Καληνύχτα, Ιράκ

Σχεδόν εννέα χρόνια μετά την εισβολή της διεθνούς δύναμης στο Ιράκ με επικεφαλής τις ΗΠΑ, που οδήγησε στην πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, τα αμερικανικά στρατεύματα υπέστειλαν χθες την αστερόεσσα στη Βαγδάτη και αποχώρησαν αφήνοντας πίσω τους μια χώρα σπαρασσόμενη, με αντιμαχόμενες φατρίες, πολιτική αβεβαιότητα και θρησκευτικές διαφορές.

Σχεδόν 4.500 ξένοι στρατιώτες και δεκάδες χιλιάδες ιρακινοί πολίτες έχασαν τη ζωή τους, ενώ 800 δισ. δολάρια ξοδεύτηκαν σε αυτόν τον πόλεμο. Πόλεμος που ξεκίνησε με την επιχείρηση «Σοκ και δέος» και τον βομβαρδισμό της Βαγδάτης, αλλά αργότερα εξελίχθηκε σε μια αιματηρή λυσσαλέα σύγκρουση μεταξύ της επί πολλά χρόνια καταπιεσμένης πλειονότητας των σιιτών και των σουνιτών που μονοπωλούσαν επί χρόνια την εξουσία.

Στη Βαγδάτη μετέβη χθες ο αμερικανός υπουργός Αμυνας Λίο Πανέτα για τον επίσημο τερματισμό των επιχειρήσεων του στρατού των ΗΠΑ στο Ιράκ και την τελετή υποστολής της αμερικανικής σημαίας, ενώ η βία συνεχίζει να μαστίζει τη χώρα και ο μουσουλμανικός κόσμος να βρίσκεται σε αναταραχή. Σε μια αυλή του αεροδρομίου της Βαγδάτης υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας ο Πανέτα ευχαρίστησε τους ένα εκατομμύριο στρατιώτες που έκαναν τη θητεία τους στο Ιράκ, αναγνωρίζοντας τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει τώρα η χώρα στον δρόμο προς τη δημοκρατία. «Θέλω να είμαι ξεκάθαρος: το Ιράκ θα δοκιμαστεί στο άμεσο μέλλον από την τρομοκρατία και από όσους επιθυμούν να τη διχάσουν μέσω οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων, καθώς και από τις απαιτήσεις της ίδιας της δημοκρατίας», είπε.

Την ώρα όμως της υποστολής και ενώ η τρομπέτα έπαιζε τον εθνικό ύμνο όλοι ήξεραν ότι η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμη. Και παρότι ο πόλεμος επισήμως τελείωσε, οι Αμερικανοί θα διατηρήσουν στο Ιράκ δύο βάσεις με περίπου 4.000 στρατιώτες – αριθμός πολύ μικρός σε σχέση με το 2007, όταν στο ιρακινό έδαφος υπήρχαν 170.000 αμερικανοί στρατιώτες σε 505 βάσεις. Σύμφωνα με αξιωματικούς, ακόμη πραγματοποιούνται καθημερινά επιθέσεις σε αμερικανούς στρατιώτες και σε κομβόι στρατιωτικών αυτοκινήτων κυρίως στα νότια της χώρας. Αλλωστε πολλοί αμφισβητούν την ικανότητα των ιρακινών στρατευμάτων να προστατεύσουν το έδαφος της χώρας αλλά και τις πλατφόρμες πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο.

Η αίσθηση κινδύνου στην τελετή αποχώρησης τονίστηκε από ελικόπτερα που πετούσαν συνεχώς πάνω από τον χώρο, προσπαθώντας να προλάβουν πιθανές επιθέσεις με ρουκέτες.

Τον πόλεμο στο Ιράκ ξεκίνησε η κυβέρνηση Μπους τον Μάρτιο του 2003 με το επιχείρημα ότι η κυβέρνηση του Σαντάμ Χουσεΐν διαθέτει όπλα μαζικής καταστροφής και έχει διασυνδέσεις με την Αλ Κάιντα που απειλούν την ασφάλεια των ΗΠΑ. Καθώς τα όπλα μαζικής καταστροφής δεν βρέθηκαν ποτέ – γεγονός που ντρόπιασε τόσο την κυβέρνηση Μπους όσο και τις μυστικές υπηρεσίες – ο πόλεμος μπήκε σε νέο πλαίσιο και θεωρήθηκε μια προσπάθεια στροφής της Μέσης Ανατολής προς τη δημοκρατία. Και παρότι αρκετοί Ιρακινοί αρχικά χαιρέτισαν την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν, η έντονη παρουσία των αμερικανικών στρατευμάτων δημιούργησε μια ατμόσφαιρα κατοχής η οποία πυροδότησε πολλά αιματηρά περιστατικά θρησκευτικής βίας.

Τώρα οι γειτονικές χώρες θα παρακολουθούν στενά το πώς η Βαγδάτη και η κυβέρνηση του Αλ Μαλίκι θα διαχειρισθούν τα προβλήματα χωρίς την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, ενώ η κρίση στη γειτονική Συρία απειλεί να ανατρέψει κάθε εθνική και θρησκευτική ισορροπία στην ευρύτερη περιοχή. Στο εσωτερικό η εύθραυστη κυβέρνηση θα πρέπει να αντιμετωπίσει τους αντάρτες, καθώς και να διαχειρισθεί την οικονομία που βασίζεται στο πετρέλαιο αλλά πλήττεται από μεγάλη διαφθορά.