[Εναλλακτικά] Το φάντασμα του Κέινς

ΣΑΝ ΕΝΥΔΡΕΙΟ με κουρασμένα ψάρια είναι η Βουλή. Ενα αίσθημα κόπωσης πλανάται στο περιστύλιο και το εντευκτήριο. Κόπωσης πολιτικής ή προσωπικής; Και τα δύο. Ακόμη περισσότερο: η εξάντληση φαίνεται να έχει καταλάβει τόσο το κόμμα του «ναι» όσο και το κόμμα του «όχι».

Οι εναπομείναντες βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, όπως εξηγεί κορυφαίος κοινοβουλευτικός παράγων, έχουν υποστεί τεράστια πίεση με όσα, μεγάλα και μικρά νομοθετήματα, έχουν ψηφίσει την τελευταία διετία. Είναι λίγο σαν το προσωπικό της Φουκουσίμα που παρέμεινε με αυτοθυσία για να μη γίνει βούτυρο θανάτου ο αντιδραστήρας μετά τον σεισμό. Η ΝΔ πήρε κι αυτή μια γεύση πολιτικής ραδιενέργειας με τη νέα δανειακή. Εχασε με τη μια είκοσι έναν βουλευτές.

ΑΝ ΤΟ «ΝΑΙ» προκαλεί κόπωση, το «όχι» δεν φέρνει την ευτυχία. Ειδικά, στον δικομματισμό. Πράσινοι και γαλάζιοι βουλευτές που διαγράφηκαν, αναπτύσσουν νομικές ή οικονομικές θεωρίες. Οι μεν έχουν αγωνίες για την εκτέλεση ή τη νομιμότητα της νέας δανειακής σύμβασης. Οι δε μιλούν για την ύφεση, για τη συμπίεση των χαμηλών εισοδημάτων και για την κατ’ εξακολούθησιν ανεπάρκεια των μέτρων που λαμβάνονται πλέον ανά τρίμηνο. Παρ’ όλα αυτά, είναι ανήσυχοι, αδέσποτοι κι ελαφρά αποπροσανατολισμένοι. Κι αυτό γιατί βρίσκονται σε πολιτικό κενό. Ολοι σχεδόν θα επέστρεφαν στα κόμματά τους αν μπορούσαν.

Στα μικρά κόμματα – με εξαίρεση τον ΛΑΟΣ που πληρώνει τη συμμετοχή στην κυβέρνηση Παπαδήμου – επικρατεί ευφορία. Το «όχι» είναι προζύμι που μεγαλώνει τα ποσοστά. Η περίπτωση της ΔΗΜΑΡ είναι χαρακτηριστική. Μόνο η ηπιότητα λόγου, το κοστούμι και η ηλικία διαχωρίζουν τον Φώτη Κουβέλη από τον Αλέξη Τσίπρα. Δύο χρόνια μετά τη διάσπαση ΣΥΡΙΖΑ και ΔΗΜΑΡ αποτυπώνουν τη διαφορά ύφους και το χάσμα γενεών μεταξύ μεγαλύτερων και μικρότερων, πιο σοφτ και πιο ακραίων αριστερόστροφων κοινών.

ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ – που σκιάστηκε πολιτικά από την Κρίση – ο Τ.Σ. Ελιοτ είχε γράψει το δοκίμιο «Ακολουθώντας παράξενους θεούς». Αντίστοιχα, όσοι επέλεξαν το «όχι» ακολουθούν την αλλόκοτη δοξασία ότι αυτό δεν οδηγεί στη δραχμή. Ωστόσο, η καταψήφιση της νέας δανειακής θα συμπαρέσυρε το PSI και μαζί την Ελλάδα σε χρεοκοπία. Η δραχμή θα ήταν το επόμενο βήμα – τη στιγμή που ήδη θέλουν να μας στείλουν εκεί όλοι εκείνοι που δεν ήθελαν να μας βάλουν στην ΟΝΕ το 2000. Δεν υπάρχει στον ορίζοντα πολιτική συμφωνία. Ούτε έρχεται από τον Παράδεισο των οικονομολόγων το φάντασμα του Τζον Μέιναρντ Κέινς με ελικόπτερο ώστε να ραντίζει με ευρώ την ελληνική οικονομία μπας και φυτρώσει ανάπτυξη. Φυσικά, οι δοξασίες είναι η πολιτική πολυτέλεια που εξασφαλίζει η ψήφος του «ναι».