«Εµανουέλ Μιλέρ, ο Ελγιν της Θεσσαλονίκης»

Στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν νεαρός βρετανός τουρίστας αρρώστησε και πέθανε, έψαξαν τα πράγματά του (τα οποία αργότερα κατηγορήθηκε ότι έκλεψε ο διαβόητος λόρδος Ελγιν). Ιδού τι βρήκαν:

«Δεκαοκτώ αρχαία αγγεία, λυχνάρια από πηλό κ.λπ., μια μπλε ριγέ τσάντα από μπαμπάκι με ογδόντα επτά μετάλλια ορειχάλκινα, μεγάλα και μικρά και μία τσάντα με 115 μετάλλια ορειχάλκινα, μεγάλα και μικρά», όπως αναφέρει στο βιβλίο του «Θεσσαλονίκη – Πόλη των φαντασμάτων 1430-1950» ο ελληνιστής Μαρκ Μαζάουερ.

Στο ίδιο βιβλίο γίνεται εκτενής αναφορά στα «Ελγίνεια της Θεσσαλονίκης», δηλαδή την αφαίρεση των περίφημων «Μαγεμένων» ή Incantadas από την τουρκοκρατούμενη πόλη. Αμφίπλευρα γλυπτά που κατέληξαν στο Παρίσι, στα υπόγεια του Λούβρου και από τον Οκτώβριο θα εκτίθενται αντίγραφά τους (πληρωμένα με 186.000 ευρώ χάρη σε ιδιώτη χορηγό) με αφορμή τα 100 χρόνια από την ένταξη της πόλης στον ελληνικό ιστό.

«Ο Ελγιν της Θεσσαλονίκης ήταν ένας γάλλος σοφός πενήντα ενός χρονών ονόµατι Εµανουέλ Μιλέρ, ειδήµων παλαιογράφος µε πάθος για τα χειρόγραφα», μας ενημερώνει ο Μαρκ Μαζάουερ. Ο Μιλέρ γράφει στη γυναίκα του, στις 10 Οκτωβρίου 1864: «Βιάζοµαι να σου στείλω την καλή, µεγάλη είδηση… Ο Σουλτάνος, µέσω του Μεγάλου Βεζύρη, µου έδωσε την άδεια να αποκολλήσω και να µεταφέρω στη Γαλλία οκτώ αγάλµατα της Σαλονίκης που ήθελα τόσο πολύ… Ο πληθυσµός έχει ήδη αρχίσει να εξάπτεται».