, μεταξύ του 2008 και του 2010 οι θέσεις μόνιμου προσωπικού μειώθηκαν κατά 13%, αλλά η μείωση στις συμβάσεις μερικής απασχόλησης ήταν μόνο 3%.

«Η δυσκολία των νέων να βρουν την πρώτη τους δουλειά ή να την διατηρήσουν για αρκετό καιρό ενδέχεται να έχει αρνητικές μακροχρόνιες συνέπειες για τις προοπτικές σταδιοδρομίας τους», αναφέρεται σε έκθεση του Οργανισμού. Ομως πέρα από τις αρνητικές επιπτώσεις όσον αφορά την αμοιβή και την απασχόληση, η ανεργία φαίνεται να αφήνει «βαθύτερες πληγές» – αναφέρουν οι ερευνητές – επιδρώντας αρνητικά στην υγεία, στην ψυχολογία των νέων και την ικανοποίησή τους από την εργασία κατά τον εργασιακό τους βίο.

Η Μαρία, όπως λέει η ίδια, έχει περάσει από τη φάση της οργής και της αγανάκτησης. Και συμπληρώνει: «Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα ήταν πάντα προβληματική. Τα προσόντα σου ήταν πάντοτε περισσότερα από τις απαιτήσεις και έφευγες πολύ αργότερα από το καθημερινό σου ωράριο. Σήμερα αυτό έχει ενταθεί. Μιλάμε για εκβιασμό και προσβολή στην αξιοπρέπειά μας». Ωστόσο, τονίζει πως απεχθάνεται το συναίσθημα της λύπης και της παραίτησης. «Η καθημερινότητα της μερικής απασχόλησης θα ήταν ωραία αν δεν ήταν part – time και τα χρήματα. Ετσι, στον ελεύθερο χρόνο μου έχω γίνει πολύ δημιουργική: διαβάζω ξανά τα πανεπιστημιακά συγγράμματα και κάνω μαθήματα προγραμματισμού, που ίσως μου χρειαστούν στη δουλειά», λέει. Σήμερα, σκέφτεται να ανοίξει τη δική της επιχείρηση μαζί με φίλους προγραμματιστές και γραφίστες. «Αυτοαπασχόληση, απάντηση στην υποαπασχόληση. Νομίζω πως πρέπει να γίνουμε πιο δημιουργικοί και αυτόνομοι», συμπληρώνει χαμογελώντας. «Η φυγή στο εξωτερικό θα είναι για μένα η έσχατη λύση. Δεν θέλω να γίνω μετανάστρια. Θέλω να παραμείνω στην Ελλάδα και να βρω μια λύση».