[Επιφυλλίδα] Ο μικροαστός πολιτικός

Φοβάται κανείς ότι ο σάλος που ξεσηκώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα με τον άγνωστο ως προχθές, που συμβαίνει να μην είναι βουλευτής και που τον δραματικό Μάιο του 2011 έβγαλε περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ στο εξωτερικό, δεν αφορούσε σ’ αυτήν καθαυτή την πράξη της εξαγωγής. Για να έχει ακούσει ο καθένας μας στο περιβάλλον του δέκα το λιγότερο ανθρώπους να λένε «μα καλά ο μόνος ήτανε», σημαίνει πως ο σάλος αφορά περισσότερο σ’ ένα όνομα που δεν μας είχε γίνει ακόμα γνωστό. Αν ήταν η ανηθικότητα της ίδιας της πράξης που είχε ενοχλήσει, το όνομα θα εξακολουθούσε να ενδιαφέρει βέβαια, θα παρηγοριόταν όμως κανείς με την ιδέα πως η αποκάλυψή του που έχει ήδη γίνει, θα ισοδυναμούσε με διαπόμπευση, γεγονός δηλαδή αποτρεπτικό ώστε να παρουσιαστούν ανάλογα φαινόμενα στο μέλλον.

Ποιος μπορεί όμως να το ισχυριστεί; Ουδείς και ουδεμία. Εχει συμβεί μια αλλοίωση στον κορμό της ελληνικής κοινωνίας – δεν αποκλείεται και σε άλλες κοινωνίες – που δεν θα υπερέβαλε κανείς αν τη χαρακτήριζε πραγματική καταστροφή. Να δέχεται δηλαδή η κοινωνία αυτή ως κάτι σχεδόν φυσιολογικό οι ταγοί – πολιτικοί, εκκλησιαστικοί, επιχειρηματικοί και αλίμονο, καλλιτεχνικοί – να συμπεριφέρονται, να σκέφτονται και να ενεργούν όπως ο ανασφαλέστερος μικροαστός. Ωστόσο παρά το γεγονός ότι η αποκάλυψη αφορά σε έναν επιχειρηματία, ατόφιο παραμένει το ηθικό βάρος της πράξης, καθώς είναι πολλοί οι πολιτικοί που θα την έχουν επιχειρήσει. Ανθρωποι που τους αναγνωρίζεται μια πρωτοκαθεδρία, γιατί ακριβώς λόγω των στόχων τους για τη σύνολη ανθρωπότητα η προσωπική τους ζωή ως αποκατάσταση και ως πλουτισμός διατηρεί τριτεύουσα σημασία, να είναι ίδιοι και απαράλλαχτοι με τους μικροαστούς που δεν βλέπουν πέρα από τη μύτη τους.

Αντί να ανατριχιάζουμε και να ξεσηκωνόμαστε με ό,τι βρει μπροστά του ο καθένας μας, όταν ακούμε πολιτικούς να λένε πως είναι το μέλλον των παιδιών τους που τους έκανε λαμόγια και απατεώνες τούς δικαιολογούμε κιόλας. Σάμπως να μην έγιναν πολιτικοί για να βελτιώσουν το μέλλον της ανθρωπότητας ή του τόπου τους, που θα περιλάμβανε μέσα και τα δικά τους παιδιά, αλλά να εξελέγησαν μόνο και μόνο για να διασωθούν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους όταν οι υπόλοιποι θα έχουν καταστραφεί.

Αλλά «βρωμεί ο νιος, βρωμεί και τ’ άτι του» που λένε στην Κρήτη. Και αν θα αδυνατούσε να απαντήσει οποιοσδήποτε πολιτικός στην ερώτηση «τι νόημα έχει να σωθεί προσωπικά ο ίδιος και η οικογένειά σου μέσα σ’ έναν κατεστραμμένο κόσμο», όλοι εμείς οι υπόλοιποι δεν μπορούμε να απαλλάξουμε τον εαυτό μας από μια βαρύτατη ευθύνη: να κουτσομπολεύουμε και να αγανακτούμε για το θεαθήναι όταν δημοσιεύονται τα πόθεν έσχες των πολιτικών.

Ομως σχετικά ζητήματα που βρωμάνε με όποιον τρόπο και αν τα πλησιάσει κανείς έχουν και δυο επιπλέον παραμέτρους που δεν γίνεται να παρακαμφθούν. Σχετίζονται και οι δυο με τη δολιότητα της πολιτικής εξουσίας που κατορθώνει να θολώνει ακόμη και διαυγέστερα νερά. Αφενός μεν να αισθανόμαστε, σε σχέση με τη διαφθορά, πως επειδή την κουβεντιάζουμε είναι σαν να ελέγχουμε τις διαστάσεις της, δεν είναι δηλαδή τόσο εκτεταμένη όσο θα ήταν αν απαγορευόταν να την καταγγείλεις. Και αφετέρου να προσποιούνται οι πολιτικοί πως επειδή έχουμε δημοκρατία είναι ισότιμη η μεταχείριση τόσο των ίδιων όσο και των υπολοίπων. Σάμπως το πολιτικό σύστημα σε μια δημοκρατία να μη συνιστά ένα είδος πλεονεκτικής μεταχείρισης για τους πολιτικούς, ώστε να χρειάζεται σε περίπτωση που δυστυχήσουμε να έχουν εξασφαλιστεί οι ίδιοι όσο ο ανασφαλέστερος και ολέθριος – τελικά – μικροαστός.