Το τηλεσκόπιο εκτοξεύτηκε πέρυσι τον Φεβρουάριο και τέθηκε σε γεωστατική τροχιά γύρω από τη Γη, σε απόσταση περίπου 36.000 χιλιομέτρων. Πρόκειται για μια διαστημοσυσκευή εξοπλισμένη με ειδικά όργανα που για τα επόμενα τέσσερα χρόνια θα συλλέγει στοιχεία, μεταξύ των άλλων για τις διακυμάνσεις στην υπεριώδη ακτινοβολία του Ηλιου η οποία έχει άμεση και ισχυρή επίδραση στην ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης.
Επίσης θα χαρτογραφήσει το μαγνητικό πεδίο του Ηλιου και θα προσπαθήσει να κατανοήσει πώς αυτό δημιουργείται, αλλά και σε ποιους μηχανισμούς οφείλεται ο ενδεκαετής κύκλος της ηλιακής ακτινοβολίας.
Ιδιαίτερη όμως σημασία έχουν οι παρατηρήσεις του SDO σχετικά με τις ηλιακές εκρήξεις. Ηδη τα πρώτα δεδομένα που έχει συγκεντρώσει χάρη στον υπερευαίσθητο μετρητή υπεριώδους ακτινοβολίας που διαθέτει καταδεικνύουν ότι οι εκρήξεις αυτές έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και δυναμική απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι τώρα.
Η ακτινοβολία που απελευθερώνεται από αυτά τα εκρηκτικά φαινόμενα ξεπερνά σε διάρκεια τις πέντε ώρες και η ενέργεια που διασκορπίζεται στο ηλιακό σύστημα είναι μερικές φορές μεγαλύτερη από ό,τι στην αρχική φάση της έκρηξης.
Η Γη δεν μένει ανεπηρέαστη από τα όσα συμβαίνουν στον Ηλιο. Το κεντρικό μας άστρο εκπέμπει από την επιφάνειά του ένα πολύ αραιό υλικό, που ονομάζεται ηλιακός άνεμος. Ο άνεμος αυτός διασκορπίζεται στην ευρύτερη περιοχή με μεγάλη ταχύτητα, που φθάνει τα 400 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο.
Κάποιες φορές, έπειτα από σφοδρές εκρήξεις που συμβαίνουν στον Ηλιο, εκτοξεύεται ένα πυκνότερο υλικό που εξαπλώνεται στο Διάστημα με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα, η οποία ξεπερνά ορισμένες φορές τα 3.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο.
Αυτό το υλικό αποτελείται κατά 95% από υδρογόνο, ενώ το υπόλοιπο 5% συνίσταται από ήλιον και άλλα βαρύτερα στοιχεία.
Οταν φθάνει στη Γη διαταράσσει τη μαγνητόσφαιρα και την ιονόσφαιρα. Η συγκεκριμένη διαταραχή, που περιγράφεται ως γεωμαγνητική καταιγίδα, επιδρά στις τηλεπικοινωνίες, στις μαγνητικές πυξίδες, στα δίκτυα ενέργειας – όπως είναι οι γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και οι μεταλλικοί αγωγοί μεταφοράς πετρελαίου -, στο δορυφορικό Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού (GΡS) και στους δορυφόρους.
Η κηλίδα που οδήγησε στη μεγάλη έκρηξη
Στις 13 Φεβρουαρίου 2011 το διαστημικό ηλιακό τηλεσκόπιο SDO φωτογράφισε μια ηλιακή κηλίδα, γνωστή με τον κωδικό 1158, από την οποία προκλήθηκε μια μεγάλη ηλιακή έκρηξη.
Οι κηλίδες είναι σκοτεινές περιοχές στον Ηλιο όπου δηµιουργούνται έντονα µαγνητικά πεδία. Συσσωρεύονται τεράστια ποσά ενέργειας που, όταν το µαγνητικό πεδίο του Ηλίου δεν µπορεί να τα συγκρατήσει, τότε δηµιουργούνται εκρήξεις. Μια σειρά τέτοιων εκρήξεων, εκλάµψεων, σηµειώθηκε και στις 14 Φεβρουαρίου 2011, κατά τις οποίες παρατηρήθηκε εκτόξευση στεµµατικού υλικού, όπως λέγεται, προς την ευρύτερη διαστηµική γειτονιά µας και φυσικά προς τη Γη. Το υλικό αυτό εκτοξεύεται από τον Ηλιο προς τη Γη µε ταχύτητα από 400 χλµ. το δευτερόλεπτο µέχρι και 800 ή 900 χλµ. το δευτερόλεπτο.
Ηλιακή έκρηξη
Αυτή η φωτογραφία αποτυπώθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2003 από ένα άλλο διαστημικό τηλεσκόπιο που παρατηρεί τον Ηλιο, το Solar and Heliospheric Observatory (SOHO). Δείχνει μια ηλιακή έκρηξη. Μέχρι τη στιγμή που τέθηκε σε τροχιά το SDO, τον Φεβρουάριο του 2011, οι ηλιακές εκρήξεις καταγράφονταν κάθε 90 λεπτά με αποτέλεσμα πολλές εξ αυτών να μην μπορούν να παρατηρηθούν.
Σωρεία εκρήξεων στις 30 Μαρτίου 2010
Δεκάδες εκρήξεις στην επιφάνεια του Ηλίου κατέγραψε το SDO στις 30 Μαρτίου 2010. Το συγκεκριμένο ηλιακό τηλεσκόπιο είναι το πιο εξελιγμένο όργανο παρατήρησης που μελετά τον Ηλιο. Οι εικόνες που λαμβάνει έχουν ευκρίνεια 10 φορές υψηλότερη από μια τηλεόραση υψηλής ευκρίνειας (HD) ενώ αποστέλλει δεδομένα γρηγορότερα από κάθε άλλη αντίστοιχη διαστημοσυσκευή.