Αλλο λούμπεν, άλλο λουμπίνες

Στο θέατρο Studio Κυψέλης (ένα κομψό θεατράκι) παίζεται το έργο του Μπάμπη Τσικληρόπουλου «Ωχ! τα νεφρά μου». Ο πρόσφατα αποδημήσας συγγραφέας έχει δει έως τώρα το έργο αυτό να κάνει περίλαμπρη καριέρα, αφού έχει ξαναπαιχτεί και στην Αθήνα και σε ΔΗΠΕΘΕ.

Ο Τσικληρόπουλος ήταν ένας άνθρωπος που έζησε από κοντά το περιθώριο, το μελέτησε και βέβαια αγάπησε τα αδιέξοδά του, τα πάθη του, τους καημούς του και τη μιζέρια του. Κυρίως όμως αγάπησε την ανθρωπιά, τη ζεστασιά και τους βαθείς δεσμούς φιλίας που συνδέουν τους κοινωνικούς παρίες, τους αποσυνάγωγους, τους απορριμμένους από τον κοινωνικό ιστό.

Δύο τέτοιοι τύποι, κλόουν τσαπλινικοί και μπεκετικοί παρίες, είναι οι αντιήρωες του έργου του Τσικληρόπουλου. Για να φτάσει στο ώριμο αυτό έργο ο σημαντικός αυτός συγγραφέας είχε δοκιμάσει να ερμηνεύσει το περιθώριο και στο έργο του «Πρόσκληση» που ανέβασε ο Βολανάκης στο ΚΘΒΕ (δύο αλήτες προσκαλούνται σε έναν πύργο – είχε προηγηθεί ο Σκούρτης, φίλος του Τσικληρόπουλου, με της «Νταντάδες» και ο μακαρίτης Καρράς με τους «Νυχτοφύλακες» – είδατε παράδοση σε είκοσι περίπου χρόνια;), οι «Κερατάδες» και η «Ούρσουλα» (μια τραβεστί) που αξιοποίησε ο Καρακατσάνης και ο «Κήπος με τα χελιδόνια» που ανέβασε ο Λ. Τσάγκας. Παντού κυριαρχούν οι δύο παρίες. Αλλά και στο επίσης ώριμο έργο του «Ο κύριος», που ανέβασε ο Παπαγεωργίου (κύριος και δούλος – σαν τον «Πούντιλα» του Μπρεχτ και το ομώνυμο σενάριο του Πίντερ που γύρισε ο Λόουζι), ο Τσικληρόπουλος αναλύει τις σχέσεις ανάμεσα σε άντρες, τη φιλία, την εξάρτηση, τον αλληλοσεβασμό και την αλληλοϋπονόμευση.

Στο «Ωχ! τα νεφρά μου» εξαντλεί με τρόπο καθοριστικό και συνάμα με κοινωνική κριτική την εκμετάλλευση και την εμπορευματοποίηση των ανθρωπίνων οργάνων από τάχα φιλάνθρωπους απατεώνες που πωλούν ανθρωπισμό και αγοράζουν φτηνά, σώζοντας τους έχοντες από τον θάνατο, όργανα φτωχών και ανέργων.

Ο Τσικληρόπουλος με μαεστρία καταγράφει τη συγκινητική σχέση δύο περιθωριακών, ενός ξεσκολισμένου και ενός αφελούς και «αθώου», ενός ευέλικτου και ενός αμήχανου, με στρατηγικές μυητικής τελετής. Ετσι δεν λείπει από τη σχέση και η συμπονετική Μαγδαληνή, η πόρνη που σέβεται, όπως δεν λείπει βέβαια ούτε ο έμπορος, ο ανελέητος, κυνικός και αδίστακτος.

Στη σκηνή του Studio Κυψέλης ο Σταμάτης Τζελέπης, πρώτος διδάξας και επανειλημμένως ερμηνεύσας τον βασικό ρόλο, αυτή τη φορά σκηνοθετεί και ερμηνεύει με λιτότητα, λαϊκό χιούμορ, ειρωνική διάθεση αλλά και λαϊκό αυθορμητισμό. Ο ίδιος έχει πια ταυτιστεί με τον ρόλο, του ενεργητικού αλήτη. Ηθοποιός απλός αλλά ουσιαστικός στα εκφραστικά του μέσα, με έντονη τη λαϊκή αυτοσχέδια υποκριτική παράδοση. Δίπλα του, στον ρόλο του άπραγου αλητάκου, άλλη μια φορά, με εκπλήττει ένας ερασιτέχνης θεατρίνος, που μπροστά του τύφλα να ‘χουν μια σειρά θεατρικές και τηλεοπτικές περσόνες. Ο Τάσος Τσάκωνας δίνει ρέστα. Η πολύ καλή ηθοποιός Μαρία Δρακοπούλου, σ’ έναν ρόλο που πρέπει να ισορροπήσει σε τεντωμένο σκοινί (μητρική μυητική πόρνη), κατορθώνει να συνδυάσει το κιτς του ρόλου και τη στοργή του θήλεος προς τον αμύητο ερωτικά άντρα. Ο Σωτήρης Αντωνίου, στον κύριο και έμπορο, ρητορικός στην ψευδοϋποκρισία του.