Μία ημέρα στην κόλαση της Αθήνας

^«Ζούμε στη χώρα του παραλόγου», του είπε σέρνοντας τις λέξεις. Αταίριαστοι συνομιλητές. Ενας ζωγράφος συγκεντρωμένος στη λεπτομέρεια και ένας τοξικομανής στο μεταίχμιο πραγματικότητας και παραισθήσεων, την Πέμπτη, στην οδό Σταδίου. Με τα σκελετωμένα χέρια του ξήλωνε αφίσες του ΠΑΜΕ που καλούσαν σε νέα απεργία για να καθαρίσει το οπτικό πεδίο του καλλιτέχνη. Μπροστά τους μια ακόμη πορεία είχε μπουκώσει τον δρόμο με αυτοκίνητα. Στον πίνακα όμως δεν υπήρχαν ούτε άνθρωποι ούτε οχήματα. Μονάχα κτίρια που αποκάλυπταν τα αρχιτεκτονικά στολίδια τους. Οι περαστικοί κοιτούσαν τον καμβά απορημένοι. Ο ζωγράφος έβλεπε αυτό που οι ίδιοι προσπερνούσαν. Μια στιγμή ομορφιάς στην αλλιώτικη μέρα τους.

Δεν είναι όλα προϊόντα της κρίσης. Στην Αθήνα των 14.500 ταξί και 2,5 εκατομμυρίων Ι.Χ. οι οδηγοί ήξεραν και στις καλές εποχές τι θα πει μποτιλιάρισμα. Πορείες φράκαραν και άλλοτε τους δρόμους. Και στους κάδους τα σκουπίδια ξεχείλιζαν και σε παλαιότερες απεργίες. Προχτές όμως όλα συνυπήρχαν. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς είχαν νεκρώσει για το πρώτο από τα δύο 24ωρα απεργίας (στο δεύτερο, χτες, συμμετείχαν και τα ταξί). Κεντρικές λεωφόροι έκλειναν σποραδικά από ολιγομελείς ομάδες και πάνω από 40.000 τόνοι απορριμμάτων που δεν είχαν ταξιδέψει στη χωματερή σάπιζαν στα πεζοδρόμια. Η κρίση όμως δεν πότιζε την πόλη μόνο με μυρωδιές, ούτε μόνο έπνιγε τα ακούσματά της με κορναρίσματα. Τρύπωνε και στα πιο απρόσμενα μέρη. Σε κεντρικό βιβλιοπωλείο, στα ράφια με τις νέες κυκλοφορίες, ξεχώριζαν οι τίτλοι: «Το δόγμα του Σοκ. Η άνοδος του καπιταλισμού της καταστροφής» και «Φράχτες και παράθυρα. Άι στο διάολο ΔΝΤ», της συγγραφέως Ναόμι Κλάιν. Ολες οι αισθήσεις μιας κοινωνίας συντονισμένες στη ρήξη και στα οικονομικά της αδιέξοδα.

Στους δρόμους βγήκαν πρώτοι οι δικαστικοί υπάλληλοι, αποκλείοντας για μισή ώρα το πρωί τη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας. Ακολούθησαν εργαζόμενοι στον ΟΑΣΑ. Περίπου 150 άτομα συγκεντρώθηκαν στην Αμαλίας με μαύρες σημαίες και θυμήθηκαν τα συνθήματα από τις κινητοποιήσεις των Αγανακτισμένων: «Κλέφτες» και «Η Χούντα δεν τελείωσε το ’73». Αν και λίγοι, οι φωνές τους έφταναν μέχρι και τον Εθνικό Κήπο, στα σκιερά παγκάκια του οποίου ξάπλωναν δύο άστεγοι. Παραδομένοι στην κούραση δεν ενοχλούνταν από τους απεργούς ή τα κορναρίσματα. Μια κορδέλα και ένας τροχονόμος έστελναν τα οχήματα στο στενάκι της Ξενοφώντος. Εκεί, μέσα σε 100 μέτρα, από την Πέμπτη συνυπάρχουν δύο κόσμοι. Το κτίριο του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών στα αριστερά και ένα ανταλλακτήριο χρυσού στα δεξιά. Ο ιδιοκτήτης του είπε ότι το άνοιξε προχτές. Εχει άλλα τέσσερα. Στο Μοσχάτο, στο Κουκάκι, στον Ταύρο και στην Καλλιθέα. «Οι δουλειές πάνε καλά. Ο κόσμος χρειάζεται ρευστό», τόνισε και ζήτησε να μη δημοσιοποιηθεί το όνομά του.

Την πρώτη μέρα δεν μπήκε πελάτης στο νέο μαγαζί του. Πέρασαν όμως πολλά αυτοκίνητα. Το μποτιλιάρισμα μεταφέρθηκε στην Ερμού, όπου μια γυναίκα κατέβηκε από το αυτοκίνητό της και βλαστημούσε την τύχη της. Μπλόκαρε τη Βασιλέως Κωνσταντίνου όπου άλλη οδηγός είχε μείνει από βενζίνη – δεν το είχε γεμίσει εξαιτίας των ουρών στα βενζινάδικα δυο μέρες πριν. Και έφτασε μέχρι τη Σταδίου. Εκεί, μια ομάδα περίπου 30 μελών του Συνδικάτου Μετάλλου Πειραιά έκοβε την κίνηση απλώνοντας ένα πανό απ’ άκρη σ’ άκρη του δρόμου. Ενας νεαρός παρίστανε τον τροχονόμο κατευθύνοντας την κίνηση σαν μαέστρος που διευθύνει την ορχήστρα του. Ωσπου ήρθε ένας άντρας της Τροχαίας και του έβαλε τις φωνές. Πιο πέρα, στην άδεια Πλατεία Κλαυθμώνος έπαιζαν επαναστατικά εμβατήρια από μεγάφωνο που είχε τοποθετηθεί στο υπό κατάληψη κτίριο του υπουργείου Εσωτερικών στη Δραγατσανίου.

«ΠΟΡΤΡΕΤΑ ΚΑΝΕΙΣ;» Τίποτα όμως δεν αποσπούσε την προσοχή του Φάνη Παρασκευουδάκη. Ηταν για 13η μέρα στο πεζοδρόμιο της Σταδίου και με σταθερές πινελιές ζωγράφιζε στον πίνακά του ένα κτίριο. Περαστικοί κοντοστέκονταν για να δουν τι απαθανατίζει. Γι’ αυτούς υπήρχαν μόνο ο τροχονόμος και τα οχήματα. Για εκείνον ένα επιβλητικό κτίσμα. «Ο κόσμος περπατά και δεν κοιτάει γύρω του», είπε ο καλλιτέχνης. «Ασχολούνται μόνο με ό,τι έχουν μέσα τους. Τυχαίνει να βλέπουν τα έργα μου μετά και να λένε ότι δεν γνώριζαν πως υπήρχαν αυτά τα κτίρια. Δεν τα είχαν προσέξει ποτέ». Την κουβέντα μας διέκοψε μια γυναίκα. Καλοντυμένη, με σακούλα από ψώνια στα χέρια. «Προσωπογραφίες κάνεις;» τον ρώτησε και ζήτησε την κάρτα του. «Τι κινητό είναι αυτό; Cosmote ή Vodafone;» του είπε. «Γιατί δεν έχω δωρεάν κλήσεις και στις δύο εταιρείες».