«Σχεδιάζω ελληνική ταινία»

Ο Αλέξανδρος Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος. Κατά κόσμον – στο Χόλιγουντ – Αλεξάντερ Πέιν. Ελληνικής – δεύτερης γενιάς – καταγωγής. Οι πρόγονοί του από Αίγιο, Σύρα και Λιβαδειά. Ο Πέιν, λοιπόν, είναι τρία πράγματα μαζί. Με πολλές υποψηφιότητες Οσκαρ. Σεναριογράφος και σκηνοθέτης που εξόχως ισορροπεί ανάμεσα στο καλλιτεχνικό και το εμπορικό. Και το τρίτο, ένας από τους διαπρεπέστερους που καταφέρνει το μάξιμουμ με το μίνιμουμ της παραγωγής. Γι’ αυτό τον λένε «Ο μικρός Μεγαλέξαντρος της Αμερικής»!

Θυμίζω στα γρήγορα: το 2002 «Σχετικά με τον Σμιντ». Πικρή κομεντί που απέφερε δύο υποψηφιότητες Οσκαρ. Δύο χρόνια αργότερα, «Πλαγίως» (Sideways). Μ’ ένα Οσκαρ σεναρίου για τον ίδιο και τέσσερις ακόμα υποψηφιότητες. Περίφημα. Και αυτές τις ημέρες στις αίθουσες «Οι απόγονοι» (The Descendants). Με πέντε υποψηφιότητες Οσκαρ: καλύτερης ταινίας, ανδρικής ερμηνείας, σκηνοθεσίας, μοντάζ, σεναρίου. Ολοι όσοι το είδαν στοιχηματίζουν το εξής: ο Τζορτζ θα το πάρει το Οσκαρ και θα ‘ναι ντάλα μεσημέρι.

Who is George; Μα φυσικά ο Κλούνι. Γιατί ο μικρός Μεγαλέξαντρος γνωρίζει, όπως οι καλύτεροι αμερικανοί σκηνοθέτες, να χειρίζεται και να αποσπά σπουδαίες ερμηνείες από πρωτοκλασάτους ηθοποιούς. «Οι περισσότεροι λένε ότι θυμίζει κάτι μεταξύ Κάρι Γκραντ και Κλαρκ Γκέιμπλ. Μπορεί. Ομως για μένα περισσότερο ταιριάζει στο image ενός Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Αν ζούσε ο Φεντερίκο Φελίνι, για το “Dolce Vita” θα διάλεγε τον Κλούνι».

Κάπως έτσι άρχισε μια σύντομη, πλην όμως θερμή, συνομιλία με τον Αλέξανδρο Παπαδόπουλο, μέσω της τηλεφωνικής γραμμής. Μια συνομιλία πρώτα στα ελληνικά και ύστερα στα αγγλικά. Γιατί μου είπε «από τους γονείς και τους παππούδες μου δεν ξεχνώ τα ελληνικά». Και συνέχισε:

«Ο Τζορτζ είναι ένα σπάνιο μείγμα χαμόγελου και πικρίας. Δράματος και κωμωδίας. Δεν υπάρχουν σήμερα πολλοί πρωταγωνιστές με τη δική του στόφα. Το σύγχρονο να πορεύεται με το κλασικό. Και σε βεβαιώ, αν και είναι star πολλών καρατίων, η συνεργασία μας ήταν very easy (ας πούμε ήρεμη). Το ίδιο και με τον Τζακ Νίκολσον. Οταν το σενάριο είναι καλό και οι προδιαγραφές της παραγωγής αξιοπρεπείς, ακόμα και οι πιο δύστροποι stars συνεργάζονται αρμονικά».

Το αντιφατικό είναι ότι το στόρι διαδραματίζεται στη Χαβάη. Παραδεισένιος τουριστικός προορισμός που για τον ήρωα μοιάζει με κόλαση.

«Ετσι καταρρίπτεται η μονοσήμαντη, γραφική εικόνα της ειδυλλιακής Χαβάης».

Οπου ο Ματ Κινγκ (Τζορτζ Κλούνι), εισοδηματίας μιας ακίνητης περιουσίας τεραστίων διαστάσεων που πρόκειται να μοσχοπουληθεί ως τουριστικό θέρετρο, βασανίζεται από κρίση οικογενειακή, αισθηματική και υπαρξιακή. Η Λιζ, η γυναίκα του, βρίσκεται σε κώμα και οι δύο κόρες του σε διαρκή, προς τον ίδιο και τη μάνα τους, προσβολή. Οταν μαθαίνει ότι η Λιζ ήταν σφόδρα ερωτευμένη και ότι σχεδίαζε να τον εγκαταλείψει στην ψύχρα, ε τότε είναι έτοιμος να εκραγεί. Μια ζωή στο ψέμα.

«Ετσι υπογείως εισβάλλουν μερικά από τα κεντρικά θέματα που ανεβοκατεβάζουν τις θερμοκρασίες της ύπαρξης κάθε ανθρώπου. Μίσος, εξαπάτηση, αλλοτρίωση, συγχώρεση. Αυτή είναι και η πορεία του Ματ Κινγκ. Πάνω σ’ ένα τεντωμένο σχοινί. Γιατί ο θάνατος είναι ο αδιάψευστος καθρέφτης του αληθινού χαρακτήρα μας. Ο καταλύτης μας. Μαζί μ’ αυτό το δράμα πορεύεται και το ξεπούλημα της γης. Δηλαδή η εμπορευματοποίηση μιας κληρονομιάς από τους απογόνους που δεν έχυσαν μισή σταγόνα ιδρώτα για να αποκτήσουν αυτή τη γη».

Ποιο το αναντικατάστατο εργαλείο μιας ταινίας; Το σενάριο; Η σκηνοθεσία; Οι ερμηνείες;

Ολα μαζί. Ομως όσο και να σου φαίνεται εξωφρενικό, εγώ πρώτα απ’ όλα, ακόμα και από την ιστορία, βάζω το μοντάζ. Ο μετρονόμος των ρυθμών. Το εργαλείο με το οποίο απογειώνεται ή γκρεμίζεται κάθε ταινία. Το μοντάζ ο βασιλιάς των κινηματογραφιστών.

Και η Ελλάδα; Ως απόγονος κι εσύ αυτής της ευλογημένης και ταυτόχρονα καταραμένης γης, θα κάνεις κάποια στιγμή μια ελληνική παραγωγή;

Οπωσδήποτε. Είναι στα σκαριά. Αφού πρώτα ολοκληρώσω ακόμα δύο ταινίες. Η τρίτη θα είναι στα ελληνικά, γυρισμένη στην Ελλάδα.

Βλέπεις ελληνικό σινεμά; Βοήθησες για τον «Κυνόδοντα»;

Να σου πω την αλήθεια προσπάθησα αλλά η μητέρα μου δεν κατάλαβε τίποτα κι έτσι δεν κατάφερα να τη δω. Ομως μου άρεσε το «Attenberg» της Τσαγγάρη. Μια ταινία που επιτέλους αποφεύγει την εσωστρέφεια άλλων ελληνικών ταινιών.

Υπάρχει ελπίδα;

Πού στο Χόλιγουντ; Μπορεί να γυρίζονται πολλά σκουπίδια, όμως ένα μεγάλο μέρος του κοινού εξακολουθεί να βλέπει ταινίες με κέντρο βάρους τον Ανθρωπο. Γι’ αυτό αισιοδοξώ, γράφω, ανησυχώ και σκηνοθετώ.