Σύμφωνοι, it’s the economy stupid, υπάρχει όμως και η κοινωνία

Το 1980 εργαζόμουν στην προεκλογική εκστρατεία του γερουσιαστή Μπερτς Μπέι, ενός Δημοκρατικού στην Ιντιάνα που είχε να αντιμετωπίσει έναν συντηρητικό βουλευτή ονόματι Νταν Κουέιλ. Κάποια ημέρα επισκεφθήκαμε με τον Μπέι μια μονάδα παραγωγής της Chrysler στο Νιουκάστλ της Ιντιάνας. Περίμενα ότι το ακροατήριο θα ήταν πολύ ευνοϊκό. Την προηγούμενη χρονιά ο Μπέι είχε στηρίξει στη Γερουσία ένα γενναιόδωρο πρόγραμμα διάσωσης της αυτοκινητοβιομηχανίας, ενώ ο Κουέιλ είχε καταψηφίσει το πρόγραμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Κάποιοι εργαζόμενοι όντως μας υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό. Αλλοι όμως ήταν επιφυλακτικοί, ενώ μια μικρή ομάδα πλησίασε τον γερουσιαστή και άρχισε να τον γιουχάρει. «Μας ξεπούλησες στην Ταϊβάν», φώναζαν αναφερόμενοι στην εξομάλυνση των σχέσεων των ΗΠΑ με ό,τι πιστεύαμε τότε ότι ήταν η Κίνα.

Υποτιμημένες αξίες. Την περασμένη εβδομάδα ο Μπαράκ Ομπάμα εκφώνησε έναν μαχητικό λόγο στο συνδικάτο των εργαζομένων στην αυτοκινητοβιομηχανία. Το ακροατήριο τον υποδέχθηκε σαν ήρωα και τον χειροκρότησε με ενθουσιασμό. Γιατί όχι; Ο Πρόεδρος στήριξε πολύ τον κλάδο και έσωσε χιλιάδες θέσεις εργασίας. Ο Ομπάμα στήριξε, άλλωστε, πολύ περισσότερο από τους Ρεπουμπλικανούς προκατόχους του ολόκληρη την εργατική τάξη. Σημαίνει άραγε αυτό ότι έχει εξασφαλισμένη την ψήφο της εργατικής τάξης; Οχι απαραίτητα. Η Ιστορία διδάσκει ότι οι ψηφοφόροι δεν έχουν μόνο την οικονομία στο μυαλό τους όταν βρίσκονται μπροστά στην κάλπη. Εχουν και κοινωνικά ή αξιακά κριτήρια, όπως είναι η άνοδος της ισχύος της Κίνας και ό,τι αυτή συνεπάγεται για τον αμερικανό εργαζόμενο.

Προνομιακό πεδίο. Αναμφίβολα η οικονομία είναι για τον Ομπάμα ένα προνομιακό πεδίο για την ενίσχυση της πολιτικής του επιρροής. Οπως ήταν άλλωστε και για τον Κλίντον, αλλά και για όλους τους Δημοκρατικούς υποψήφιους προέδρους. Διότι από το 1988 έως το 2008, όποτε οι ψηφοφόροι αναβίβαζαν την οικονομία ως τον πλέον καθοριστικό παράγοντα για την επιλογή τους, πρόεδρος εκλεγόταν ο υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος. Εξι στις έξι φορές! Αντιθέτως, όποτε τα κριτήρια των ψηφοφόρων ήταν κοινωνικά, το κατώφλι του Λευκού Οίκου διάβαινε Ρεπουμπλικανός. Ποιο είναι το συμπέρασμα για το επιτελείο του Ομπάμα; Οτι δεν αρκεί η οικονομία να περιορίζεται μόνο σε πολιτικές. Απαιτείται να εκλαϊκεύεται και να στηρίζεται σε αξίες και σε αρχές.