«Στηρίξτε τον τουρισμό για να βγείτε από την κρίση»

«Η Ελλάδα ήταν, είναι και θα είναι πάρα πολύ σημαντικός τουριστικός προορισμός. Βρίσκεται στο τοπ 20 των πιο δημοφιλών προορισμών του κόσμου και το 2011 προσείλκυσε 16,4 εκατ. επισκέπτες, γεγονός πάρα πολύ σημαντικό, παρότι μαστίζεται από την κρίση…».

Με τα λόγια αυτά ο γενικός γραμματέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO) Ταλέμπ Ριφάι περιγράφει σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» τη δύναμη που κρύβει το τουριστικό «brand name Ελλάδα», πάνω στο οποίο η χώρα «θα πρέπει να στηριχτεί για να εξέλθει από την κρίση». Οι επιδόσεις του 2011 ήταν αποτέλεσμα της μακράς παράδοσης του ελληνικού τουρισμού, αλλά και των μικρομεσαίων επιχειρηματιών, που προσαρμόστηκαν στη νέα οικονομική κατάσταση πάρα πολύ εύκολα, λέει χαρακτηριστικά ο κ. Ριφάι και συμπληρώνει: «Η αξιολόγηση για την Ελλάδα μέσα σε συνθήκες κρίσης είναι πάρα πολύ θετική και προκαλεί τεράστιο θαυμασμό».

Πώς βλέπετε το μέλλον του ελληνικού τουρισμού για τα επόμενα χρόνια;

Οσον αφορά τα έτη 2012 και 2013, προφανώς η κατάσταση θα είναι δύσκολη. Οι οικονομικές εξελίξεις επηρεάζουν και τον τουρισμό, καθώς είναι πάρα πολύ σημαντικός τομέας και ακολουθεί τις τάσεις της οικονομίας, ωστόσο με καλύτερους δείκτες από τους άλλους τομείς. Πρέπει όμως να δεχτούμε ότι πρόκειται για μια εκπληκτική «γεννήτρια» θέσεων εργασίας, καθώς κάθε θέση εργασίας στον τουρισμό δημιουργεί 1,5 θέσεις εργασίας σε άλλους τομείς.

Αρα, προστατεύοντας κάθε θέση στον τουρισμό, ουσιαστικά προστατεύουμε 2,5 θέσεις εργασίας στο σύνολο. Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να σκύψει πάνω στον τουρισμό χωρίς να τον θεωρεί κομμάτι του προβλήματος, αλλά κομμάτι της λύσης και να επενδύσει σε αυτόν.

Πώς άρχισε η φετινή χρονιά για τον παγκόσμιο τουρισμό;

Οι εκτιμήσεις για τη φετινή χρονιά είναι θετικές. Παγκοσμίως θα υπάρξει ανάπτυξη της τάξεως του 4,4%, ενώ στην Ευρώπη θα είναι 6%, ποσοστό που υπερβαίνει τον διεθνή μέσο όρο.

Το πρώτο δίμηνο του χρόνου, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΙΑΤΑ (Διεθνής Ενωση Αερομεταφορέων), υπήρξε αύξηση στις πτήσεις κατά 4,5%, ενώ και οι κρατήσεις στα ξενοδοχεία είναι αυξημένες κατά 4%.

Με τα στοιχεία που έχουμε συνολικά, φέτος πρόκειται να επιτευχθεί ο ιστορικός στόχος του 1 δισ. τουριστικών μετακινήσεων, κάτι που δεν έχει επαναληφθεί στο παρελθόν! Το 2011 έκλεισε με το σύνολο των τουριστικών μετακινήσεων να φτάνει στα 980 εκατομμύρια.

Τα προβλήματα της Αραβικής Ανοιξης έχουν ξεπεραστεί;

Η Αραβική Ανοιξη και οι πολιτικές εξελίξεις επηρέασαν τη βιομηχανία του τουρισμού και το 2011. Συγκεκριμένα, στη Μέση Ανατολή υπήρξε μείωση 8% και στη Βόρεια Αφρική 12%. Η κατάσταση όμως άλλαξε στα τέλη του 2011. Η Τυνησία και η Αίγυπτος, βασικοί προορισμοί, παρουσίασαν αύξηση, ενώ μέχρι το τέλος του 2012 αναμένεται σταθεροποίηση αυτής της κατάστασης. Στην Τυνησία από ό,τι μπορώ να κρίνω, υπάρχει μεγαλύτερη βελτίωση του κλίματος και η χώρα ανακάμπτει πιο γρήγορα.

