Οι κυβερνοπειρατές σε επικίνδυνα νερά

Η αυλαία έχει σηκωθεί για την τρίτη πράξη μιας από τις πιο φιλόδοξες γαλλικές μουσικές παραγωγές, στόχος της οποίας είναι ο τερματισμός της ψηφιακής πειρατείας. Πάνω από δύο χρόνια αφότου η Γαλλία ενέκρινε την αυστηρή καταστολή των παραβιάσεων των πνευματικών δικαιωμάτων (κοπιράιτ), η υπηρεσία που επιβλέπει τα δικαιώματα αυτά έστειλε την περασμένη εβδομάδα στα δικαστήρια τις πρώτες υποθέσεις. Μερικοί καθ’ υποτροπήν παραβάτες μπορεί να αποκλειστούν προσωρινά από το Διαδίκτυο.

Μελέτες δείχνουν πως η γοητεία της πειρατείας φθίνει στη Γαλλία αφότου τέθηκε σε ισχύ ο αποκαλούμενος νόμος των τριών αδικημάτων, ο οποίος χαιρετίστηκε από τις βιομηχανίες της μουσικής και του κινηματογράφου και μισήθηκε από τους θιασώτες του ανοιχτού Internet. Οι ψηφιακές πωλήσεις αυξάνονται τώρα στη Γαλλία. Και τα έσοδα της μουσικής βιομηχανίας αρχίζουν να σταθεροποιούνται.

«Πιστεύω πως όλο και περισσότεροι Γάλλοι κατανοούν ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να πληρώνονται για τη δουλειά τους», λέει ο Πασκάλ Νεγκρ, πρόεδρος της Universal Music France. «Πιστεύω πως όλοι έχουν έναν φίλο που έχει λάβει ένα e-mail από τη HADOPI. Αυτό επιδρά παιδευτικά».

Η αυλαία όμως δεν έχει πέσει ακόμη για τους ιστότοπους κοινής χρήσης αρχείων. Καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές, η αντιπολίτευση στον νόμο αναθερμαίνεται. Αντίπαλοι του Προέδρου Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος ήταν ο υποστηρικτής του μέτρου, λένε πως παραβιάζει ελευθερίες του πολίτη. Θέλουν να ακυρώσουν ή να αλλάξουν αυτό τον γαλλικό νόμο επωφελούμενοι από μια επιτυχημένη εκστρατεία για να καταψηφιστούν στο αμερικανικό Κογκρέσο δύο νομοσχέδια με στόχο τη μείωση της πειρατείας, καθώς και από ένα κύμα διαμαρτυριών κατά της διεθνούς συνθήκης για το κοπιράιτ.

Η υπηρεσία που διαχειρίζεται το σύστημα των τριών αδικημάτων, γνωστή με τη γαλλική συντομογραφία HADOPI (Υπατη Αρχή για τη διανομή έργων και την προστασία των δικαιωμάτων στο Διαδίκτυο), έως τα τέλη Δεκεμβρίου είχε στείλει 822.000 προειδοποιήσεις με e-mail σε ύποπτους παραβάτες. Ακολούθησαν 68.000 δεύτερες προειδοποιήσεις, που διανεμήθηκαν με συστημένες επιστολές. Εξ αυτών, 165 περιπτώσεις πέρασαν στο τρίτο στάδιο, στο οποίο τα δικαστήρια είναι εξουσιοδοτημένα για να επιβάλλουν πρόστιμα 1.500 ευρώ και να διακόπτουν τη σύνδεση στο Διαδίκτυο για ένα μήνα.

Ο Ερίκ Βαλτέρ, ο γενικός γραμματέας της HADOPI, λέει πως ο σχετικά χαμηλός αριθμός των παραβατών του τρίτου σταδίου δείχνει πως το σύστημα έχει επιτύχει. «Η δουλειά μας είναι να εξηγούμε στους ανθρώπους γιατί η πειρατεία είναι κάτι κακό και γιατί πρέπει να σταματήσουν», είπε στη διάρκεια συνέντευξης στα γραφεία της υπηρεσίας που βρίσκονται πίσω από τον σιδηροδρομικό σταθμό του Μονπαρνάς στο Παρίσι. «Οταν οι άνθρωποι το καταλαβαίνουν, σταματούν. Φυσικά, μερικοί δεν θέλουν να καταλάβουν. Τότε πρέπει να διαβιβάσουμε τους φακέλους τους στο σύστημα Δικαιοσύνης».

Μια έκθεση που παραγγέλθηκε από τη HADOPI, η οποία έχει προϋπολογισμό 11 εκατ. ευρώ και απασχολεί 70 εργαζομένους, έδειξε μεγάλη μείωση στην κοινή χρήση φακέλων αφότου εγκαθιδρύθηκε το σύστημα. Μια χωριστή μελέτη από ερευνητές του Κολεγίου Ουέλσλι στη Μασαχουσέτη και το Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι Μέλον στο Πίτσμπουργκ έδειξε πως η HADOPI αύξησε τα νόμιμα κατεβάσματα μέσω του iTunes της Apple. Από την άνοιξη του 2009, όταν η συζήτηση για το μέτρο οργίαζε, έως τα μέσα του 2011, οι πωλήσεις του iTunes αυξήθηκαν με πολύ εντονότερο ρυθμό στη Γαλλία από ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Μια εθνική πολιτική κατά της πειρατείας σε συνδυασμό με εκπαιδευτικές προσπάθειες είναι πολύ πιο αποτελεσματική μακροπρόθεσμα από ό,τι ένας μικρός αριθμός παραδειγματικών μηνύσεων», γράφουν οι ερευνητές.