[Φαινόμενα] Από τη Λάσι στον Λουκάνικο

Αυτές τις ταραγμένες εποχές που ο κόσμος αναζητά ιστορίες και πρότυπα οι οποίες θα του προσφέρουν το χαμένο αίσθημα της συνοχής γύρω από αξίες και συναισθήματα, αποκτά εξέχουσα συμβολική σημασία η φιγούρα ενός ατρόμητου σκύλου που βρίσκεται πάντα μπροστά στις διαδηλώσεις, στην πρώτη γραμμή των συγκρούσεων, ανυποχώρητος, μαχητικός.

Ετσι βρέθηκε ο δικός μας Λουκάνικος – πρωταγωνιστής, εδώ και καιρό, σε όλες τις ανταποκρίσεις ξένων δημοσιογράφων από συγκρούσεις και επεισόδια στο Κέντρο των Αθηνών – να ανακηρυχθεί από το περιοδικό «Time» σε σκύλο – σύμβολο των μαχητικών λαϊκών διεκδικήσεων. Διόλου απλή ιστορία, γιατί η ταύτισή του με την αγωνιστική, λαϊκή φαντασίωση της εποχής δίνει νέα διάσταση στον μιντιακό μύθο του σκύλου – προστάτη, που είχε σύμβολό του ώς χθες την αλήστου μνήμης Λάσι.

Εκείνη, καθαρόαιμο κόλεϊ, αποτέλεσε το σύμβολο μιας εποχής κατά την οποία το Χόλιγουντ ανέλαβε την πολιτισμική συνοχή της Αμερικής του Ψυχρού Πολέμου, διαμορφώνοντας τους συντηρητικούς κοινωνικούς μύθους της.

Σε αντίθεση με τον δικό μας αληθινό Λουκάνικο, η Λάσι ξεκίνησε από κινηματογραφική ηρωίδα (επτά ταινίες από το 1943 ώς το 1951) για να ακολουθήσει κατόπιν μακρά τηλεοπτική καριέρα. Η σειρά αφορούσε περισσότερο την προβολή ηθικών αρχών που θα έπρεπε να διαπνέουν την αγορίστικη αγωγή μιας ισχυρής, «λευκής» Αμερικής, δίνοντας έμφαση «στη δέσμευση, την οικογένεια και τη φιλία». Βέβαια, υπήρξαν τρία, τέσσερα κόλεϊ που πήραν τον ρόλο της Λάσι κατά τη διάρκεια της προβολής της σειράς από το 1954 ώς το 1974, και μάλιστα αρσενικά. Ενα από αυτά δε, ο Spook, τρομοκρατήθηκε και δεν ξαναπάτησε σε πλατό, όταν μια λάμπα προβολέα έσκασε μπροστά του.

Καμία σχέση με τον δικό μας ατρόμητο ημίαιμο, που προηγήθηκε του μιντιακού του μύθου. Και μπορεί να επενδύονται στην εικόνα του, που φιγουράρει με αγωνιστική μεγαλοπρέπεια στο «Τime» και σε πλήθος από παγκόσμια μέσα, ανθρώπινα αισθήματα και επιθυμίες που ουδεμία σχέση έχουν με τη σκυλίσια πραγματικότητά του, ακόμη κι έτσι όμως γίνεται σύμβολο μιας εποχής μεγάλων ανατροπών, εκεί που το παραμύθι της Λάσι ακριβώς αυτές αποστρεφόταν.

Για να μην είμαστε άδικοι ως προς τους μύθους κάθε εποχής, έστω και τους σκυλίσιους, εκείνος της Λάσι έχει και ένα άγνωστο κομμάτι το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει μια «κρυφή γέφυρα» με τον επαναστατικό μύθο του Λουκάνικου. Μεταξύ των σεναριογράφων της υπήρξαν και πολλοί που βρέθηκαν στη μαύρη λίστα του Μακαρθισμού, όπως ο Ρόμπερτ Λι και ο Αντριαν Σκοτ, ο οποίος μάλιστα ήταν ένας από τους 10 συγγραφείς του Χόλιγουντ που φυλακίστηκαν με εντολή του Κογκρέσου.

Ομως αυτό ουδόλως επηρέασε την ιστορία της Λάσι που, παραμένοντας σύμβολο της αποστειρωμένης εικόνας μιας ζαχαρένιας Αμερικής, «πλήρωσε» εντέλει με κατακόρυφη πτώση της τηλεθέασης την αλλαγή των νοοτροπιών στις αρχές του ’70, την εποχή δηλαδή των μεγάλων κοινωνικών κινημάτων.

Οπως και να έχει, με τη μιντιακή ιστορία να φέρει επιπλέον ισχυρή την οργουελιανή σφραγίδα στην αλληγορική αξιοποίηση της φιγούρας των ζώων για την καταγγελία του πολιτικού σκοταδισμού («Η φάρμα των ζώων»), ο Λουκάνικος των Αθηνών προσφέρεται για ήρωας σύγχρονων μιντιακών μύθων. Ιδίως της αφοσίωσης. Στον αγώνα; Στην ομάδα; Μόνο αυτό το τελευταίο αντιλαμβάνεται, σαν αγέλη του φυσικά. Οσοι γνωρίζουν δε από σκυλίσια ένστικτα, ξέρουν πως από την ώρα που αποφάσισε ότι είναι ο αρχηγός της δεν υπολογίζει τη ζωή του για την προστασία της. Είναι το στοιχείο της συγκίνησης στο οποίο επενδύει το μιντιακό θέαμα.

Από τη στιγμή όμως που ο Λουκάνικος αναγορεύτηκε σε σύμβολο, σηκώνει το βάρος κάθε είδους ανθρώπινων ερμηνειών τής συμπεριφοράς του. Και ίσως ανάμεσα σε αυτές να χωρέσει και η ανασκευή της αρνητικής εικόνας του τόπου στους απανταχού φιλόζωους με τα πλήθη των αδέσποτων στους αθηναϊκούς δρόμους, αφού ανάμεσα ακόμη και σε αυτά βρίσκονται οι «ήρωες» που με το παράδειγμά τους μετασχηματίζουν την ασυναρτησία των σύγχρονων κοινωνιών σε συνεκτικό μύθο για την επιβίωσή τους.