Η οικονομική ύφεση στις χώρες της Νότιας Ευρώπης σε τι βαθμό επηρεάζει την τουριστική κινητικότητα συνολικά;

Στην Ευρώπη οι τάσεις που καταγράφηκαν στον τουρισμό συνολικά είναι διαφορετικές από τις οικονομικές τάσεις που παρατηρήθηκαν στη Νότια Ευρώπη. Βεβαίως, από την ύφεση επηρεάστηκαν κυρίως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία, ωστόσο ο τουρισμός αυξήθηκε και αναπτύχθηκε καλύτερα στη Νότια Ευρώπη από ό,τι στη Βόρεια Ευρώπη.

Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα υπήρξε αύξηση 10% και στην Ισπανία 8%, παρά τις πολιτικοοικονομικές δυσκολίες.

Στη Νότια και την Ανατολική Ευρώπη υπήρχε μεγαλύτερη ανάπτυξη λόγω και των γεγονότων στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, τα οποία προκάλεσαν τη μεταφορά περίπου 5-6 εκατ. τουριστών από την Αίγυπτο και την Τυνησία σε περιοχές όπως η Τουρκία, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία.

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τα προβλήματα που προκαλεί στον τουρισμό η βίζα Σένγκεν. Υπάρχει πρόθεση να βρεθούν λύσεις;

Το ζήτημα της βίζας Σένγκεν είναι το πρώτο θέμα στην ημερήσια διάταξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού, στο πλαίσιο της διευκόλυνσης του τουρισμού. Είναι δε το μόνο που απαιτεί πολιτική βούληση και δεν συνδέεται με επενδύσεις και άλλα οικονομικά ζητήματα. Ωστόσο, το θέμα της βίζας δεν αφορά μόνο την περιοχή Σένγκεν προς την οποία κινείται μόνο το 40%-45% των τουριστών, αλλά όλον τον κόσμο, καθώς υπάρχει η εκτίμηση ότι για κάθε άρνηση χορήγησης βίζας χάνεται μία θέση εργασίας. Αυτήν την περίοδο, οι χώρες της Συνθήκης του Σένγκεν αξιολογούν τις απώλειες που έχουν υποστεί εξαιτίας της.

Ηδη, ο έλληνας υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος είναι πρωτεργάτης σε αυτή τη διαδικασία, με στόχο να εξασφαλιστούν τρεις παράγοντες: να μειωθεί η γραφειοκρατία, να εισαχθούν οι νέες τεχνολογίες στη διαδικασία έκδοσης βίζας και να μειωθούν οι δυσκολίες για το πέρασμα των συνόρων.

Ο παγκόσμιος τουρισμός θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και με ποιον ρυθμό; Ποιες χώρες αναμένεται να αναπτυχθούν περισσότερο;

Πρόσφατα καταλήξαμε σε μια στρατηγική μελέτη η οποία καταρτίστηκε σε διάστημα δύο χρόνων. Ονομάζεται «Τουρισμός 2030» και μελετά την ανάπτυξη-εξέλιξη του τουρισμού για τα επόμενα 20 χρόνια. Βάσει της μελέτης, το 2030 θα υπάρχουν 1,8 δισ. διεθνείς τουριστικές μετακινήσεις, που αντιστοιχεί σε 5 εκατ. διεθνείς τουρίστες καθημερινά!

Στο μέλλον, χώρες όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Κορέα θα αποσπούν περίπου το 17%-18% του παγκόσμιου τουρισμού, ενώ από το 2016 ο τουρισμός θα μοιράζεται εξίσου (50-50) στις αναπτυσσόμενες χώρες και στους αναδυόμενους προορισμούς (τους ήδη γνωστούς). Το 2030 όμως οι αναπτυσσόμενες χώρες θα λαμβάνουν το 58% του παγκόσμιου τουρισμού και οι ήδη ανεπτυγμένες το 42%.

Ποιες είναι οι άμεσες προτεραιότητες του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO);

Οι βασικές προτεραιότητες είναι τρεις. Η διευκόλυνση του ταξιδιού: δηλαδή, να μην υπάρχουν εμπόδια, με πρώτο και καλύτερο το ζήτημα της βίζας.

Η προστασία του καταναλωτή: διάχυτη είναι πλέον η ανησυχία ότι προκαλούνται νομικά ζητήματα όταν οι τουρίστες βρίσκονται σε κάποιες περιοχές.

Ζητήματα που μπορεί να αφορούν την υγεία, ενδεχόμενες φυσικές καταστροφές, πολιτική αστάθεια, ακόμα και τη συμπεριφορά αφερέγγυων εταιρειών και νομικών προσώπων.

Πρέπει, λοιπόν, να προχωρήσουμε σε μια συνθήκη προστασίας των καταναλωτών. Η τρίτη προτεραιότητα αφορά τη μείωση των φόρων για όσους ταξιδεύουν.