Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα πάει μουσείο

Το μάτι είναι συνηθισμένο στον υποβλητικό φωτισμό, στις χωρίς βάθος βυζαντινές εικόνες, στα χρυσοστόλιστα άμφια, στα πολύτιμα εκκλησιαστικά σκεύη, όταν συναντά ένα σκοτεινό τούνελ – στο υπόγειο, εκεί που εκτίθεται το δεύτερο τμήμα των μόνιμων συλλογών του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου.

Την προσοχή τραβά μια γραμμή από νέον. Ακαταλαβίστικη. Χωρίς αρχή, μέση, τέλος, χωρίς σαφή πορεία. Κι όμως αυτός ο σωλήνας από νέον αναπαριστά τον ρου του Δούναβη στα σύνορα Βουλγαρίας – Ρουμανίας. Κι είναι το πρώτο έργο τέχνης (διά χειρός Πράβντολιουμπ Ιβάνοφ) από τα 40 της συλλογής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η οποία ταξιδεύει για πρώτη φορά εκτός έδρας (Λουξεμβούργο). Και φέρνει στην Ελλάδα μια επιλογή από τα 550 έργα που διαθέτει – όλα τους δημιουργίες ευρωπαίων δημιουργών μετά το έτος ίδρυσής της (1958) – για να τιμήσει τα 30 χρόνια από την ένταξη της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Η συνέχεια κρύβει πολλές εναλλαγές: έργα γεμάτα έντονα χρώματα, όπως ο εντυπωσιακός μπλε δίσκος που μοιάζει με τη Σελήνη που αφήνει στον τοίχο τη σκιά της του Ανις Καπούρ, οι σωληνοειδείς μορφές της Λουίζ Μπουρζουά, ο με απόλυτη τάξη ζωγραφισμένος καμβάς της Φιόνα Ράε ο οποίος «καταστρέφεται» από τις βίαιες πινελιές που έχει η ζωγράφος προσθέσει από πάνω.

Δημιουργίες που είναι ή μοιάζουν ασπρόμαυρες, όπως το εντυπωσιακό έργο του Πέδρο Καμπρίτα Ρέις με τον παραπλανητικό τίτλο «Πολύχρωμο» που στην ουσία είναι το μισό μαύρο και το μισό λευκό. Εναλλακτικά, ο φαινομενικά λευκός καμβάς του Σάιμον Κάλερι που από κάτω του αν προσέξει κάποιος θα δει διαφορετικά χρώματα και είδη γραφής. Και το αφαιρετικό – γροθιά στο στομάχι – έργο του Γιάννη Κουνέλλη με τα τσόχινα πανιά να ασφυκτιούν ανάμεσα σε μια μεταλλική δοκό.

Πίνακες και φωτογραφίες στον τοίχο – όπως το καμωμένο με στυλό έργο του πολυπράγμονα Γιαν Φαμπρ ή η γεμάτη πολιτικό συμβολισμό φωτογραφία της σλοβενικής ομάδας Ιρβιν, αλλά και τρισδιάστατα γλυπτά στον χώρο όπως το γιγαντιαίο μπρούντζινο γλυπτό του Τόνι Κραγκ.

Οσο για την ελληνική παρουσία; Ο Γιάννης Κουνέλλης – αν και θεωρείται πολιτογραφημένος Ιταλός – καλύπτει το κενό, αλλά στη συλλογή υπάρχει μικρή ελληνική παρουσία. Η έκθεση όμως γίνεται αφορμή ώστε άμεσα να αγοραστούν από την ΕΤΕΠ έργα πέντε νέων, αλλά και μεγαλύτερων ελλήνων δημιουργών, όπως αποκάλυψε στα «ΝΕΑ» η επιμελήτρια της συλλογής έργων τέχνης της ΕΤΕΠ και της συγκεκριμένης έκθεσης Ντέλφιν Μουνρό.

Τη διοργάνωση θα συνοδεύσουν εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, οργανωμένες ξεναγήσεις από τις 2 Οκτωβρίου και κάθε Κυριακή με διαφορετική θεματική γύρω από το ζήτημα των συνόρων, όπως και μία δράση για νέους από 15 ετών και άνω μαζί με τις οικογένειές τους, στις 23 Οκτωβρίου.