Εθνική τραγωδία, εθνική περισυλλογή

Μια «εθνική τραγωδία». Ο πρόεδρος της Γαλλίας βρήκε τα σωστά λόγια για να περιγράψει το μακελειό που συντελέστηκε τη Δευτέρα σε ένα εβραϊκό σχολείο της Τουλούζης με το ίδιο όπλο που είχε χρησιμοποιηθεί στις 11 Μαρτίου στο Μοντομπάν και στις 15 Μαρτίου στην Τουλούζη, για την εκτέλεση τριών γάλλων αλεξιπτωτιστών.

Η εθνική ενότητα είναι, προφανώς, η μόνη δυνατή απάντηση σε ένα τέτοιο δράμα. Ενα δράμα ακόμη πιο συμβολικό, αφού πλήττει τρεις συνιστώσες της δημοκρατικής ταυτότητας: το σχολείο, τον στρατό και την προστασία που δικαιούται κάθε πολίτης, ανεξαρτήτως καταγωγής ή δόγματος. Ολοι οι προεδρικοί υποψήφιοι το κατάλαβαν και ζυγίζουν τα λόγια τους ώστε να αποφύγουν κάθε υποψία εκμετάλλευσης της συμπόνιας. Η ώρα της σιωπής όμως δεν μπορεί παρά να αποτελέσει το πρελούδιο μιας «εθνικής περισυλλογής». Η διατύπωση είναι του Φρανσουά Μπαϊρού, στη Γκρενόμπλ, όπου πραγματοποίησε κανονικά το βράδυ της Δευτέρας προγραμματισμένη προεκλογική συγκέντρωση. Μπορεί αυτό να σόκαρε. Κακώς.

Διότι ο κεντρώος υποψήφιος έθιξε σοβαρά ζητήματα. Οποια και αν είναι τα κίνητρα του δολοφόνου της Τουλούζης, «αυτού του τύπου η παραφροσύνη ριζώνει σε μια κοινωνία όπου ο βαθμός της βίας και του στιγματισμού σήμερα μεγαλώνει… Τα δημόσια πρόσωπα υποχρεούνται να επαγρυπνούν ώστε οι εντάσεις, τα πάθη, τα μίση, να μην τροφοδοτούνται διαρκώς. Δείχνοντας με το δάχτυλο τον έναν και τον άλλο, συνδαυλίζουμε τα πάθη, και το κάνουμε γιατί στη φωτιά αυτή υπάρχουν ψήφοι να πάρουμε».

Η καταγγελία είναι βαριά. Αφορά μια συλλογική ευθύνη. Είναι απολύτως σαφές ότι η απόρριψη του Αλλου – ακόμα περισσότερο: το μίσος του Αλλου – είναι ένα θανάσιμο δηλητήριο για τη δημοκρατία.